Ngộ độc thực phẩm ngày Tết: Những món “quen mặt” nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao

Đáng chú ý, nguyên nhân không đến từ những món ăn “lạ”, mà lại xuất phát từ chính những món quen thuộc trong mâm cỗ ngày xuân.

Mâm cỗ đủ đầy và những nguy cơ bị bỏ quên

Đặc trưng của ẩm thực ngày Tết là sự chuẩn bị trước nhiều ngày, nấu số lượng lớn và sử dụng kéo dài. Trong điều kiện thời tiết miền Bắc ẩm lạnh, miền Nam nắng nóng, việc bảo quản không đúng cách dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Những món ăn giàu đạm và chất béo như thịt đông, giò chả, thịt kho, canh măng hầm xương… nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi. Thực phẩm bị nhiễm khuẩn có thể không thay đổi mùi vị rõ rệt, khiến người dùng chủ quan.

Bên cạnh đó, các món muối chua như dưa hành, củ kiệu nếu không đảm bảo vệ sinh, nồng độ muối không phù hợp hoặc lên men quá mức cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa. Các loại bánh mứt, hạt dưa, kẹo Tết bày biện nhiều ngày ngoài không khí, tiếp xúc với tay nhiều người cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Khi “ăn vui” trở thành gánh nặng cho hệ tiêu hóa

Ngộ độc thực phẩm ngày Tết không chỉ xuất phát từ thực phẩm nhiễm khuẩn, mà còn do thói quen ăn uống mất kiểm soát. Việc tiêu thụ nhiều chất béo, đồ chiên rán, rượu bia trong thời gian ngắn khiến hệ tiêu hóa phải làm việc quá tải. Không ít người xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, đầy hơi, thậm chí sốt cao chỉ sau vài giờ dùng bữa.

Đặc biệt, nhóm người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền (tiểu đường, tim mạch, gan mật) là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nặng hơn. Trong một số trường hợp, mất nước do tiêu chảy kéo dài có thể dẫn đến rối loạn điện giải, tụt huyết áp và nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Dấu hiệu cảnh báo không nên chủ quan

Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện các biểu hiện như:

• Đau bụng dữ dội, quặn từng cơn

• Nôn liên tục, không ăn uống được

• Tiêu chảy nhiều lần trong ngày

• Sốt cao, mệt lả

• Dấu hiệu mất nước (khô môi, khát nhiều, tiểu ít)

người bệnh cần được theo dõi sát và đến cơ sở y tế nếu triệu chứng không thuyên giảm sau 24 giờ hoặc diễn tiến nặng.

Việc tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy, thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định có thể làm che lấp triệu chứng hoặc khiến tình trạng nghiêm trọng hơn.

Phòng ngừa: Đừng để niềm vui đầu năm trở thành nỗi lo

Để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết, các chuyên gia khuyến nghị:

• Chỉ chế biến lượng thức ăn vừa đủ, hạn chế để kéo dài nhiều ngày.

• Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh đúng nhiệt độ; hâm nóng kỹ trước khi sử dụng lại.

• Sử dụng nguồn nguyên liệu rõ xuất xứ, đảm bảo vệ sinh.

• Hạn chế rượu bia; ăn uống điều độ, cân bằng giữa đạm – béo – rau xanh.

• Giữ vệ sinh tay sạch sẽ trước khi ăn và chế biến thực phẩm.

Tết là dịp để sẻ chia niềm vui và vun đắp sức khỏe cho cả năm mới. Một mâm cơm đầy đủ chỉ thực sự trọn vẹn khi đi kèm sự an toàn. Chủ động phòng ngừa, lựa chọn thực phẩm hợp lý và lắng nghe cơ thể mình chính là cách mỗi gia đình giữ gìn niềm vui ngày xuân không bị gián đoạn bởi những sự cố đáng tiếc.