Đừng chủ quan với mảng sẫm màu xuất hiện ở lòng bàn chân

Bác sĩ thăm khám da cho một người bệnh. (Ảnh: Thu Hương)

Thời gian gần đây, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, tiếp nhận một số trường hợp một số trường hợp bị ung thư tế bào hắc tố - một loại ung thư da có khả năng tiến triển và di căn nguy hiểm. Điều đáng tiếc là nhiều người bệnh đi khám muộn và điều trị không đúng cách khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Ba trường hợp người bệnh được chẩn đoán ung thư tế bào hắc tố tại vùng lòng bàn chân và gót chân mà thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trưởng Quốc Sơn, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng điều trị là lời cảnh báo về việc không nên chủ quan với những tổn thương da bất thường.

Trường hợp thứ nhất là một người bệnh nam, gần 60 tuổi, xuất hiện một dát đen ở lòng bàn chân trái khoảng hai năm trước khi đi khám. Trong thời gian đầu, tổn thương không gây đau, không ngứa và không có biểu hiện tăng kích thước rõ rệt nên người bệnh cho rằng không có vấn đề gì. Khoảng hai tháng trước khi nhập viện, tổn thương bắt đầu tăng kích thước, trợt loét và chảy dịch lẫn máu.

Khi thăm khám, các bác sĩ ghi nhận một dát đen ở lòng bàn chân trái, kích thước 4,1 × 3,5cm, ranh giới không rõ với vùng da lành, trung tâm tổn thương bị loét và chảy dịch. Sau khi cắt bỏ tổn thương và làm xét nghiệm giải phẫu bệnh, người bệnh được chẩn đoán ung thư tế bào hắc tố lòng bàn chân trái.

Trường hợp thứ hai là người bệnh nữ, hơn 80 tuổi, xuất hiện một dát tăng sắc tố ở vùng gót chân trái khoảng năm tháng trước khi nhập viện. Tổn thương tăng kích thước dần theo thời gian. Khoảng một tháng trước khi đến viện, bề mặt tổn thương bắt đầu loét. Người bệnh đã tự ngâm thuốc lá nhưng tình trạng không cải thiện.

Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện một dát tăng sắc tố tại gót chân trái, kích thước 3,2 × 2,5cm, ranh giới không rõ, bề mặt loét và chảy dịch. Tổn thương được cắt bỏ để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh. Kết quả xác định người bệnh mắc ung thư tế bào hắc tố gót chân trái.

Trường hợp thứ ba là một phụ nữ, trên 70 tuổi, xuất hiện tổn thương tăng sắc tố tại gót chân phải khoảng hai năm trước. Người bệnh từng đến bệnh viện tuyến huyện và được chẩn đoán chai chân, sau đó phẫu thuật cắt bỏ tổn thương. Khoảng ba tháng trước tổn thương xuất hiện trở lại dát tăng sắc tố tại vị trí cũ và tăng dần kích thước, sau đó trợt loét, chảy dịch.

Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh được bệnh viện tuyến dưới chẩn đoán nhiễm trùng da và chỉ định điều trị bằng kháng sinh đường uống kết hợp thuốc bôi nhưng không cải thiện. Hai ngày trước khi nhập viện, người bệnh tiếp tục đến một bệnh viện tại Hà Nội, được chẩn đoán viêm mô bào vùng gót chân phải và điều trị kháng sinh đường uống nhưng tổn thương vẫn không thuyên giảm.

Khi đến Bệnh viện Da liễu Trung ương, các bác sĩ ghi nhận một mảng tăng sắc tố ở gót chân phải, kích thước 4 × 3,6cm, ranh giới không rõ, bề mặt trợt loét và chảy dịch. Sau khi cắt bỏ tổn thương và làm xét nghiệm giải phẫu bệnh, người bệnh được chẩn đoán ung thư tế bào hắc tố gót chân phải.

Từ một vết đen ở gót chân, nhiều người xác định bị ung thư tế bào hắc tố. (Ảnh: Thu Hương)

Bác sĩ Trưởng Quốc Sơn cho biết, các ca bệnh nêu trên được điều trị bằng phương pháp cắt bỏ tổn thương, ghép da che phủ tổn khuyết sau cắt tổn thương, sinh thiết hạch gác, sau đó tùy vào kết quả sinh thiết sẽ quyết định các phương pháp điều trị và theo dõi tiếp theo.

Bác sĩ Sơn cho rằng, từ ba trường hợp là lời nhắc nhở người dân không nên chủ quan với các tổn thương sắc tố ở lòng bàn chân, gót chân, đặc biệt khi tổn thương tăng kích thước, loét, chảy máu, tái phát sau phẫu thuật hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường. Việc thăm khám sớm và làm giải phẫu bệnh khi có chỉ định đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán ung thư tế bào hắc tố. Người dân cần tránh tự điều trị kéo dài, chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa khi phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Ung thư tế bào hắc tố thường xuất hiện trên những vùng da dễ quan sát như mặt, tay, chân. Tuy nhiên, ở người châu Á, bệnh thường xuất hiện ở những vị trí ít được chú ý, nhất là cơ lòng bàn chân, gót chân và vùng dưới móng.

Ung thư tế bào hắc tố có thể khởi phát từ một nốt, dát sắc tố nhỏ, không đau, không ngứa. Khi tổn thương thay đổi kích thước, loét, dễ chảy máu hoặc tái phát sau phẫu thuật, việc thăm khám sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hồng Sơn, trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, phần lớn ung thư tế bào hắc tố xuất phát từ tế bào hắc tố trong da và niêm mạc. Đây là một loại ung thư da ở người da trắng vô cùng nguy hiểm vì tế bào ung thư có khả năng sinh sôi nhanh, ăn sâu xuống các lớp dưới da và di căn vào mạch máu, hạch bạch huyết cũng như các cơ quan nội tạng (như não, phổi, gan) trong thời gian rất ngắn.

Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể được chữa khỏi nếu phát hiện ở "thời điểm vàng". Đó là giai đoạn sớm (tại chỗ): Khi tế bào ung thư chỉ mới nằm ở lớp thượng bì, việc điều trị rất đơn giản. Bác sĩ chỉ cần phẫu thuật cắt bỏ rộng tổn thương. Tỷ lệ sống trên 5 năm có thể lên tới trên 90%, người bệnh giữ lại được sự toàn vẹn của chi.

Còn nếu để đến giai đoạn muộn (đã xâm lấn hoặc di căn): Khi khối u đã ăn sâu, loét, chảy máu hoặc di căn, phác đồ điều trị trở nên vô cùng nặng nề. Người người bệnh có thể phải đối mặt với việc tháo khớp, đoạn chi (cắt bỏ ngón chân hoặc một phần bàn chân) để ngăn chặn tế bào ung thư di căn, kết hợp với hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch tốn kém nhưng tiên lượng sống lại rất dè dặt.

Bác sĩ Trưởng Quốc Sơn kiểm tra tổn thương bàn chân của một người bệnh. (Ảnh: Thu Hương)

Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm tra da, bao gồm lòng bàn chân, gót chân, kẽ ngón và vùng dưới móng; không chủ quan với các tổn thương sắc tố mới xuất hiện hoặc thay đổi bất thường; không tự ý ngâm thuốc lá, đắp thuốc, bôi thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự điều trị kéo dài… Cần đi khám sớm khi tổn thương tăng kích thước, loét, chảy máu, tái phát hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đầy đủ khi đã được chẩn đoán, điều trị.

Đừng chờ đến khi tổn thương đau đớn mới đi khám. Một nốt, dát đen bất thường ở lòng bàn chân hoặc gót chân có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Chủ động thăm khám sớm là cách quan trọng để phát hiện bệnh kịp thời và tăng cơ hội điều trị hiệu quả, Giáo sư Sáu nói.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sáu, Chủ tịch Hội Da liễu Việt Nam, Trưởng nhóm Ung thư tế bào hắc tố, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, ung thư da nói chung và ung thư tế bào hắc tố nói riêng là chủ đề được nhiều người quan tâm và thảo luận chuyên sâu tại Hội nghị Da liễu khu vực châu Á-châu Úc lần thứ 27 được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 11 đến 14/11 tới đây cùng với bệnh da tự miễn, bệnh da bọng nước, ung thư da, bệnh da nhiễm trùng… Hội nghị là cơ hội lớn nhất trong năm để các bác sĩ có dịp trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận kỹ thuật mới và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh, đặc biệt đối với chuyên ngành Da liễu.