Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh: Tạo bước đà cho công cuộc Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Kon Tum nằm ở phía bắc Tây Nguyên, án ngữ ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia; nối liền tuyến hành lang Bắc - Nam và tuyến hành lang giữa Đông và Tây Trường Sơn.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Kon Tum là địa bàn có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với cả quân ta và quân địch. Đế quốc Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng Hòa đã tập trung mọi lực lượng để xây dựng vùng Bắc Kon Tum trở thành một khu vực phòng thủ kiên cố nhất ở phía Bắc Tây Nguyên mà trung tâm là cụm phòng ngự Đăk Tô - Tân Cảnh.

Di tích lịch sử Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh.

Quân địch đã cho xây dựng tại Đăk Tô - Tân Cảnh và các khu vực lân cận một hệ thống phòng ngự kiên cố nhất bao gồm nhiều căn cứ như căn cứ E42, Căn cứ Charlie (Sạc ly), căn cứ Dalta (Đen Ta)…. Cùng với đó là hàng loạt các tiểu đoàn, sư đoàn, căn cứ được địch xây dựng dọc theo biên giới Việt - Lào.

Năm 1972, quân và dân ta ở miền Nam đã thực hiện cuộc tiến công, đánh thẳng vào hệ thống phòng thủ vòng ngoài của quân địch, đặc biệt là trên 3 hướng Trị - Thiên, Bắc Tây Nguyên và Đông Nam Bộ.

Ở hướng Bắc Tây Nguyên, quân ta đã quyết định mở chiến dịch Xuân - Hè 1972, với nhiệm vụ "Tiêu diệt địch, giải phóng Đăk Tô - Tân Cảnh, có điều kiện thì giải phóng thị xã Kon Tum. Hướng phát triển có thể là hướng Plei Ku; có điều kiện thì mở rộng vùng giải phóng phía tây Plei Ku, giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột, hình thành căn cứ địa hoàn chỉnh nối liền với căn cứ địa miền Đông Nam Bộ".

Lực lượng chủ lực mặt trận Tây Nguyên tham gia chiến dịch này có 4 Trung đoàn bộ binh: 66, 95, 28, 24, Tiểu đoàn 631, Trung đoàn đặc công 400, Trung đoàn pháo binh hỗn hợp 40 (pháo mặt đất, pháo phòng không, xe tăng) và Trung đoàn công binh 7, tham gia chiến dịch còn có lực lượng vũ trang các địa phương trên địa bàn Bắc Tây Nguyên, mỗi tỉnh đội có 1 Tiểu đoàn bộ binh, 1 Tiểu đoàn đặc công và một số đại đội binh chủng.

Mở màn chiến dịch, quân ta đánh tan quân địch trên dãy điểm cao Tây sông Pô Kô và tiến xuống Đăk Tô - Tân Cảnh tiêu diệt Sư đoàn bộ binh 22 và Trung đoàn thiết giáp 14 giải phóng Đăk Tô - Tân Cảnh. Vào trưa ngày 24/4/1972, quân ta đã làm chủ hoàn toàn trận địa, tiêu diệt cụm phòng ngự Đăk Tô - Tân Cảnh.

Chiến dịch Bắc Tây Nguyên Xuân - Hè 1972 với những thắng lợi to lớn đã mang một ý nghĩa chiến lược quan trọng. Quân và dân ta đã tiêu diệt lượng lớn quân địch; phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, vũ khí và quân trang quân dụng của địch; giải phóng phần lớn tỉnh Kon Tum và khoảng 4 vạn dân.

Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh là khúc ca hùng tráng về tinh thần chiến đấu dũng cảm và kiên cường, đoàn kết một lòng, hợp đồng chặt chẽ giữa các binh chủng, giữa bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích. Chiến thắng Đăk Tô – Tân Cảnh đã làm thay đổi cục diện chiến trường ở Tây Nguyên, góp phần làm nên thắng lợi tại Hội nghị Pari buộc đế quốc Mỹ phải ký hiệp định Pari, chấp nhận thất bại rút quân về nước; tạo bước đà cho Đại thắng Mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Hơn 50 năm sau ngày Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh, chiến trường xưa nay đã đổi thay nhiều. Đảng bộ, chính quyền và người dân huyện Đăk Tô đang hướng tới những thành tựu mới trong xây dựng quê hương, để xứng đáng với truyền thống vẻ vang của quê hương, đất nước.