Dân buôn kit test với các chiêu trò trục lợi

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có hơn 80 bị can bị cơ quan CSĐT Bộ CA và CA các địa phương khởi tố trong vụ án liên quan đến kit test Việt Á. Trong đó, có cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, cựu Bộ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ (KHCN) Chu Ngọc Anh, cựu Thứ trưởng Bộ KHCN Phạm Công Tạc, hàng loạt giám đốc CDC các địa phương, cán bộ các cơ sở y tế tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

PGS.TS Nguyễn Quốc Dũng – Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II cho rằng, đại dịch COVID-19 nói chung, vụ án Việt Á nói riêng chính là phép thử đối với công tác chống tham nhũng cũng như công tác cán bộ, và phép thử ấy đã làm một số cán bộ, công chức lãnh đạo ngành y “gục ngã” trước những “viên đạn bọc đường”.

Cũng liên quan đến kit test xét nghiệm Covid-19, Tòa soạn Sức Khỏe Việt nhận được nhiều phản ánh của bạn đọc về một số hoạt động mua bán kit test trên thị trường có dấu hiệu trục lợi trong mùa dịch, chúng tôi sẽ lần lượt thông tin đến bạn đọc.

Nhập nhằng giữa kit test kháng thể và kit test kháng nguyên

Tại thời điểm khan hiếm test nhanh, thị trường kit test cả nước đã xảy ra tình trạng hỗn loạn về giá và chất lượng hàng hóa. Bộ kit test khan hiếm đến mức có tiền cũng không thể mua được hàng. Lúc này, thị trường đã xuất hiện những con buôn làm ăn “chộp giật” bất chấp thủ đoạn nhằm mục đích trục lợi thật nhanh trong lĩnh vực kinh doanh kit test béo bở này.

Theo tìm hiểu của PV, nhà máy M có trụ sở tại Hoài Đức (Hà Nội) được phép sản xuất và cung ứng hai sản phẩm kit test kháng nguyên và kit test kháng thể, trong đó bộ kit test kháng thể được khuyến cáo “chỉ sử dụng trong chẩn đoán in-vitro chuyên nghiệp” và “bán cho các cơ sở y tế”. Tuy là hai loại kit test với công dụng khác nhau, nhưng từ tên gọi thương hiệu cho đến quy cách đóng gói, bao bì… giống nhau, rất dễ gây ra nhầm lẫn.

Nhận thấy cung không đáp ứng được cầu đối với mặt hàng test nhanh kháng nguyên trên thị trường, trong khi biết nhà máy M đang có sẵn một lượng lớn kit test kháng thể sắp hết hạn sử dụng (HSD: 8/2022), một dân buôn kit test tên N.V.P là giám đốc của công ty YTQT có trụ sở tại Lê Trọng Tấn (Hà Nội), cũng là khách hàng của nhà máy M, đã “ôm” số lượng lớn kit test kháng thể này của nhà máy M. Điều bất thường là N.V.P đã không nhập hàng về công ty YTQT đang là đại lý của nhà máy M, mà nhập hàng về công ty VD do em vợ N.V.P đứng tên. Cả hai công ty YTQT và công ty VD có cùng một địa chỉ và đều do vợ chồng N.V.P điều hành.

Lợi dụng lúc thị trường đang hỗn loạn, người mua thiếu hiểu biết, phớt lờ cảnh báo của nhà máy, N.V.P đã tung ra thị trường bán lẻ đồng thời cả hai loại hàng kit test kháng nguyên và kit test kháng thể của nhà máy M. Từ đây, nhiều khách hàng phản ánh đã bị mua nhầm kit test kháng nguyên thành kit test kháng thể ngoài thị trường tự do.

Choáng với cách giao dịch của đơn hàng có giá trị

Trao đổi với PV, khách hàng ở Hà Nội cho biết tại thời điểm dịch bệnh có “săn” được ba thùng (khoảng 3.000 bộ) kit test của nhà máy M trên mạng với giá hơn 60.000 đồng/bộ, tương đương gần 200.000.000 đồng. Sau khi thỏa thuận giá và chuyển cọc, bên đại lý hẹn trả hàng tại khu vực đường Phương Mai (Hà Nội), khi đến nhận hàng vị khách hàng này đã không gặp được người bán, ba thùng hàng đã được chuẩn bị sẵn và để nhờ một tiệm tạp hóa ở Phương Mai, liên lạc với chủ hàng thì được yêu cầu thanh toán tiền cho người chủ tạp hóa rồi lấy hàng.

Do thiếu hiểu biết về kit test, nên khách hàng đã mua nhầm toàn bộ lô hàng này là kit test kháng thể chứ không phải kit test kháng nguyên muốn mua. Sau đó, không thể liên lạc với được với người bán hàng, quay lại tiệm tạp hóa để hỏi thì được bà chủ tiệm tạp hóa trả lời chỉ nhận hộ chứ không liên quan.

Theo tìm hiểu, tại thời điểm hỗn loạn của thị trường kit test, khách hàng mua được hàng đã là may mắn, nên họ không đủ thời gian để kiểm tra xem hàng là loại nào, chất lượng ra sao,… bởi chỉ cần mua được và bán trao tay là đã kiếm được một khoản. Vì thế, việc mua bán diễn ra rất chóng vánh.

Với đơn hàng có giá trị từ vài chục triệu đến cả tỷ đồng có khi người mua không có thông tin của người bán, không có hợp đồng mua bán, không hóa đơn VAT, không có phiếu xuất kho, tiền thì thanh toán vào tài khoản cá nhân hoặc trực tiếp bằng tiền mặt cho người bán.

Loanh quanh chiêu trò của đại lý

Với hình thức mua bán trôi nổi và chóng vánh như trên, không ít khách hàng bị mua nhầm bộ kit test kháng thể đã phải dở khóc, dở cười. Họ tìm cách liên lạc với nhà máy M yêu cầu được đổi hoặc trả lại hàng. Mãi đến khi quá nhiều người gọi và thị trường đã hết sốt, lúc này nhà máy M mới hướng dẫn họ làm việc với đơn vị cung cấp tại Hà Nội là Công ty VD (Lê Trọng Tấn, HN).

Phớt lờ khuyến cáo của nhà sản xuất, công ty VD vẫn tìm mọi cách để đẩy hàng ra thị trường bán lẻ nhằm mục đích kiếm lời là kế hoạch của N.V.P. Do vậy, khi nhà máy đẩy những khiếu nại của khách hàng về phía công ty VD cho P xử lý, P tỏ ra lúng túng và rất nhiều người phản ánh về thái độ không hợp tác của P (giám đốc Cty YTQT và điều hành kinh doanh bên công ty VD do em vợ P đứng tên) trong vệc xử lý khiếu nại. P viện nhiều lý do chối bỏ trách nhiệm như yêu cầu khách hàng phải cung cấp hóa đơn bán hàng, phiếu xuất kho,… Mặc dù P biết rõ lô hàng này là của Công ty VD tuồn ra thị trường.

Sau khi thị trường kit test đã bão hòa, công ty VD cũng có một vài động thái nhằm khắc phục cho khách hàng. Nhưng theo phản ánh thì những biện pháp này hoàn toàn có lợi cho Công ty của N.V.P chứ không phải cho khách hàng, nên nhiều khách hàng không chấp nhận các phương án do công ty VD đưa ra. Cụ thể, N.V.P có yêu cầu đổi ngang hàng kit test kháng thể thành kit test kháng nguyên, tại thời điểm này thì giá 1 thùng kit test kháng nguyên chỉ bằng 2/3 thùng kit test kháng thể (như vậy nếu chấp nhận đổi hàng thì khách hàng sẽ bị lỗ khoảng 20 triệu đồng/thùng). Đây được cho là động thái của N.V.P nghĩ ra để sửa sai cho công ty VD, nhằm che dấu những sai phạm trước đây khi cố tình đẩy số lượng lớn kit test kháng thể ra thị trường. Vì mỗi khách hàng được công ty VD cho đổi hàng đều phải viết cam kết và tự nhận trách nhiệm trong việc mua nhầm hàng trước đó.

Đối với những khách hàng không chịu tiếp tay cho N.V.P thì P tỏ thái độ dọa nạt, đùn đấy trách nhiệm hoặc chặn điện thoại mặc cho khách hàng kêu than.

Với những chiêu trò như vậy, vấn đề đặt ra là nhà máy M có kiểm soát được luồng hàng xuất ra hay không? Và đã thật sự làm tròn trách nhiệm với khách hàng hay chưa? Đối với các công ty phân phối hàng hóa như công ty YTQT và công ty VD của N.V.P, lượng tiền bán hàng là rất lớn, nhưng hầu hết giao dịch chủ yếu bằng tiền mặt hoặc chuyển vào tài khoản cá nhân, không vào tài khoản công ty, không xuất hóa đơn cho người mua, không có phiếu xuất kho… và sử dụng những pháp nhân khác nhau, liệu có hành vi trốn thuế ở đây?

Chúng tôi sẽ tiếp tục vấn đề này…

Nhóm PV