Cấp bách tìm giải pháp ứng phó tình trạng ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí gia tăng do cao điểm thi công, giao thông và nghịch nhiệt

Tại cuộc họp ngày 14/11, Bộ NN&MT làm việc với Bộ Công an, Xây dựng, Y tế cùng Sở NN&MT Hà Nội để thống nhất giải pháp ứng phó ngay trong 6 tháng tới.

Theo Cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức, thời điểm cuối năm 2025 đến đầu 2026 là giai đoạn hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia và công trình dân dụng triển khai rầm rộ. Việc vận chuyển vật liệu, san lấp, đổ thải và gia tăng phương tiện giao thông trong điều kiện thời tiết nghịch nhiệt sẽ làm chất lượng không khí suy giảm nghiêm trọng.

Song song với đó, dù mùa ô nhiễm năm nay bắt đầu muộn do ảnh hưởng của mưa bão, nguy cơ bùng phát bụi mịn và khí thải vẫn hiện hữu và có xu hướng kéo dài.

Hà Nội triển khai quyết liệt các giải pháp giảm phát thải

Đại diện Sở NN&MT Hà Nội cho biết thành phố đang thúc đẩy các cơ chế chuyển đổi phương tiện chạy nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện thân thiện môi trường. Thành phố cũng xây dựng đề án thiết lập vùng phát thải thấp, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, việc thiếu đồng bộ về hạ tầng giao thông đang tạo ra không ít thách thức.

Ở nhóm nguồn thải ngoài trời, Hà Nội đạt được một số kết quả tích cực như giảm sử dụng bếp than tổ ong (đạt 99%) và hạn chế đốt rơm rạ (trên 80%). Mặc dù vậy, việc đốt rác tự phát và đốt rơm rạ sau thu hoạch ở ngoại thành vẫn còn diễn ra, khiến công tác kiểm soát phát thải gặp khó.

Đối với hoạt động xây dựng - nguồn gây bụi chủ yếu, công tác kiểm tra của ngành môi trường chưa thể phủ kín, trong khi nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện nghiêm các cam kết trong Đánh giá tác động môi trường.

Từ tháng 11 đến tháng 4 hằng năm là giai đoạn ô nhiễm không khí nghiêm trọng.

Đẩy mạnh phối hợp liên ngành, liên vùng

Nhằm tăng hiệu quả quản lý, Bộ NN&MT đang trình Đề án thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm, tập trung xử lý các vấn đề liên vùng, đặc biệt là khu vực Vùng Thủ đô. Bộ cũng thiết lập mạng lưới chia sẻ thông tin giữa các bộ, ngành và địa phương; hàng tuần tổng hợp báo cáo gửi Thủ tướng.

Cùng với đó, kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ cấp bách từ cuối năm 2025-2026 đang được xây dựng, ưu tiên vào các giai đoạn ô nhiễm nghiêm trọng nhất (từ tháng 11 đến tháng 4).

Các bộ ngành đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ

Bộ Công an cho biết đang trình sửa đổi Pháp lệnh công an xã, qua đó tăng thẩm quyền xử lý các hành vi gây ô nhiễm ngay từ cấp cơ sở.

Bộ Xây dựng đề nghị giao UBND tỉnh chỉ đạo xây dựng quy chế quản lý, giám sát bụi công trình và thúc đẩy xã hội hóa kiểm định khí thải phương tiện.

Bộ Y tế đang nghiên cứu mô hình tính toán tác động bệnh tật do ô nhiễm không khí (triển khai tại Bệnh viện Nhi Trung ương) để đưa ra khuyến cáo phù hợp cho người dân.

Bộ NN&MT đồng thời ứng dụng thiết bị viễn thám theo dõi chất lượng không khí, tích hợp quan trắc vào trạm khí tượng thủy văn và xây dựng đề án chế biến rơm rạ thành than sinh học nhằm giảm nguồn đốt ngoài trời.