Chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng chủ động cho người cao tuổi

Theo báo cáo tại Hội thảo tập huấn truyền thông về nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe chủ động cho người cao tuổi diễn ra tại Đắk Lắk, Việt Nam thuộc Top 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, trong đó tỷ lệ dân số trên 60 tuổi năm 2022 là 12%, dự kiến đến năm 2050 là 28%. Đặc biệt, thống kê cho thấy 1 người cao tuổi Việt Nam mắc trung bình 2,69 bệnh và chịu 14 năm bệnh tật. Vấn đề sức khỏe ở người cao tuổi thường là mắc các bệnh mãn tính kết hợp với sa sút trí lực do lão hóa.

Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe Trung ương Vũ Mạnh Cường nhấn mạnh, với quan điểm "Đầu tư cho bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là đầu tư cho phát triển" theo Nghị quyết số 20/NQ-TW của Ban chấp hành Trung ương về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, một trong những nhiệm vụ nâng cao sức khỏe nhân dân là tập trung nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, đề cao trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội và của mỗi người dân; xây dựng và tổ chức thực hiện đồng bộ các đề án, chương trình về nâng cao sức khỏe và tầm vóc người Việt Nam; khuyến nghị, phổ biến chế độ dinh dưỡng, khẩu phần ăn phù hợp cho từng nhóm đối tượng, nguồn nguyên liệu, khẩu vị của người Việt.

Chủ động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người cao tuổi

Theo ý kiến chuyên gia, cần trang bị kiến thức, kỹ năng bổ ích cho bản thân và gia đình có người cao tuổi, bao gồm: xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp điều chỉnh lối sống lành mạnh, thường xuyên vận động và giảm thiểu căng thẳng.

Về chế độ ăn uống lành mạnh và thực hiện lối sống năng động, các chuyên gia cho rằng biện pháp này có thể hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh. Ở người cao tuổi, cùng với sự lão hóa của các cơ quan và suy giảm sức đề kháng, cơ thể còn có nguy cơ mắc các bệnh lý mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, máu nhiễm mỡ. Vì vậy, duy trì lối sống lành mạnh và cân bằng chế độ ăn uống sẽ góp phần không nhỏ đến việc giữ gìn sức khỏe thể chất dẻo dai, kiến tạo một đời sống tinh thần lạc quan, sống vui, sống khỏe.

Một chế độ ăn phù hợp với người cao tuổi sẽ là giảm lượng thịt, hạn chế tiêu thụ các thực phẩm chứa cholesterol "xấu" như nội tạng động vật, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào, rán... Không ăn nhiều đường không tốt vì làm tăng nguy cơ béo phì, mắc đái tháo đường, tim mạch... Hạn chế lượng muối ăn tiêu thụ giúp phòng ngừa tăng huyết áp và phòng xơ vữa động mạch.

Chế độ ăn của người cao tuổi nên tăng các thực phẩm giàu canxi; thực phẩm chức nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết, bao gồm các loại rau củ quả nhiều màu sắc, theo mùa như rau dền, súp lơ, bắp cải, su hào, dưa chuột, xà lách, đậu cô ve, giá đỗ, cải xoong, cà chua, cà rốt, chuối, cam, chanh, dưa hấu...

Lưu ý, người cao tuổi chỉ nên ăn từ 1.600 - 1.700 kcal/ngày; nên áp dụng chế độ ăn nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày, gồm 3 bữa chính và 2 - 3 bữa phụ. Khi ăn nên ăn chậm, nhai kỹ thức ăn, không nói chuyện trong bữa ăn; nên thường xuyên thay đổi thực đơn, chế biến các món hấp, luộc nhiều hơn, hạn chế các món rán, nướng. Các loại thực phẩm nên thái nhỏ nấu mềm hoặc hầm kỹ để dễ tiêu hóa. Bên cạnh đó, người cao tuổi không nên ăn quá no, nhất là vào bữa tối để tránh gây đầy bụng, tăng thể tích dạ dày và chèn ép gây cản trở hoạt động của tim. Sau mỗi bữa ăn, nên ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng trong vòng 30 phút.