Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam

Mới đây, tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học “Vai trò của kiềm hữu cơ có nguồn gốc thảo dược đối với đời sống con người”.

Tại hội thảo, bác sĩ Trần Thị Thùy, Giám đốc quản lý Dự án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi giữa Trung ương Hội Đông y Việt Nam và Hội Người cao tuổi Việt Nam nhận định, phát triển dược liệu là một nhiệm vụ chiến lược được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Định hướng này được thể hiện rõ trong Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân nêu rõ, có cơ chế để phát huy tiềm năng dược liệu, đẩy mạnh quy hoạch, phát triển vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn.

Việt Nam được đánh giá có nguồn dược liệu tự nhiên đa dạng, quý hiếm (Ảnh minh họa)

Y học cổ truyền có nhiều bài thuốc quý giá và Việt Nam tự hào sở hữu nền y học cổ truyền lâu đời. Thông qua cơ chế và chính sách của Nhà nước, các địa phương sẽ tập trung đẩy mạnh phát triển y học cổ truyền trong bối cảnh mới, xây dựng và bảo tồn những nguồn dược liệu tốt, quý hiếm. Từ đó, tạo ra các sản phẩm chất lượng cao đưa ra thị trường, giúp người dân được thụ hưởng những giá trị tốt nhất trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng, thúc đẩy sự phát triển nguồn dược liệu trong nước.

Bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt, nhà sáng chế, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư DDA Việt Nam cho rằng, thảo dược Việt Nam là nguồn dược liệu vô cùng quý giá, đã được khẳng định trong các dược điển và dược thư. Sự khác biệt có được là nhờ thổ nhưỡng và điều kiện tự nhiên ở từng vùng miền, mỗi khu vực lại sở hữu những loại dược liệu đặc trưng với dược tính nổi trội hơn so với thảo dược của nhiều quốc gia khác trên thế giới, nhưng lại chưa được khai thác một cách tối ưu và toàn diện.

Từ thực tiễn đó, bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt và các giáo sư, phó giáo sư và tiến sĩ cùng tâm huyết với dược liệu, thảo dược của Việt Nam đã kiên trì theo đuổi, nghiên cứu liên tục phát triển và hoàn thiện nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Đến nay, nhóm nghiên cứu đã có 1 công trình được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp bằng độc quyền sáng chế đó là "quy trình sản xuất dung dịch kiềm hữu cơ giảm thiểu mùi khó chịu, giảm thiểu màu được tiến hành đơn giản, dễ áp dụng công nghiệp". Đồng thời, áp dụng công nghệ trích ly chọn lọc được các thành phần có tính kiềm và các thành phần có dược tính tốt từ nguyên liệu thảo dược quý của Việt Nam như dạ cẩm, bán chi liên, xạ đen, hoàn ngọc, bồ công anh… để tạo ra kiềm thảo mộc Sflora.

Công trình được đánh giá là một trong những nỗ lực tiêu biểu, nhằm nâng cao giá trị cây thuốc nam, khẳng định trí tuệ Việt trong lĩnh vực khoa học công nghệ về dược liệu.

TS. BSCKII Lê Quang Minh, nguyên Trưởng phòng Tham mưu Cục Y tế (Bộ Công an) cho biết, đã đến lúc những người làm trong lĩnh vực y học cổ truyền, đặc biệt là dược học cổ truyền cần đặt ra vấn đề ứng dụng khoa học và công nghệ trong nghiên cứu và sản xuất; đẩy mạnh việc sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước nhằm chủ động nguồn cung, giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và nâng cao tính tự chủ của ngành.

Để khai thác tiềm năng ngành dược liệu, theo TS. BSCKII Lê Quang Minh, cần lựa chọn đội ngũ nghiên cứu có trình độ, có định hướng nghiên cứu rõ ràng và đưa công nghệ vào để cho ra những sản phẩm thật sự tốt. Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi và có những cơ chế tốt để các doanh nghiệp, nhà khoa học mạnh dạn đầu tư, nghiên cứu sản xuất sản phẩm từ dược liệu. Trong lĩnh vực nghiên cứu y dược, không thể làm theo kiểu “mì ăn liền”. Có những nghiên cứu cần thời gian trên 10 năm mới có đủ cơ sở khoa học và thực tiễn để đưa ra thị trường một cách vững chắc.

Vì vậy, khi Nhà nước triển khai cơ chế hỗ trợ vốn, cần xem xét giảm bớt các thủ tục hành chính phức tạp và hỗ trợ nguồn vốn đầu tư dài hạn. Ngoài ra, tạo cơ hội để doanh nghiệp, nhà khoa học được tiếp cận với các nền công nghiệp dược tiên tiến trên thế giới cũng như đội ngũ các nhà khoa học quốc tế; kết nối thị trường và bảo vệ thương hiệu, ngăn chặn mối nguy cơ từ hàng giả, hàng nhái...