AWS cam kết 100 triệu USD hỗ trợ ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế toàn cầu

AWS cam kết dành 100 triệu USD công nghệ AI và điện toán đám mây để giúp các tổ chức mở rộng dịch vụ y tế trên toàn cầu. (Ảnh minh họa: AWS)

Ngày 10/11, Amazon Web Services (AWS) công bố Sáng kiến Tác động sức khỏe AWS (Health Impact Initiative-HII), với tổng giá trị cam kết 100 triệu USD trong 5 năm.

Chương trình cung cấp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các dịch vụ AI tác nhân (agentic AI) và hạ tầng điện toán đám mây, nhằm hỗ trợ các tổ chức phát triển, triển khai và mở rộng quy mô giải pháp y tế cho những cộng đồng còn hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Đối tượng có thể đăng ký tham gia chương trình gồm các tổ chức phi lợi nhuận trong lĩnh vực y tế, cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và công ty công nghệ tại Việt Nam cũng như các quốc gia khác.

Ba lĩnh vực ưu tiên của sáng kiến tác động sức khỏe

Theo AWS, sự phát triển của AI tạo sinh và agentic AI đang mở ra nhiều khả năng ứng dụng trong y tế, từ hỗ trợ chẩn đoán, tối ưu hóa quy trình lâm sàng đến khai thác dữ liệu phục vụ nghiên cứu và điều trị. Tuy nhiên, chi phí đầu tư và triển khai công nghệ vẫn là rào cản đáng kể đối với các tổ chức đang phục vụ cộng đồng khó tiếp cận dịch vụ y tế.

HII được xây dựng trên kết quả 5 năm triển khai các chương trình đầu tư vì tác động xã hội của AWS, đồng thời kế thừa Sáng kiến AWS Health Equity Initiative (HEI) ra mắt năm 2021. Chương trình tiền nhiệm đã cung cấp 60 triệu USD giá trị công nghệ cho hơn 400 tổ chức. Trong khảo sát độc lập đối với các đơn vị từng nhận hỗ trợ từ HEI, 60% cho biết chi phí là rào cản chính đối với việc ứng dụng điện toán đám mây tại quốc gia hoặc khu vực của họ.

Sáng kiến HII tập trung hỗ trợ ba lĩnh vực chính.

Thứ nhất là mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, thông qua các giải pháp AI và điện toán đám mây giúp cải thiện năng lực chẩn đoán, tốc độ và chất lượng chăm sóc sức khỏe, nhất là tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và các quốc gia có thu nhập thấp, trung bình.

Thứ hai là thúc đẩy sức khỏe phụ nữ và trẻ em. Chương trình hướng tới hỗ trợ nghiên cứu toàn diện hơn, cải thiện chất lượng dữ liệu y tế và phát triển các giải pháp đổi mới trong chẩn đoán, điều trị. Theo các số liệu được AWS dẫn lại, chỉ khoảng 5% kinh phí nghiên cứu y tế dành cho sức khỏe phụ nữ; trong khi tới một nửa số thuốc sử dụng cho trẻ em chưa được kiểm chứng lâm sàng riêng cho nhóm bệnh nhân nhi.

Thứ ba là cải thiện khả năng tiếp cận thực phẩm lành mạnh. Các dự án thuộc lĩnh vực này có thể ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa hoạt động phân phối thực phẩm, dự báo nguy cơ mất an ninh lương thực và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn thực phẩm dinh dưỡng.

Thành công từ ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu và cung cấp dịch vụ y tế

Các dự án từng nhận hỗ trợ từ AWS cho thấy những hướng ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu và cung cấp dịch vụ y tế.

Tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu chuyên bảo tồn và quản lý dữ liệu nghiên cứu sức khỏe của phụ nữ mang tên Eve’s Ark đang sử dụng hạ tầng AWS để bảo tồn dữ liệu nghiên cứu về sức khỏe phụ nữ có nguy cơ thất lạc khi các phòng thí nghiệm đóng cửa hoặc nguồn tài trợ kết thúc.

Đến nay, tổ chức này đã lưu trữ hơn một petabyte dữ liệu và đang xây dựng môi trường nghiên cứu bảo mật, cho phép các nhà khoa học tiếp cận nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu.

Admera Health, công ty đứng đầu trong lĩnh vực y học chính xác và cung cấp dịch vụ giải mã tự động, nghiên cứu sinh học đa phân tử (multi-omics) tại Hoa Kỳ, đã hợp tác với AWS nhằm mở rộng năng lực giải trình tự gene, phục vụ các nghiên cứu tại những cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế, trong đó có hoạt động giám sát bệnh lao tại Nam Phi và nghiên cứu di truyền các bệnh hiếm tại Brazil.

Tại Haiti, tổ chức phi lợi nhuận Care 2 Communities sử dụng hạ tầng y tế số xây dựng trên AWS để hỗ trợ mạng lưới phòng khám cộng đồng, phục vụ khoảng 350.000 người.

Trong khi đó, tổ chức phi lợi nhuận The Akshaya Patra Foundation tại Ấn Độ ứng dụng dịch vụ AWS để tối ưu hóa hoạt động vận hành bếp ăn và phân phối suất ăn học đường cho hơn 2,35 triệu trẻ em mỗi ngày học.

Bác sĩ Rowland Illing, Giám đốc Y khoa kiêm Giám đốc mảng Y tế và Khoa học Đời sống tại AWS, cho rằng AI và các tác nhân AI đang tạo ra những thay đổi lớn đối với lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, nhưng các công nghệ này vẫn chưa tiếp cận được đầy đủ những cộng đồng cần chúng nhất.

Theo ông, HII sẽ hỗ trợ các tổ chức đang phục vụ những cộng đồng này xây dựng giải pháp ứng dụng AI, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các đổi mới công nghệ y tế.

Bà Melissa Antal Iftimie, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Eve’s Ark, cho biết việc bảo tồn dữ liệu nghiên cứu sức khỏe phụ nữ có ý nghĩa quan trọng, bởi nhiều dữ liệu có thể bị mất khi phòng thí nghiệm ngừng hoạt động hoặc nguồn tài trợ chấm dứt.

Với sự hỗ trợ từ AWS, tổ chức đã mở rộng quy mô lưu trữ lên hơn một petabyte dữ liệu và hướng tới xây dựng môi trường nghiên cứu bảo mật, tạo điều kiện cho các nhà khoa học khai thác nguồn dữ liệu này.

Cơ hội cho các tổ chức y tế tại Việt Nam

Đối với Việt Nam, việc ứng dụng công nghệ để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế có ý nghĩa thiết thực, nhất là trong bối cảnh nguồn nhân lực y tế vẫn còn chênh lệch giữa các vùng, miền.

Theo số liệu được AWS dẫn lại, năm 2024, Việt Nam có khoảng 14 bác sĩ trên 10.000 dân. Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này lên 19 bác sĩ trên 10.000 dân vào năm 2030.

Bên cạnh việc phát triển đội ngũ nhân lực, ứng dụng công nghệ có thể góp phần nâng cao năng lực phục vụ của hệ thống y tế, hỗ trợ nhân viên y tế trong chẩn đoán, quản lý dữ liệu và tổ chức hoạt động chăm sóc sức khỏe.

Một nghiên cứu được công bố trên BMC Health Services Research cho thấy 58,6% người Việt Nam tham gia khảo sát sẵn sàng sử dụng các dịch vụ y tế có AI hỗ trợ.

Thông qua HII, các tổ chức phi lợi nhuận trong lĩnh vực y tế, bệnh viện, viện nghiên cứu và doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ y tế tại Việt Nam có thể đăng ký nhận hỗ trợ về AI, agentic AI và điện toán đám mây để phát triển, mở rộng các giải pháp. Các đơn vị có thể liên hệ đội ngũ quản lý tài khoản AWS hoặc nộp hồ sơ thông qua cổng đăng ký của sáng kiến.