Người sáng lập Bkav: Nguyễn Tử Quảng và hành trình khẳng định trí tuệ công nghệ Việt

Chân dung người lèo lái con thuyền BKAV

Ông Nguyễn Tử Quảng sinh ngày 11/6/1975 tại Ninh Bình. Ông tốt nghiệp Khoa Công nghệ Thông tin, Đại học Bách Khoa Hà Nội đây là cái nôi đào tạo nhiều kỹ sư công nghệ hàng đầu tại Việt Nam. Chính nơi đây ý tưởng về phần mềm diệt virus đầu tiên của “Make in Vietnam” đầu tiên được ra đời.

Năm 1995, khi Internet tại Việt Nam chưa được biết đến nhiều ông cùng nhóm bạn bắt tay viết những dòng mã đầu tiên cho phần mềm Bkav (Bách khoa Antivirus). Sản phẩm nhanh chóng được cộng đồng người dùng trong nước biết đến, đặt nền móng cho lĩnh vực an ninh mạng tại Việt Nam.

Sau gần ba thập kỷ, Bkav từ một nhóm nghiên cứu nhỏ đã trở thành tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam, hoạt động trong nhiều lĩnh vực: phần mềm, an ninh mạng, điện thoại thông minh, nhà thông minh, chính phủ điện tử và trí tuệ nhân tạo. Với hơn 30 năm gắn bó cùng ngành, ông Nguyễn Tử Quảng đã nhận nhiều danh hiệu và ghi nhận trong giới công nghệ như, Hiệp sĩ Công nghệ Thông tin (2003, do tạp chí eChip bình chọn), 10 nhân vật ICT tiêu biểu của thập kỷ 2000–2010, và Người tiên phong đặt nền móng cho lĩnh vực an ninh mạng tại Việt Nam.

Hình ảnh ông Nguyễn Tử Quảng. Ảnh: Internet.

Tầm nhìn và phong cách lãnh đạo

Với Nguyễn Tử Quảng, công nghệ không đơn thuần là sản phẩm thương mại, mà là con đường giúp người Việt Nam làm chủ trong kỷ nguyên số. Ông nhiều lần khẳng định:

“Người Việt không chỉ nên làm thuê trong công nghệ, mà phải hướng tới làm chủ công nghệ từ phần cứng, phần mềm đến nền tảng trí tuệ nhân tạo.”

Tư duy này được thể hiện xuyên suốt trong chiến lược phát triển của Bkav, đặc biệt khi doanh nghiệp quyết định đầu tư vào những lĩnh vực được xem là “khó” như an ninh mạng, sản xuất smartphone và gần đây là trí tuệ nhân tạo. Theo ông Quảng, Việt Nam hoàn toàn có khả năng xây dựng các nền tảng AI của riêng mình:

“Chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng DeepSeek, GPT của riêng Việt Nam.”

Hình ảnh ông Nguyễn Tử Quảng tại trụ sở Bkav. Ảnh: Internet.

Phong cách lãnh đạo của ông Nguyễn Tử Quảng được nhận diện qua sự thẳng thắn, quyết liệt và sẵn sàng đối mặt với hoài nghi. Trước những ý kiến trái chiều, ông thường chọn cách phản hồi bằng hành động và sản phẩm thực tế. Từng bị gán với biệt danh “Quảng nổ”, ông không né tránh mà thẳng thắn chia sẻ: “Trước nay người ta vẫn gọi tôi là ‘Quảng nổ’… nhưng tôi vẫn làm tốt mà.”

Theo quan điểm của ông, sự hoài nghi từ dư luận chính là động lực để doanh nghiệp không ngừng chứng minh năng lực bằng giá trị thật.

Từ sóng gió truyền thông đến bản lĩnh doanh nhân

Hình ảnh Nguyễn Tử Quảng phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Internet.

Bên cạnh những dấu ấn công nghệ, Bkav cũng từng đối mặt với không ít sóng gió truyền thông, đặc biệt liên quan đến thông tin về nợ thuế hay chất lượng sản phẩm. Trước các luồng dư luận này, ông Nguyễn Tử Quảng lựa chọn cách tiếp cận trực diện.

Ông cho rằng, trong hoạt động kinh doanh, việc phát sinh nợ thuế không phải là điều bất thường nếu doanh nghiệp vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và có lộ trình tài chính rõ ràng: “Việc nợ thuế là hết sức bình thường… Nếu mọi thứ cứ theo nguyên tắc nợ phải trả ngay lập tức thì có thể doanh nghiệp sẽ phải đóng cửa.”

Theo lãnh đạo Bkav, doanh nghiệp đã chủ động gửi công văn phản hồi và đề nghị đính chính những thông tin chưa chính xác. Với ông Quảng, việc lên tiếng không chỉ để bảo vệ doanh nghiệp, mà còn nhằm góp phần xây dựng môi trường minh bạch và phát triển lâu dài:

“Tôi chọn cách phản hồi, vì tôi muốn các doanh nghiệp khác cũng làm như vậy. Chỉ khi đó, môi trường kinh doanh mới lành mạnh và doanh nhân Việt mới có thể phát triển.”

Cách ứng xử này phần nào cho thấy bản lĩnh của một doanh nhân công nghệ trưởng thành trong môi trường cạnh tranh và biến động.

Khát vọng công nghệ Việt vươn tầm thế giới

Năm 2024, ông Nguyễn Tử Quảng được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Đạo đức Trí tuệ Nhân tạo (VINASA), khẳng định vai trò và uy tín của ông trong cộng đồng công nghệ, đặc biệt là lĩnh vực AI.

Hình ảnh VINASA lập ủy ban đạo đức AI, ông Nguyễn Tử Quảng làm chủ tịch. Ảnh: Internet.

Trong giai đoạn hiện nay, Bkav chuyển hướng chiến lược từ mô hình phần mềm như dịch vụ (SaaS) sang AI như dịch vụ (AIaaS), tập trung với ba trụ cột chính: an ninh mạng, AI nhận diện, và hệ sinh thái thiết bị thông minh.

Theo ông Quảng: “Việt Nam giỏi GenAI… chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra nền tảng riêng.”

Nếu kiên trì đầu tư vào công nghệ lõi và nhân lực chất lượng cao, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia dẫn đầu khu vực về AI ứng dụng nếu kiên trì đầu tư vào công nghệ lõi.

Dám làm điều không thể

Hơn 30 năm sau khi viết những dòng code đầu tiên, Nguyễn Tử Quảng vẫn là biểu tượng của tinh thần “Make in Vietnam” trong lĩnh vực công nghệ bởi dám bắt đầu từ con số 0, dám đi ngược đám đông, dám đặt cược để chứng minh năng lực trí tuệ Việt Nam.

Con đường mà ông lựa chọn có thể gập ghềnh, luôn song hành giữa thành công và tranh cãi. Tuy nhiên, chính sự kiên định với tầm nhìn dài hạn đã tạo nên dấu ấn riêng của người đứng đầu Bkav - một doanh nhân công nghệ coi thách thức là điều tất yếu trên hành trình phát triển.

Với thế hệ doanh nhân công nghệ trẻ, câu chuyện của Nguyễn Tử Quảng là lời gợi mở về niềm tin và bản lĩnh: “Không ai tin, nhưng chỉ cần mình làm được đó đã là câu trả lời.”