Công dụng và những bài thuốc chữa bệnh từ cây bòng bong

Cây bòng bong được dùng để chữa nhiều bệnh lý đường tiểu, sỏi thận,... Trong y học cổ truyền, dược liệu này tương đối quen thuộc với nhiều bài thuốc chữa bệnh tương đối hiệu quả.

Cây bòng bong (Lyofodium japonium) thuộc họ Lygodiaceae, là cây dây leo, mọc bò, có bào tử nằm dưới lá. Khi đến thời điểm, bào tử sẽ phân tán để phát triển giống loài.

Lá cây bòng bong dài và xẻ hình lông chim, lá chét hình tam giác; có lông ở trục lá, cành uốn ngoằn ngoèo. Lá chét ngắn hơn so với lá thường, thường là lá bậc hai với nhiều ổ túi 2 - 10 mm và nhiều túi bào tử. Bào tử hình cầu hoặc 4 mặt, vách dày, màu xám hoặc vàng nhạt.

Công dụng và 6 bài thuốc chữa bệnh từ cây bòng bong
Cây bòng bong. https://suckhoeviet.org.vn/

Công dụng của cây bòng bong

Y học cổ truyền cho rằng cây bòng bong là dược liệu tính hàn, vị ngọt, được quy vào kinh tiểu trường và bàng quang. Dược liệu này có tác dụng: giải độc, lợi thấp, thông lâm, thanh nhiệt, bàng quang, tả thấp nhiệt ở bệnh tiểu đường; chủ trị cho bệnh:

- Phù nề, phù thũng, viêm thận.

- Sỏi niệu đạo, sỏi mật, sỏi bàng quang, sỏi thận.

- Viêm đường tiết niệu, viêm bàng quang do tả thấp nhiệt.

- Vấn đề về đường tiểu: tiểu tiện có mủ, tiểu khó, tiểu buốt, tiểu rắt.

- Bệnh viêm gan.

- Chảy máu do tai nạn, bỏng da, mụn nhọt.

Bài thuốc chữa bệnh sử dụng dược liệu cây bòng bong

Bài thuốc chữa bỏng do lửa, nước sôi

- Thành phần: 20 - 30g bòng bong, 1 thìa cà phê dầu vừng.

- Cách làm: sao vàng bòng bong đến khi dậy mùi thơm thì tắt bếp, đem dược liệu tán thành bột mịn rồi trộn cùng dầu vừng. Vệ sinh sạch sẽ vết thương rồi thoa hỗn hợp vừa chuẩn bị lên vùng da bị bỏng, chỉ bôi tập trung vào vùng da bị tổn thương. Để nguyên 15 phút rồi dùng nước lạnh rửa sạch.

Bài thuốc chữa mụn nhọt

- Thành phần: lượng lá và dây bòng bong tươi vừa đủ dùng.

- Cách làm: ngâm dược liệu với nước muối loãng cho diệt khuẩn sau đó rửa lại, để ráo, cho vào cối giã nhuyễn sau đó lấy phần bã đắp lên vùng da bị mụn nhọt trong 20 - 30 phút, 2 lần/ngày, duy trì cho đến khi nốt mụn nhọt khỏi hoàn toàn.

Ngoài cách trị mụn nhọt này thì người bị sưng do ong đốt cũng có thể tiến hành cách này sẽ giúp giảm đau và sưng viêm.

Bài thuốc làm lành vết thương trên da

- Thành phần: 1 lượng bằng nhau gồm lá trầu không, lá mỏ quạ và lá bòng bong.

- Cách làm: lá trầu không đem rửa sạch sau đó nấu sôi với nước, đợi nước nguội thì lấy để rửa sát khuẩn vết thương. Tiếp sau đó dùng lá mỏ quạ đã được rửa sạch giã nát và dùng cả bã lẫn nước đắp trực tiếp lên vết thương, dùng gạc vô khuẩn băng kín lại, thay thuốc 2 lần/ngày. 3 ngày sau đó, tình trạng vết thương sẽ cải thiện. Ngày thứ 4 lấy lá bòng bong và lá mỏ quả giã cùng nhau, đắp lên vết thương. Làm như vậy sau 1 tuần thì vết thương sẽ lên da non và lành hoàn toàn.

Bài thuốc lợi tiểu

- Thành phần: 90g cây bòng bong.

- Cách làm: rửa sạch bòng bong cho vào ấm hãm 15 phút cùng nước sôi, hãm như hãm trà. Sau đó chắt lấy phần nước, thêm vào một chút mật ong hoặc đường cho dễ uống hơn, làm như vậy mỗi ngày 2 lần để cải thiện tình trạng tiểu ít, tiểu khó, tiểu rắt.

Bài thuốc trị chứng tiểu khó, tiểu đau rát do nóng trong

- Thành phần: 25 - 35g mỗi vị: mạch môn, cam thảo khô, hoạt thạch, bòng bong.

- Cách làm: tất cả dược liệu cho vào ấm cùng 500ml nước, sắc trên lửa nhỏ cho đến khi còn khoảng 250ml nước thì chắt phần nước vào bình giữ nhiệt để lấy nước ấm, uống 2 lần/ngày, duy trì 3 - 5 ngày.

Bài thuốc chữa tiểu tiện ra máu

Khi bị đi tiểu ra máu có thể chọn 1 trong 2 bài thuốc sau để áp dụng:

- Bài thuốc thứ nhất:

+ Thành phần: 8g bột cây bòng bong đã được tán mịn.

+ Cách làm: hòa bột cây bòng bong đã được tán mịn vào nước lọc sau đó thêm một chút đường vào, uống 3 lần/ngày. Làm như vậy cho đến khi tình trạng tiểu ra máu khỏi hẳn.

- Bài thuốc thứ hai:

+ Thành phần: 15g mỗi vị: biểu súc, dây bòng bong, 400ml nước.

+ Cách làm: tất cả dược liệu rửa sạch, cho vào ấm cùng 400ml nước sắc đến khi lượng nước còn 1/2 thì chắt ra uống.

Khi thực hiện các bài thuốc trên đây, nếu dùng thảo dược cây bòng bong ở dạng tươi thì cần chú ý rửa thật sạch sau đó ngâm trong nước muối pha loãng để loại bỏ hết bụi bẩn rồi mới dùng. Nếu đắp lá thuốc bòng bong thì cần vệ sinh sạch sẽ cả vết thương và dược liệu trước khi băng bó để tránh xảy ra nhiễm trùng.

Thông tin về dược liệucây bòng bong trên đây chỉ là nguồn tư liệu tham khảo. Muốn áp dụng bất cứ bài thuốc nào từ dược liệu này, muốn đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả chữa trị, người bệnh nên có sự thăm khám và hướng dẫn điều trị từ thầy thuốc Đông y có chuyên môn.

Cách khai thác dược liệu

Toàn bộ phần lá, dây leo và rễ của cây bòng bong đều có thể dùng làm dược liệu, thu hoạch quanh năm. Việc bào chế dược liệu được thực hiện tương đối đơn giản:

- Dược liệu thu hái xong đem rửa sạch sẽ bụi đất còn bám lại.

- Có thể dùng trực tiếp dạng tươi hoặc đem phơi sấy khô hoàn toàn rồi đóng vào bao nilon để nơi khô thoáng cho khi cần dùng đến.

Ngoài ra, các thầy thuốc Đông y còn thu hái dược liệu cây bòng bong bằng cách:

- Vào tiết lập thu, bào tử của cây bòng bong đã chín, sẽ cắt lấy phần dây leo vào buổi sáng sớm ngày nắng, khi sương chưa khô.

- Đem phơi khô ở nơi không có gió.

- Vò và chà xát lá cây bòng bong bằng tay để các bào tử khô rơi rụng xuống rồi cho vào nia, sàng lọc để bỏ phần thân, chỉ lấy phần dược liệu khô còn lại.

Minh Thuỳ (t/h)
Suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Ngày Hiến Máu Tình Nguyện 2026: Tiếp nhận 183 đơn vị máu vì sức khỏe cộng đồng

Ngày Hiến Máu Tình Nguyện 2026: Tiếp nhận 183 đơn vị máu vì sức khỏe cộng đồng

Nhằm lan tỏa tinh thần nhân ái và góp phần chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Ngày Hiến Máu Tình Nguyện Thường Niên 2026 đã diễn ra thành công tại TP.HCM và Hà Nội, tiếp nhận 183 đơn vị máu quý giá phục vụ công tác cấp cứu và điều trị.
Dự báo thời tiết ngày 23/10/2026: Bắc Bộ lạnh, Trung Bộ mưa to

Dự báo thời tiết ngày 23/10/2026: Bắc Bộ lạnh, Trung Bộ mưa to

Dự báo thời tiết ngày 23/10/2026 các khu vực trên cả nước theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.

Cùng chuyên mục

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa là một nội dung đáng chú ý trong hệ thống lý luận y học cổ truyền của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Thông qua mối quan hệ giữa Thủy, Hỏa, âm dương và tạng phủ, ông góp phần hệ thống hóa cách lý giải bệnh lý và định hướng điều trị theo nguyên tắc biện chứng luận trị.
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ sưu tầm những bài thuốc của người đi trước, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm khảo cứu, hệ thống hóa y lý và đúc kết kinh nghiệm chữa bệnh thành một di sản đồ sộ. Nhìn từ quá trình kế thừa và vận dụng các cổ phương, câu chuyện Quyên tý thang gợi mở cách tri thức y học cổ truyền được tiếp nối, điều chỉnh và đưa vào thực hành qua nhiều thế hệ thầy thuốc.
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thời gian qua, các cơ sở khám, chữa bệnh tại thành phố Hà Nội đã tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần xây dựng nền y học Thủ đô phát triển toàn diện, nhân văn.
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ để lại một hệ thống lý luận y học đồ sộ, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm sưu tầm, khảo cứu, chỉnh lý và phát triển các phương thuốc. Trong kho tàng ấy có những cổ phương được kế thừa từ y học phương Đông, những bài thuốc thu thập trong dân gian và cả những phương được ông đúc kết từ thực tiễn lâm sàng. Lục vị, Bát vị, Tứ quân, Tứ vật hay Độc hoạt tang ký sinh là một số phương tiêu biểu thường được nhắc đến trong di sản này.
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Không phải bài thuốc do Hải Thượng Lãn Ông sáng chế, Lục vị địa hoàng hoàn là cổ phương gắn với danh y Tiền Ất đời Tống. Từ một phương thuốc kinh điển của y học cổ truyền, Hải Thượng Lãn Ông tiếp nhận, đặt trong hệ thống lý luận về thủy – hỏa và vận dụng linh hoạt cùng phép biện chứng luận trị. Qua đó, giá trị của Lục vị không chỉ nằm ở sáu vị thuốc, mà còn cho thấy cách một danh y Việt Nam kế thừa và phát triển y lý cổ truyền.
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác dành nhiều trang khảo cứu phương tễ và lý giải cách phối hợp các vị thuốc. Bát vị hoàn là một trong những phương thuốc đáng chú ý, thể hiện rõ tư duy của ông về sự phối hợp giữa bổ và tả, giữa âm và dương. Hơn hai thế kỷ sau, giá trị của phương thuốc không chỉ nằm ở công thức cổ truyền, mà còn gợi mở cách nhìn nhận về việc kế thừa và sử dụng di sản y học.

Các tin khác

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Gừng gió là cây thuốc được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền để chữa một số bệnh như: Giảm đau, trúng gió, viêm ruột kết…
Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt

Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt

Câu hỏi đáng suy nghĩ là: Tại sao cùng một nguồn tài nguyên, có người nhìn thấy nhiều giá trị hơn chúng ta?
Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Hơn hai thế kỷ sau khi được hoàn thành, Hải Thượng y tông tâm lĩnh vẫn là một trong những di sản quan trọng của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Không chỉ ghi chép lý luận, phương thuốc và kinh nghiệm chữa bệnh, bộ sách còn thể hiện quan niệm của ông về y đức, nghề nghiệp và trách nhiệm của người thầy thuốc.
Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?

Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?

Magie có thể hỗ trợ hạ huyết áp nhưng không nên xem đây là phương pháp thay thế thuốc điều trị.
Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia

Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia

Nhìn nhận y học cổ truyền là nguồn lực nội sinh mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là tạo cơ chế để nguồn lực ấy kết nối với khoa học, công nghệ, y học hiện đại và các ngành liên quan, hình thành hệ sinh thái kinh tế sức khỏe mang bản sắc Việt Nam - nền tảng của một lợi thế cạnh tranh mới trong bối cảnh toàn cầu.
Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

(SKV) Thông điệp "Chúng ta không thể viết lại lịch sử, nhưng có thể hoạch định lại tương lai" của Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở yêu cầu tiếp tục khơi thông các nguồn lực nội sinh. Trong đó, y học cổ truyền cần được nhìn nhận không chỉ là di sản, mà còn là nguồn lực góp phần phát triển đất nước.
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không chỉ để lại một hệ thống trước tác lớn về y học mà còn dành nhiều tâm huyết khảo cứu dược liệu, phương thuốc và kinh nghiệm chữa bệnh. Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, những tri thức được kế thừa từ các y thư trước, kinh nghiệm dân gian và thực tiễn hành nghề được ông chọn lọc, bình giải và hệ thống hóa. Di sản ấy góp phần quan trọng vào quá trình hình thành và phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi

7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi

Hơn hai thế kỷ trước, trong điều kiện y học còn nhiều hạn chế, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã để lại một di sản y học đồ sộ, trong đó có nhiều quan niệm về khám bệnh, dùng thuốc và đạo đức của người thầy thuốc. Dù y học hiện đại đã có nhiều tiến bộ về chẩn đoán và điều trị, một số tư tưởng ấy vẫn gợi mở những bài học đáng suy ngẫm về sự thận trọng khi dùng thuốc, tôn trọng từng người bệnh và chủ động giữ gìn sức khỏe.
Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang

Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang

(SKV) - Tháng 9 năm 2025, Phòng khám Y học bản địa Việt Nam tiếp nhận một bệnh nhân nam, 67 tuổi, ở tỉnh Lạng Sơn, được chẩn đoán ung thư bàng quang đã di căn xương. Bệnh nhân đã được phẫu thuật bàng quang và đặt ống thông niệu quản JJ để duy trì đường lưu thông nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi đến phòng khám, bệnh nhân bơ phờ, thờ ơ, ít quan tâm đến xung quanh; thể trạng suy mòn nhưng chưa suy kiệt, cân nặng khoảng 46 kg.
Xem thêm
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

Tại Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam Quý III năm 2026 diễn ra vào ngày 04/10/2026, Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, định hướng chiến lược cho các hoạt động của Hội trong Quý IV năm 2026 và chặng đường phát triển tiếp theo.
TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững

TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững

Ngày 29/9, tại TP.HCM, Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”, tập trung trao đổi các giải pháp củng cố tổ chức, phát triển hội viên, nâng cao chất lượng hoạt động, hướng tới xây dựng hệ thống Hội vững mạnh, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Hội thảo Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam: Nâng tầm y học cổ truyền trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Hội thảo Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam: Nâng tầm y học cổ truyền trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Sáng 24/9/2026, tại Khu du lịch Ao Vua (Hà Nội), Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Ao Vua đã tổ chức thành công Hội thảo "Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam". Hội thảo có sự tham dự của đông đảo hội viên Hội Nam Y khu vực phía Bắc cùng đại diện các cơ quan, tổ chức khách mời.
Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025

Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025

Nằm trong chuỗi các hoạt động nhằm nâng cao vị thế và tháo gỡ khó khăn cho nền y học dân tộc, ngày 21 tháng 8 năm 2026, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế thuộc Bộ Y tế, Tạp chí Sức Khỏe Việt đã tổ chức buổi Tọa đàm "Đánh giá thực trạng Y dược cổ truyền giai đoạn 2020–2025 và Định hướng phát triển".
Hội nghị triển khai chương trình kỷ niệm 10 năm thành lập và Đại hội nhiệm kỳ III Hội Nam Y Việt Nam: Bước chuyển biến chiến lược trong giai đoạn mới

Hội nghị triển khai chương trình kỷ niệm 10 năm thành lập và Đại hội nhiệm kỳ III Hội Nam Y Việt Nam: Bước chuyển biến chiến lược trong giai đoạn mới

Ngày 19 tháng 8 năm 2026, tại Hà Nội, Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức Hội nghị Triển khai Chương trình Kỷ niệm 10 năm thành lập và Đại hội Đại biểu nhiệm kỳ III (2027–2032). Hội nghị do TTND.GS.TS Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam trực tiếp chủ trì, cùng sự tham dự của TS. Doanh nhân Nguyễn Mạnh Thản- Phó Chủ tịch thường trực Hội Nam Y Việt Nam và đông đủ của các đồng chí trong Ban Thường vụ, đại diện các tiểu ban chuyên trách, đại biểu trực thuộc.
Phiên bản di động