Bài thuốc Xuyên khung trà điều tán chữa đau đầu

Cây Xuyên khung. Suckhoeviet.org.vn

Xuyên khung còn gọi Khung cùng, Hương thảo, Sơn cúc cùng, Hồ cùng, Mã hàm khung cùng, Tước não khung, Kinh khung, Quý cùng, Phủ khung , Đài khung, Tây khung, Đỗ khung , Dược cần, Cửu nguyên xuẩn, Xà hưu thảo, Xà ty thảo, Kinh khung, Giả mạc gia

Tên khoa học: Ligusticum wallichii Franch Họ Apiaceae

Xuyên khung là một cây thuộc thảo, sống lâu năm, thân mọc thẳng trong ruột rỗng, mặt ngoài có đường gân dọc nổi rõ. Lá mọc so le, kép 3 lần, cuống lá dài 9-17cm, phía dưới ôm lấy thân, 3 đến 5 đôi lá chét, cuống lá chét dài, phiến lá chét rách sâu, khi vò có mùi thơm. Hoa họp thành tán kép, cuống tán phụ ngắn chừng 1cm, hoa nhỏ, màu trắng. Song bế quả, hình trứng.

Bài thuốc Xuyên khung trà điều tán theo Học viện Y học cổ truyền Việt Nam:

Thành phần: Xuyên khung: 8g, Bạc hà: 20– 32g, Tế tân: 4– 6g, Cam thảo: 4– 6g, Kinh giới: 8– 16g, Khương hoạt: 6– 8g; Bạch chỉ: 8– 12g; Phòng phong: 6– 8g

Cách dùng: Thuốc tán bột mịn. Mỗi lần uống 6 – 8g với nước trà, ngày uống 2 lần. Có thể dùng thuốc thang sắc uống

Tác dụng: Khu phong tán hàn, trị đau đầu

Giải thích bài thuốc:

Là bài thuốc sơ tán phong hàn, trị đau đầu là chính. Trong bài vị Xuyên khung chuyên trị đau đầu, kinh thiếu dưỡng (2 bên đầu gáy đau), Khương hoạt chuyên trị đau đầu Kinh thái dương (đau ở gáy và trước trán), Bạch chỉ chuyên trị đau đầu Kinh dương minh (đau vùng trước lông mày và trán) đều là chủ dược. Tế tân, Bạc hà, Kinh giới, Phòng phong sơ tán phong tà ở trên trợ giúp các thuốc trên phát huy tác dụng. Cam thảo hòa trung ích khí điều hòa các vị thuốc trên, Trà diệp tính đắng hàn điều hòa bớt tính ôn táo các vị thuốc

Ứng dụng lâm sàng:

Bài thuốc có nhiều vị tân ôn sơ phong tán hàn có chỉ định tốt với bệnh ngoại cảm đau đầu, thiên về phong hàn thường gia thêm các vị gừng tươi, Tô diệp để tăng thêm tác dụng khu phong tán hàn trị đau đầu. Có thể sử dụng chữa chứng viêm mũi mãn tính gây đau đầu, trị chứng đau nửa đầu có kết quả nhất định

Trường hợp đau đầu lâu ngày khí huyết hư hoặc do can thận bất túc không nên dùng.