Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây màng tang

Cây màng tang

Tên gọi khác:Khương mộc, Tất trừng già, Sơn thương

Tên khoa học: Litsea cubeba (Lour.) Pers.

Họ: Long não (Lauraceae).

Cây màng tang thuộc loại cây nhỡ, vỏ thân màu xanh, có lỗ bì, cây già thì có màu nâu xám, cành nhỏ. Lá màng tang mọc so le, phiến lá có hình mác dài khoảng 10cm, rộng 1,5-2,5cm, lá dày, mặt trên lá màu xanh lục, mặt dưới lá màu xám sau chuyển thành màu đen, mép nguyên, cuống lá mảnh, gân lá rõ.

Hoa màng tang nhỏ, màu vàng nhạt, mọc thành chùm ở nách lá nhưng khác gốc. Quả màng tang mọng có hình tròn hoặc hình trứng khi chín có màu đen, mùi rất thơm. Cây màng tang ra hoa từ tháng 1-3, và ra quả vào tháng 4-9.

Cây màng tang mọc hoang ở vùng rừng núi cao như: Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Lâm Ðồng, Kon Tum, và đã được trồng ở một số nơi để làm bóng mát, có nơi dùng lấy quả để cất tinh dầu.

Dược liệu cây màng tang là phần rễ, cành, lá và cả quả của cây màng tang để làm thuốc chữa bệnh. Phần rễ và lá cây màng tang được thu hái quanh năm. Quả màng tang thường được thu hoạch vào khoảng thời gian chuyển từ hè sang thu.

Phần rễ, lá và cành của cây màng tang sau khi được thu hoạch rửa sạch để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất, sau đó thái thành từng đoạn nhỏ rồi phơi hoặc sấy khô. Quả màng tang sau khi hái về được đem chưng cất để lấy tinh dầu.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây màng tang

Theo nghiên cứu hiện đại, dược liệu cây màng tang có thành phần hóa học như sau:

• Cây màng tang chứa 0,81% tinh dầu và alkaloid laurote tanin.

• Vỏ cây màng tang chứa alcaloid N – methyl – laurate tanin.

• Vỏ rễ màng tang chứa 0,2 – 1,2% tinh dầu, trong đó 8 – 12% citronellol và 10% citral;

• Quả màng tang chứa 38 – 43% tinh dầu chiết xuất citral;

• Lá cây màng tang chứa 0,2 – 0,4% tinh dầu, trong đó có 20 – 35% cineol, 6 – 22% andehit và 20 – 25% ancol.

• Hoa màng tang chứa nhiều tinh dầu và có khoảng 37% hợp chất andehit.

Công dụng của cây màng tang theo nghiên cứu hiện đại:

• Tinh dầu cây màng tang có tác dụng ức chế và loại bỏ các vi khuẩn gây hại cho sức khỏe.

• Tác dụng an thần

• Tác dụng chống loạn nhịp tim, chống thiếu máu cơ tim.

• Tác dụng chống viêm loét dạ dày do axit chlohydric gây nên.

Theo y học cổ truyền, dược liệu cây màng tang là vị thuốc có vị cay, đắng, tính ấm, có mùi thơm. Cây màng tang có công dụng tán phong hàn, ôn trung hạ khí, trừ thấp giảm đau.

Rễ cây màng tang được sử dụng trong điều trị đau đầu, đau dạ dày, cảm mạo, trướng bụng, đầy hơi, phong thấp, đau nhức xương khớp, hỗ trợ điều trị kinh nguyệt không đều, sản hậu ứ trệ bụng đau.

Lá cây màng tang được sử dụng trong điều trị da viêm mủ, trị mụn nhọt, viêm vú cấp tính và điều trị rắn cắn. Ngoài ra, lá màng tang còn có tác dụng phòng chống muỗi đốt rất hiệu quả.

Quả màng tang được dùng để điều trị chứng đau dạ dày, ăn không tiêu.

Bài thuốc từ dược liệu cây màng tang

Bài thuốc từ dược liệu cây màng tang

Dưới đây là những bài thuốc thông dụng có dùng dược liệu màng tang:

Bài thuốc chữa ngoại cảm, tê thấp và đau nhức xương

• Chuẩn bị: 15 – 30g rễ hoặc thân màng tang.

• Thực hiện: Đem rửa sạch dược liệu rồi cho vào ấm sắc lấy nước uống. Có thể chia làm nhiều lần uống trong ngày nhưng mỗi ngày chỉ 1 thang.

Bài thuốc chữa viêm vú cấp tính

• Chuẩn bị: 1 ít lá màng tang tươi

• Thực hiện: Đem dược liệu đi rửa sạch rồi giã cho hơi dập. Tiếp đến cho vào nước vo gạo dầm và dùng để đắp ngoài da.

Bài thuốc chữa phù chân lâu ngày

• Chuẩn bị: 30g lá màng tang tươi, 20g cành lá non cơm cháy, 9g cỏ gấu tươi.

• Thực hiện: Các vị thuốc trên cho vào cối giã nhuyễn. Sau đó thêm vào 1 lượng rượu trắng tùy ý. Trộn cho thật đều và đắp trực tiếp lên vùng chân bị tổn thương.

Bài thuốc chữa đau bụng kinh niên, đầy hơi, tiêu chảy

• Chuẩn bị: Quả màng tang, rễ cúc áo hoa vàng, rễ chanh, rễ xuyên tiêu, rễ kim sương với lượng bằng nhau.

• Thực hiện: Các vị thuốc rửa sạch rồi đem cho hết vào ấm. Sau đó cho thêm nước và sắc trên lửa nhỏ đến khi thành cao lỏng. Bỏ phần bã đi và uống trực tiếp.

Bài thuốc trị muỗi, côn trùng cắn

• Chuẩn bị: Lá màng tang với lượng tùy thích.

• Thực hiện: Đem chưng cất để lấy lượng tinh dầu. Sử dụng tinh dầu này để bôi trực tiếp lên chỗ bị thương. Trường hợp muốn ngăn ngừa muỗi thì bôi dầu vào những nơi muỗi hay trú ngụ trong nhà. Nếu không có tinh dầu thì cũng có thể thay thế bằng lá tươi giã nát rồi vắt lấy nước và bôi ngoài da.

Bài thuốc chữa căng cơ do vận động nhiều

• Chuẩn bị: 20g lá màng tang, 4g bạc hà, 4g hương phụ, 20g ngũ gia bì gai, 16g tiên mao (các nguyên liệu đều ở dạng tươi).

• Thực hiện: Đem rửa sạch các vị thuốc rồi cho hết vào cối giã nhuyễn. Thêm 1 ít rượu trắng vào rồi dùng bó trực tiếp lên vị trí tổn thương. Dùng gạc băng lại trong 3 giờ, mỗi ngày thay thuốc 1 lần.

Bài thuốc chữa tỳ vị kém, đầy bụng, tiêu hóa kém

• Chuẩn bị: 10g quả màng tang, 5g gừng tươi, 5g thủy xương bồ, 5g trần bì.

• Thực hiện: Các vị thuốc cho vào ấm sắc với 1 thăng nước trong 30 phút rồi uống trực tiếp. Ngày uống 1 lần duy trì liên tục trong 3 – 5 ngày.

Bài thuốc chữa viêm mũi dị ứng

• Chuẩn bị: 60g lá màng tang, 60g ngải cứu, 100g viễn chí.

• Thực hiện: Các dược liệu đem nấu với nước rồi pha ấm để làm nước tắm. Tắm nước thuốc này mỗi ngày 1 lần, duy trì trong 7 ngày liên tiếp.

Lưu ý khi sử dụng cây màng tang trị bệnh

Lưu ý khi sử dụng cây màng tang trị bệnh

Đối tượng cần thận trọng

• Phụ nữ có thai và cho con bú
• Người huyết áp thấp
• Trẻ em dưới 6 tuổi

Tác dụng phụ có thể gặp

• Kích ứng da khi đắp ngoài
• Buồn ngủ khi dùng liều cao

Kiêng kỵ khi sử dụng

• Không dùng chung với thuốc an thần
• Tránh đồ ăn sống lạnh

Không ngờ công dụng của cây màng tang lại đa dạng và hiệu quả đến vậy! Đây thực sự là món quà quý giá từ thiên nhiên mà chúng ta cần bảo tồn và phát huy. Hãy lưu lại những thông tin hữu ích này và chia sẻ cho cộng đồng cùng biết!