Thiếu máu do thiếu vitamin: Những điều bạn không thể bỏ qua

Thiếu máu là gì?

Thiếu máu là tình trạng cơ thể không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy đến các mô. Điều này có thể dẫn đến mệt mỏi, yếu đuối và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Thiếu máu có thể do nhiều nguyên nhân, trong đó thiếu vitamin là một trong những nguyên nhân quan trọng.

Nguyên nhân thiếu máu do thiếu vitamin

Thiếu máu thiếu folate. Folate, hay còn được gọi là vitamin B9, đây là chất dinh dưỡng được tìm thấy chủ yếu trong trái cây và rau xanh. Nếu bạn ăn chế độ thiếu những thực phẩm này có thể dẫn đến thiếu hụt folate và dẫn tới thiếu máu.

Không có khả năng hấp thụ folate từ thực phẩm cũng có thể dẫn đến thiếu hụt. Hầu hết các chất dinh dưỡng từ thực phẩm được hấp thụ trong ruột non, tuy nhiên ở những người mắc các bệnh về ruột non, chẳng hạn như bệnh celiac hoặc những người phẫu thuật cắt bỏ ruột non dẫn tới gặp khó khăn trong việc hấp thụ folate hoặc dạng tổng hợp của nó là axit folic. Uống nhiều rượu và sử dụng một số loại thuốc chống động kinh làm giảm hoặc cản trở sự hấp thụ folate.

Phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú có nhu cầu về folate tăng lên do cần dinh dưỡng để nuôi dưỡng trẻ, đồng thời kết hợp với việc không đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng gia tăng của bà mẹ có thể dẫn đến thiếu hụt.

Thiếu máu do thiếu vitamin B12. Thiếu vitamin B12 có thể do chế độ ăn thiếu vitamin B12, được tìm thấy chủ yếu trong thịt, trứng và sữa. Ngoài ra, thiếu máu khi ruột non của bạn không thể hấp thụ vitamin B12 do các nguyên nhân như phẫu thuật dạ dày hoặc ruột non, vi khuẩn bất thường phát triển ở ruột non hoặc bệnh các đường ruột, như bệnh Crohn hoặc bệnh celiac gây cản trở hấp thụ vitamin.

Yếu tố nội tại (Intrinsic factor) là một loại protein được tiết ra từ dạ dày kết hợp với vitamin B12 và đi tới ruột non để được hấp thu. Không có yếu tố nội tại, vitamin B12 không thể được hấp thụ và khiến cơ thể bạn thiếu vitamin này. Thiếu yếu tố nội tại có thể là do phản ứng tự miễn trong đó hệ thống miễn dịch của bạn tấn công nhầm vào các tế bào dạ dày sản sinh ra yếu tố này.

Thiếu máu do thiếu vitamin C do bạn ăn không đủ vitamin C từ thực phẩm. Hoặc do nguyên nhân khác làm suy yếu khả năng hấp thụ vitamin C như hút thuốc lá.

Nguyên nhân thiếu máu do thiếu vitamin

Nguy cơ thiếu máu do thiếu vitamin

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến các dự trữ vitamin của cơ thể, nguy cơ thiếu vitamin của bạn tăng lên nếu:

Chế độ ăn uống chứa ít hoặc không có thực phẩm chứa các vitamin tự nhiên, như thịt, sữa, trái cây và rau quả. Những người theo chế độ ăn Vegetarians không sử dụng các sản phẩm từ sữa và người theo chế độ ăn vegan không ăn bất kỳ loại thực phẩm nào từ động vật, có thể thuộc nhóm này. Ngoài ra, nếu nấu quá kỹ thực phẩm có thể làm phá hủy các vitamin.

Bạn đang mang thai và không dùng vitamin tổng hợp.

Bạn có vấn đề về đường ruột hoặc các bệnh khác cản trở sự hấp thụ vitamin.

Bạn lạm dụng rượu. Rượu cản trở sự hấp thụ folate và vitamin C, cũng như các vitamin khác.

Bạn dùng một số loại thuốc theo toa có thể ngăn chặn sự hấp thụ vitamin như thuốc chống động kinh có thể ngăn chặn sự hấp thụ folate hay thuốc kháng axit và một số loại thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường type II có thể cản trở sự hấp thụ B-12.

Các yếu tố nguy cơ thiếu máu do thiếu folate bao gồm:

Chạy thận nhân tạo trong suy thận

Điều trị ung thư do một số loại thuốc dùng để điều trị ung thư cản trở quá trình chuyển hóa folate.

Biến chứng thiếu máu do thiếu vitamin

Thiếu vitamin làm tăng nguy cơ mắc nhiều vấn đề sức khỏe:

Biến chứng thai kỳ. Phụ nữ mang thai bị thiếu hụt folate có thể dễ gặp các biến chứng, như sinh non.

Rối loạn hệ thần kinh. Mặc dù vitamin B-12 rất quan trọng đối với việc sản xuất các tế bào hồng cầu, nhưng nó cũng quan trọng đối với hệ thần kinh. Nếu không được điều trị, thiếu vitamin B-12 có thể dẫn đến rối loạn tâm thần và hay quên vì vitamin B-12 rất cần thiết cho hoạt động chức năng bình thường của não.

Bệnh Scurvy do thiếu vitamin C trong đồ ăn hàng ngày. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh hiếm gặp này gồm chảy máu dưới da và xung quanh nướu.

Biện pháp phòng ngừa và điều trị

Chế độ ăn uống cân bằng

Để phòng ngừa thiếu máu do thiếu vitamin, hãy đảm bảo chế độ ăn uống đa dạng và cân bằng, bao gồm:

Thực phẩm giàu vitamin B12: Thịt, cá, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa.

Thực phẩm giàu axit folic: Rau xanh (như cải bó xôi, bông cải xanh), đậu, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây.

Thực phẩm giàu vitamin C: Trái cây họ cam quýt, dâu tây, kiwi, ớt chuông và rau xanh.

Sử dụng thực phẩm chức năng

Nếu bạn không thể nhận đủ vitamin từ chế độ ăn uống, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung vitamin B12, B9 và C.

Theo dõi sức khỏe định kỳ

Định kỳ kiểm tra sức khỏe để theo dõi mức vitamin và tình trạng máu. Nếu bạn có nguy cơ cao bị thiếu hụt vitamin, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để có phương pháp điều chỉnh phù hợp.

Thiếu máu do thiếu vitamin là một tình trạng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết nguyên nhân, triệu chứng và biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bạn. Hãy chú ý đến chế độ ăn uống và bổ sung đầy đủ vitamin cần thiết để duy trì sức khỏe tốt.

Xem thêm: Hộp Mặt Nạ Sợi Xơ Rau Má Centella Fiber