Một số bài thuốc Nam gia truyền - Kinh nghiệm chăm sóc và điều trị sởi hiệu quả cao
1. Triệu chứng khi mắc bệnh
Trẻ biếng ăn, người hâm hấp sốt vài ngày rồi đột nhiên sốt hơi cao, tai lạnh hoặc tiêu chảy; ngủ hay giật mình, trẻ mệt mỏi, mắt cộm đỏ chảy nước mắt, hắt hơi sổ mũi, ho khan họng đỏ, có những chấm trắng bằng đầu kim, mọc rải rác trong môi, má trước răng hàm, trán, hoặc sau tai, sau gáy; lưng có một vài nốt đỏ như muỗi đốt. Khi xuất hiện dấu hiệu lên sởi, cần cách ly trẻ để tránh lây lan và điều trị kịp thời.
Trẻ mắc bệnh sởi nung bệnh 3 ngày mọc sởi ba ngày, ban mọc từ sau tai, mặt, cổ, sau xuống các chi, khi sở mọc đến bụng thì bắt đầu bay, (từ trên đầu xuống); sởi bay ba ngày là hết nốt ban để lại nốt thâm sau khi bay.
2. Chăm sóc và điều trị.
2.1 Chăm sóc
Cần cho trẻ mặc ấm, tránh gió lạnh, ẩm ướt, kiêng gió, kiêng nước, không cho trẻ ăn uống các thứ tanh lạnh, cho trẻ uống nhiều nước, súc miệng bằng nước muối loãng 0,9% (9 gam muối tinh trong 1 lít nước ấm).

2.2 Uống thuốc
Trước khi phát ban (sởi mọc):
Bài 1: Hành hoa và tía tô thang:
Hành hoa: 20g
Tía tô: 20g
Các dùng và liều lượng:
Hành hoa, tía tô rửa sạch để ráo nước, giã nhỏ hòa vào 100 ml nước sôi, quấy đều, chắt lấy nước thuốc, lúc nước thuốc còn ấm cho trẻ uống, để thúc cho sởi mọc đều và phòng chống viêm họng.
Tiếp theo cho trẻ uống bài 2 Kinh giới - Cát căn thang:
Kinh giới: 12g
Cát căn: 12 g
Rau má: 12 g
Cách dùng và liều lượng:
Các vị rửa sạch cho vào 200ml nước sắc lấy 100 ml nước thuốc hòa thêm chút đường mía (đường vàng) vừa ngọt cho trẻ uống dần trong ngày.
Chú ý: Kết hợp xoa ngoài để thúc cho sởi mọc nhanh. Lấy 20g hạt rau mùi giã dập cho thêm 15 ml nước rượu trắng 35-40 °, chưng nóng bọc vào miếng vải gạc sạch (áp thử vào má thấy nóng vừa) xoa lên trán, 2 má, sau 2 tai, gáy và dọc 2 bên sống lưng, cột sống và ngực bụng tứ chi trẻ (không xoa ngược chiều kim đồng hồ).
2.3 Thời kỳ mọc sởi cho trẻ uống một trong các bài thuốc sau.
Bài 1: Lá tre sài đất thang:
Lá tre: 20g
Sài đất: 16g
Tía tô: 12 g
Giấp cá: 12g
Mạch môn: 12g
Cam thảo đất: 12g
Kim ngân: 12g
Sa sâm: 12g
Cách dùng và liều lượng:
Các vị rửa sạch cho vào 400 ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc hòa thêm ít đường mía vàng vừa đủ ngọt chia cho trẻ uống 3 lần trong ngày, uống lúc thuốc còn ấm.
Chú ý: Bài thuốc này có thể dùng từ lúc sởi mọc đến khi sởi bay hết.
Bài 2: Ngân hoa kinh giới cát căn thang
Kim ngân hoa: 12g
Kinh giới: 12g
Cát căn: 12g
Tía tô: 12g
Mạch môn: 12g
Vỏ cây núc nác: 12g
Các vị trên cho vào 500 ml nước sắc lấy 200 ml nước thuốc cho thêm ít đường mía vàng đủ ngọt chia cho trẻ uống 3 lần trong ngày uống lúc thuốc còn ấm.
Chú ý gia giảm:
- Nếu không có vỏ cây núc nác cũng được hoặc có thể thay bằng hậu phác 10 g.
- Nếu thấy sởi mọc dày và đã mọc đến bụng mà trẻ ho nhiều, thì bỏ kinh giới tía tô gia thêm thiên môn 10g, chi tử (quả dành dành) 10g để chống viêm phổi.
- Nếu thấy trẻ đi lỏng nhiều lần thì gia them ý chỉ 10g.
Không nên dùng thuốc cầm tiêu chảy bởi vì trẻ em đi ỉa là để tống nhiệt độc ra ngoài. Nếu dùng thuốc cầm tiêu chảy nhiệt độc sẽ bị bế lại trong cơ thể không tống ra ngoài được sẽ làm bệnh trầm trọng hơn.
Bài thuốc này có thể dùng từ lúc sởi mọc đến khi sởi bay hết.

Bài 3: Hạt mùi độc vị thang
Khi bệnh nhi bị nhiễm gió lạnh, sởi mọc biến màu xám đen rồi lặn không mọc tiếp thì dùng ngay hạt mùi 30-40 gam giã nhỏ, chế thêm rượu trắng 35-40º chưng nóng. Xoa cho trẻ từ đầu đến khắp mình và chân tay trẻ để sởi mọc tiếp và phòng chống biến chứng.
Không có hạt mùi thì dùng: Rau mùi, lá hoa kinh giới, lá tía tô mỗi thứ khoảng 20-30 gam, rửa sạch giã nhỏ thêm 100 ml nước đun sôi để nguội, vắt lấy nước thuốc cho trẻ uống; bã còn lại cho thêm 50 ml rượu trắng, trộn đều chưng nóng xoa từ đầu đến khắp mình và chân tay trẻ để cho sởi mọc tiếp là an toàn.
2.4. Thời kỳ Sởi bay
Sởi bắt đầu bay, thanh nhiệt trẻ xuống bình thường tinh thần và ăn uống của trẻ đã tốt hơn cho trẻ dùng bài:
Sa mạch trong thang:
|
Sa sâm |
8g |
|
Mạch môn |
8g |
|
Tang diệp |
8g |
|
Thiên hoa phấn |
4g |
|
Liên kiều |
4g |
Cách dùng, liều lượng:
Các vị cho vào 300 ml nước sắc lấy 150 ml nước thuốc chia uống 2 hoặc 3 lần trong ngày, uống lúc thuốc còn nóng. Ngày uống 1 thang, uống liên tục 5-7 thang.
Hoặc dùng bài Sa cát liên nhục thang
|
Sa sâm |
12g |
|
Cát cánh |
12g |
|
Liên nhục |
12g |
|
Mạch môn |
12g |
|
Thạch lộc |
12g |
|
Thiên hoa phấn |
12g |
|
Cam thảo |
12g |
Cách dùng, liều lượng:
Các vị cho vào 500 ml nước sắc lấy 200 ml nước thuốc chia uống 2-3 lần trong ngày, uống lúc thuốc còn ấm. Uống 5-7 thang.
2.5. Sởi đã bay hết
Cho trẻ uống bài:
Xích liên hoài tán
|
Xích tiểu đậu (đậu đỏ nhỏ) |
100g |
|
Liên nhục |
150g |
|
Hoài sơn |
160g |
|
Tang diệp |
100g |
|
Mạch môn (bỏ lõi) |
80g |
- Cách dùng - liều lượng:
Tất cả các vị đem sào vàng giòn, tán bột mịn, trộn đều. Ngày cho trẻ uống 3 lần, mỗi lần 1 thìa cà phê, hòa vào cháo hay nước chấm cho trẻ ăn để hồi phục sức khỏe.
Cảnh báo:
-
Sởi là bệnh cấp tính do virus, khi xuất hiện dấu hiệu lên sởi, nhất thiết phải cách ly và điều trị kịp thời để tránh lây lan
-
Trường hợp sởi nặng có những dấu hiệu viêm phổi, viêm phế quản, viêm não sau sởi, viêm tai giữa phải chuyển ngay lên bệnh viện
-
Tiêm vaccin phòng sởi là cách tốt nhất để ngăn ngừa trẻ mắc sởi./.
Tin liên quan
10 loại thảo dược giúp an thần, giảm căng thẳng theo y học cổ truyền
08:00 | 07/12/2025 Y học cổ truyền
Những bài thuốc từ cây cỏ mực
08:31 | 12/07/2025 Y học cổ truyền
Những tác dụng – công dụng chung của cây Táo mèo
15:17 | 24/06/2025 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông
11:30 | 20/10/2026 Thông tin đa chiều
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông
15:57 | 13/10/2026 Thông tin đa chiều
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh
07:07 | 03/10/2026 Thông tin đa chiều
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
11:59 | 01/10/2026 Thông tin đa chiều
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông
15:08 | 29/09/2026 Thông tin đa chiều
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
14:40 | 23/09/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược
07:07 | 21/09/2026 Thông tin đa chiều
Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt
17:22 | 14/09/2026 Thông tin đa chiều
Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông
14:16 | 14/09/2026 Thông tin đa chiều
Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới
09:44 | 10/09/2026 Thông tin đa chiều
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
10:35 | 08/09/2026 Thông tin đa chiều
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi
16:51 | 03/09/2026 Thông tin đa chiều
Nam dược trị Nam nhân - triết lý sâu sắc của Đại danh y Tuệ Tĩnh
07:07 | 13/08/2026 Thông tin đa chiều
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân
07:07 | 12/07/2026 Thông tin đa chiều
Phàm Lệ: Bản Tuyên Ngôn Về Triết Lý Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
15:32 | 26/06/2026 Thông tin đa chiều
Đổi mới tư duy xây dựng nguồn nhân lực y học cổ truyền & tư duy khoa học ứng dụng: Từ bài học quốc tế đến lời giải cho thực tiễn Việt Nam
21:08 | 01/06/2026 Thông tin đa chiều
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ
10 giờ 47 phút Hoạt động hội
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ
2 ngày trước Hoạt động hội
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế
24-10-2026 10:20 Hoạt động hội
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026
04-10-2026 14:54 Hoạt động hội
TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững
29-09-2026 21:58 Hoạt động hội



