Củ bình vôi khắc tinh của bệnh mất ngủ lâu năm

Củ bình vôi có hình dáng đặc biệt, nửa chìm nửa nổi trong đất nên được trồng làm bonsai, cây cảnh. Tuy nhiên, từ rất lâu trước đó, củ bình vôi đã được sử dụng làm thuốc chữa mất ngủ và một số bệnh lý khác.

Cây bình vôi là một cây dạng dây leo, có lá hình tim, thân cây mảnh rất nhỏ so với củ, cây thường dài khoảng 10-20m.

Gốc thân phình thành củ, thường hình cầu, nằm nửa chìm nửa nổi trong khe đá hay chìm trong đất. Kích thước củ thay đổi và có thể nặng đến vài chục kg, tùy loài.

Vì củ to nên cây còn được gọi là cây ngải tượng.

Cây bình vôi thường mọc hoang ở những vùng núi đá hay núi đất tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Ninh Bình, Hà Nam, Thanh Hóa, Hòa Bình, Quảng Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tây và tại một số khu vực đất cát, có bóng mát hoặc đồng bằng ven biển như An Giang, Kiên Giang.

Tuy nhiên, những cây từ núi đá thường có phần củ, lá to và chất lượng hơn. Do hình dáng đặc biệt, ngoài dùng làm thuốc, hiện nay, cây bình vôi còn được trồng làm bonsai, cây cảnh.

1. Bộ phận nào được dùng làm thuốc trong y học cổ truyền?

Bộ phận dùng làm dược liệu là củ của cây bình vôi. Củ là phần gốc của thân cây phình ra. Củ được thu hoạch quanh năm, nhưng nếu thu hoạch vào tầm mùa thu sang mùa đông thì hoạt chất trong củ sẽ đạt chất lượng tốt hơn.

Củ bình vôi cần được trải qua quá trình bào chế mới sử dụng được, thường là cạo bỏ vỏ đen ở ngoài hoặc thái thành miếng trước khi ép chiết lấy tinh chất hoặc ngâm rượu hoặc phơi, sấy khô hoặc cà thành bột.

photo-1702871120210

Củ bình vôi cần được chế biến trước khi sử dụng làm thuốc chữa bệnh.

2. Vì sao cbình vôi là 'khắc tinh' của bệnh mất ngủ lâu năm?

Theo Y học hiện đại, thành phần hóa học của củ bình vôi chứa chủ yếu là các alkaloid như rotundin, cycleanin, stepharin, roemerin.

Rotundin có tác dụng an thần, gây ngủ, giảm đau rõ rệt; cycleanin có tác dụng kháng viêm; roemerin có tác dụng gây tê tại chỗ; stepharin có tác dụng kháng cholinesterase. Từ đó các chế phẩm thuốc từ củ bình vôi có tác dụng duy trì trạng thái thư giãn, an thần, trị mất ngủ.

Theo y học cổ truyền, cây bình vôi có vị đắng ngọt, tác dụng an thần, bổ phế, trấn kinh, khắc phục được các chứng suy nhược, thất miên, cốt chưng, huyễn vựng, suyễn thở. Thường phối hợp với các vị thuốc khác với liều dùng 4 – 12g, dạng thuốc sắc hoặc thuốc bột.

3. Bài thuốc chữa bệnh từ bình vôi

- Chữa mất ngủ do căng thẳng, stress, áp lực công việc

Bài 1: Củ bình vôi, lạc tiên, lá vông nem, mỗi vị 12g, liên tâm 6g, cam thảo 6g. Sắc uống, ngày một thang.

Bài 2: Hạt sen, long nhãn, nhân hạt táo chua (sao) mỗi vị 10 - 15g, củ bình vôi 8g, lá vông nem 12g. Sắc uống ngày 1 thang, uống trong ngày và trước khi ngủ 30 phút.

Bài 3 - Rượu trắng ngâm củ bình vôi: Củ bình vôi phơi khô và rượu trắng 40 độ theo tỷ lệ 1:5 (1kg củ phơi khô và 5 lít rượu). Ngâm khoảng 4 tuần là dùng được, uống ngày 2-3 lần, mỗi lần khoảng 20-30 ml.

photo-1702871121399

Củ bình vôi sử dụng trong thuốc thang và ngâm rượu có tác dụng chữa mất ngủ.

- Chữa viêm nhiễm đường hô hấp trên: Củ bình vôi, huyền sâm, cát cánh, mỗi vị 12g, trần bì 10g. Sắc uống, ngày một thang.

- Hỗ trợ chữa viêm đau khớp do gout:

Dùng 3 - 6gram bột củ bình vôi khô tán ra, hòa cùng với nước nóng và sử dụng đều đặn hàng ngày. Cần uống hết trong ngày và bảo quản bột trong bình kín tại nơi khô ráo để bột còn nguyên dưỡng chất.

photo-1702871122048

Bột củ bình vôi chữa viêm đau khớp do gout.

4. Lưu ý khi dùng các chế phẩm từ củ bình vôi chữa mất ngủ

Do có tính chất an thần, gây ngủ nên khi sử dụng cần thận trọng khi lái xe, làm việc trên cao hoặc những công việc liên quan máy móc cần sự tỉnh táo.

Hoạt chất roemerin có trong củ bình vôi nếu sử dụng quá nhiều sẽ gây tê niêm mạc và làm giảm nhịp đập của tim. Nếu bệnh nhân có tiền sử biến cố tim mạch, rối loạn nhịp tim thì cần phải rất thận trọng.

Trong củ bình vôi cũng có một ít độc tố, bệnh nhân không nên tự ý sử dụng khi chưa có chỉ định của người có chuyên môn.

Chỉ dùng 30gr bình vôi 1 ngày, trên 30gr có thể gây ngộ độc, ảnh hưởng tới sức khỏe.

Các đối tượng người cao tuổi mất ngủ kinh niên, phụ nữ đang mang thai hoặc đang cho con bú ...cần thận trọng.

Hiện nay, trên thị trường có khá nhiều sản phẩm có thành phần được chiết xuất từ củ bình vôi. Liều dùng thường là 30-60 mg dưới dạng viên. Dùng quá liều các chế phẩm này có thể gây ngộ độc.

Nhẹ có thể gây buồn ngủ, buồn nôn, nôn, hoa mắt chóng mặt, nặng có thể kích thích, vật vã, tức ngực, trống ngực, chân tay bủn rủn, hôn mê…

Vì thế người bệnh nên đọc kỹ hướng dẫn hoặc trao đổi với nhân viên y tế trước khi dùng.

Nguồn: Củ bình vôi khắc tinh của bệnh mất ngủ lâu năm

BSCKI. Nguyễn Trần Như Thủy/Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM – Cơ sở 3
suckhoedoisong.vn

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 16/2/2026: Bắc Bộ trưa chiều giảm mây, hửng nắng

Dự báo thời tiết ngày 16/2/2026: Bắc Bộ trưa chiều giảm mây, hửng nắng

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày 16/2/2026.
Chọn thực phẩm chế biến sẵn an toàn: Giữ trọn vị Xuân ngày Tết

Chọn thực phẩm chế biến sẵn an toàn: Giữ trọn vị Xuân ngày Tết

Sự tiện lợi, nhanh gọn của giò, chả, xúc xích, nem chua… giúp nhiều gia đình tiết kiệm thời gian, nhưng cũng kéo theo nỗi lo về an toàn thực phẩm giữa thị trường cuối năm vốn tiềm ẩn nguy cơ hàng kém chất lượng trà trộn.
Giữ lửa làng nghề trong những ngày Xuân mới

Giữ lửa làng nghề trong những ngày Xuân mới

Những ngày cận Tết, khi tiết trời còn vương chút rét ngọt, về xã Ứng Thiên (TP Hà Nội), người ta dễ dàng bắt gặp một nhịp sống đặc biệt - nhịp sống của làng nghề đang vào mùa tất bật nhất trong năm - làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu.

Cùng chuyên mục

Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét là "linh hồn" của mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, với lối sống ít vận động và chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều người e ngại rằng bánh chưng, bánh tét dễ gây tăng cân, rối loạn tiêu hóa. Dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng và y học cổ truyền, nếu biết ăn đúng cách, món bánh truyền thống này vẫn mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Lương y Phạm Xuân Nội – Người lính Thành cổ và hành trình cả đời giữ trọn chữ “Tâm” với nghề thuốc

Lương y Phạm Xuân Nội – Người lính Thành cổ và hành trình cả đời giữ trọn chữ “Tâm” với nghề thuốc

(SKV) - Giữa lòng phố cổ Hà Nội, nơi những con phố nghề vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt Thăng Long xưa, Phòng chẩn trị Đông y Nội Lộc của Lương y đa khoa Phạm Xuân Nội từ lâu đã trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều thế hệ người bệnh. Không chỉ bởi những thang thuốc gia truyền được chắt lọc qua nhiều đời, mà còn bởi phong thái điềm đạm, tận tâm của một người thầy thuốc luôn coi việc cứu người là lẽ sống.
Giữ sức khỏe ngày Tết: Những cách giải rượu an toàn từ thực phẩm tự nhiên

Giữ sức khỏe ngày Tết: Những cách giải rượu an toàn từ thực phẩm tự nhiên

Tết Nguyên đán là dịp sum vầy, gặp gỡ, nâng chén chúc xuân. Tuy nhiên, việc sử dụng rượu bia quá mức dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, thậm chí ảnh hưởng đến gan và tim mạch. Kho tàng y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian lưu giữ nhiều phương thức giải rượu từ nguyên liệu tự nhiên, vừa dễ tìm lại an toàn với sức khỏe.
Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong gắn liền với hình ảnh những chiếc bánh chưng, bánh tét trong dịp Tết cổ truyền. Không những vậy, lá dong còn là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu về tác dụng của lá dong theo y học cổ truyền cùng những bài thuốc hữu ích từ loại lá này.
Bác sĩ Vũ Hữu Tỉnh – Người kế thừa dòng chảy y học cổ truyền giữa lòng Thủ đô

Bác sĩ Vũ Hữu Tỉnh – Người kế thừa dòng chảy y học cổ truyền giữa lòng Thủ đô

(SKV) - Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, câu chuyện về bác sĩ Vũ Hữu Tỉnh – Trưởng phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Hưng Long Đường – là lát cắt chân thực về người thầy thuốc lặng lẽ gìn giữ y đức và tinh hoa y học cổ truyền. Gắn với nghề thuốc từ truyền thống gia đình nhiều thế hệ, bác sĩ Tỉnh đã kế thừa di sản Đông y, và nỗ lực đổi mới cách hành nghề, đặt người bệnh làm trung tâm trong từng quyết định chuyên môn, để y học cổ truyền tiếp tục đồng hành bền bỉ cùng đời sống hiện đại.
Bài thuốc chữa bệnh từ quả dừa

Bài thuốc chữa bệnh từ quả dừa

Quả dừa mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe. Theo y học cổ truyền, từ cùi dừa, nước dừa đến vỏ quả dừa đều có tác dụng chữa bệnh. Sử dụng dừa một cách hợp lý sẽ góp phần nâng cao và bảo vệ sức khỏe toàn diện.

Các tin khác

[E-Magazine] Cây khế - Dược liệu quen thuộc trong vườn nhà

[E-Magazine] Cây khế - Dược liệu quen thuộc trong vườn nhà

Cây khế là loài cây ăn quả quen thuộc trong đời sống, gắn liền với làng quê và nhiều bài thuốc dân gian. Không chỉ cho quả giàu dưỡng chất, hầu hết các bộ phận của cây khế như lá, quả, hoa, rễ đều được y học cổ truyền sử dụng làm thuốc, góp phần chăm sóc sức khỏe từ bao đời nay.
Thực dưỡng ngày Tết theo y học cổ truyền

Thực dưỡng ngày Tết theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, Tết là thời điểm chuyển giao âm - dương, khí trời lạnh, cơ thể dễ tích hàn, sinh đàm, rối loạn tiêu hóa nếu ăn uống quá mức các món béo, ngọt, cay nóng. Vì vậy, lựa chọn món ăn ngày Tết không chỉ để ngon miệng, mà còn nhằm điều hòa khí huyết, kiện tỳ vị, phòng bệnh đầu xuân.
Gừng - nghệ - sả: "Bộ ba thảo mộc" phòng bệnh khi thời tiết giao mùa

Gừng - nghệ - sả: "Bộ ba thảo mộc" phòng bệnh khi thời tiết giao mùa

Khi thời tiết chuyển mùa, đặc biệt giai đoạn giao thoa giữa nóng - lạnh hoặc mưa - hanh khô, cơ thể con người thường khó thích nghi kịp thời. Đây cũng là thời điểm các bệnh lý về đường hô hấp, tiêu hóa, xương khớp và suy giảm miễn dịch có xu hướng gia tăng. Bên cạnh các biện pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại, việc sử dụng thảo mộc tự nhiên được xem là giải pháp hỗ trợ hiệu quả, an toàn và tiết kiệm. Trong đó, gừng, nghệ và sả được ví như “bộ ba thảo mộc” giúp phòng bệnh khi thời tiết giao mùa.
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết

Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết

Sơn tra là một vị thuốc quý trong kho tàng y học cổ truyền, thường được biết đến không chỉ như một loại quả ăn được mà còn là dược liệu đem lại giá trị bồi bổ sức khỏe toàn diện. Từ lâu, nhân dân ta đã sử dụng sơn tra trong các bài thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch và nâng cao thể trạng.
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da

Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da

Thuyền thoái là phần xác lột của ve sầu, được sử dụng khá phổ biến trong y học cổ truyền. Theo Đông y, vị thuốc này có tác dụng giải biểu nhiệt, tuyên phế, tán phong nhiệt, tiêu viêm, thường được dùng trong các chứng sốt cao co giật, đau đầu chóng mặt do phong nhiệt, khàn tiếng – mất tiếng, mày đay, mụn nhọt, ban chẩn và một số bệnh lý da liễu khác.
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non

Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non

Trong kho dược liệu Đông y, Huyết kiệt được nhận diện rất đặc trưng: một loại nhựa khô màu đỏ như máu, giòn, dễ vỡ, thường được dùng với mục đích hoạt huyết – tán ứ, sinh tân, giảm đau và hỗ trợ hồi phục da. Từ những vết bầm tím do chấn thương, tụ máu sưng đau, đến các tình trạng xuất huyết ngoài da, mụn nhọt lở loét… Huyết kiệt xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian và y học cổ truyền như một “vị thuốc cầm máu – liền da” quen thuộc.
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa

Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa

Gai dầu – còn gọi là cần sa – được nhắc đến trong y học cổ truyền thông qua hạt Hỏa ma nhân với công dụng nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, đây cũng là dược liệu tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng sai cách. Việc hiểu đúng bản chất, công dụng và giới hạn an toàn của gai dầu là điều cần thiết để tránh những hệ lụy khó lường cho sức khỏe.
Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền

Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu truyền thống của người Việt, cây bình vôi là một vị thuốc quen thuộc. Bình vôi được y học cổ truyền ghi nhận với nhiều công dụng quý, đặc biệt trong hỗ trợ an thần, cải thiện giấc ngủ và điều hòa khí huyết.
Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt

Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt

Trong đời sống, cây ớt không chỉ được biết đến với quả cay nồng mà lá ớt cũng là một vị thuốc quen thuộc, gắn liền với nhiều bài thuốc dân gian. Theo y học cổ truyền, lá ớt mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và hợp lý.
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, có tính bình, vị đắng, thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày, trị mụn nhọt, viêm gan mạn tính và một số chứng bệnh do khí huyết ứ trệ. Việc sử dụng hồi đầu thảo đúng cách, đúng liều lượng được cho là mang lại hiệu quả tích cực, đặc biệt với phụ nữ.
Xem thêm
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, Gala Chào xuân 2026 – “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II quy tụ đại diện Hội Nam Y Việt Nam, giới chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành trong không khí trang trọng, ấm áp.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Ngày 14/01/2026, thực hiện kế hoạch hoạt động Quý I/2026, Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Hội Chữ thập đỏ xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho 200 người dân địa phương.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Thực hiện chương trình công tác năm 2025, Chi hội Nam y tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động vào ngày 03/01/2025 tại phường Tân Châu, tỉnh An Giang.
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn hoạt động sôi động, nhiều điểm nhấn của Hội Nam y Việt Nam trong bối cảnh phong trào bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và Nam y tiếp tục nhận được sự quan tâm của xã hội.
Phiên bản di động