Một số bài thuốc Nam gia truyền - Kinh nghiệm chăm sóc và điều trị sởi hiệu quả cao
1. Triệu chứng khi mắc bệnh
Trẻ biếng ăn, người hâm hấp sốt vài ngày rồi đột nhiên sốt hơi cao, tai lạnh hoặc tiêu chảy; ngủ hay giật mình, trẻ mệt mỏi, mắt cộm đỏ chảy nước mắt, hắt hơi sổ mũi, ho khan họng đỏ, có những chấm trắng bằng đầu kim, mọc rải rác trong môi, má trước răng hàm, trán, hoặc sau tai, sau gáy; lưng có một vài nốt đỏ như muỗi đốt. Khi xuất hiện dấu hiệu lên sởi, cần cách ly trẻ để tránh lây lan và điều trị kịp thời.
Trẻ mắc bệnh sởi nung bệnh 3 ngày mọc sởi ba ngày, ban mọc từ sau tai, mặt, cổ, sau xuống các chi, khi sở mọc đến bụng thì bắt đầu bay, (từ trên đầu xuống); sởi bay ba ngày là hết nốt ban để lại nốt thâm sau khi bay.
2. Chăm sóc và điều trị.
2.1 Chăm sóc
Cần cho trẻ mặc ấm, tránh gió lạnh, ẩm ướt, kiêng gió, kiêng nước, không cho trẻ ăn uống các thứ tanh lạnh, cho trẻ uống nhiều nước, súc miệng bằng nước muối loãng 0,9% (9 gam muối tinh trong 1 lít nước ấm).

2.2 Uống thuốc
Trước khi phát ban (sởi mọc):
Bài 1: Hành hoa và tía tô thang:
Hành hoa: 20g
Tía tô: 20g
Các dùng và liều lượng:
Hành hoa, tía tô rửa sạch để ráo nước, giã nhỏ hòa vào 100 ml nước sôi, quấy đều, chắt lấy nước thuốc, lúc nước thuốc còn ấm cho trẻ uống, để thúc cho sởi mọc đều và phòng chống viêm họng.
Tiếp theo cho trẻ uống bài 2 Kinh giới - Cát căn thang:
Kinh giới: 12g
Cát căn: 12 g
Rau má: 12 g
Cách dùng và liều lượng:
Các vị rửa sạch cho vào 200ml nước sắc lấy 100 ml nước thuốc hòa thêm chút đường mía (đường vàng) vừa ngọt cho trẻ uống dần trong ngày.
Chú ý: Kết hợp xoa ngoài để thúc cho sởi mọc nhanh. Lấy 20g hạt rau mùi giã dập cho thêm 15 ml nước rượu trắng 35-40 °, chưng nóng bọc vào miếng vải gạc sạch (áp thử vào má thấy nóng vừa) xoa lên trán, 2 má, sau 2 tai, gáy và dọc 2 bên sống lưng, cột sống và ngực bụng tứ chi trẻ (không xoa ngược chiều kim đồng hồ).
2.3 Thời kỳ mọc sởi cho trẻ uống một trong các bài thuốc sau.
Bài 1: Lá tre sài đất thang:
Lá tre: 20g
Sài đất: 16g
Tía tô: 12 g
Giấp cá: 12g
Mạch môn: 12g
Cam thảo đất: 12g
Kim ngân: 12g
Sa sâm: 12g
Cách dùng và liều lượng:
Các vị rửa sạch cho vào 400 ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc hòa thêm ít đường mía vàng vừa đủ ngọt chia cho trẻ uống 3 lần trong ngày, uống lúc thuốc còn ấm.
Chú ý: Bài thuốc này có thể dùng từ lúc sởi mọc đến khi sởi bay hết.
Bài 2: Ngân hoa kinh giới cát căn thang
Kim ngân hoa: 12g
Kinh giới: 12g
Cát căn: 12g
Tía tô: 12g
Mạch môn: 12g
Vỏ cây núc nác: 12g
Các vị trên cho vào 500 ml nước sắc lấy 200 ml nước thuốc cho thêm ít đường mía vàng đủ ngọt chia cho trẻ uống 3 lần trong ngày uống lúc thuốc còn ấm.
Chú ý gia giảm:
- Nếu không có vỏ cây núc nác cũng được hoặc có thể thay bằng hậu phác 10 g.
- Nếu thấy sởi mọc dày và đã mọc đến bụng mà trẻ ho nhiều, thì bỏ kinh giới tía tô gia thêm thiên môn 10g, chi tử (quả dành dành) 10g để chống viêm phổi.
- Nếu thấy trẻ đi lỏng nhiều lần thì gia them ý chỉ 10g.
Không nên dùng thuốc cầm tiêu chảy bởi vì trẻ em đi ỉa là để tống nhiệt độc ra ngoài. Nếu dùng thuốc cầm tiêu chảy nhiệt độc sẽ bị bế lại trong cơ thể không tống ra ngoài được sẽ làm bệnh trầm trọng hơn.
Bài thuốc này có thể dùng từ lúc sởi mọc đến khi sởi bay hết.

Bài 3: Hạt mùi độc vị thang
Khi bệnh nhi bị nhiễm gió lạnh, sởi mọc biến màu xám đen rồi lặn không mọc tiếp thì dùng ngay hạt mùi 30-40 gam giã nhỏ, chế thêm rượu trắng 35-40º chưng nóng. Xoa cho trẻ từ đầu đến khắp mình và chân tay trẻ để sởi mọc tiếp và phòng chống biến chứng.
Không có hạt mùi thì dùng: Rau mùi, lá hoa kinh giới, lá tía tô mỗi thứ khoảng 20-30 gam, rửa sạch giã nhỏ thêm 100 ml nước đun sôi để nguội, vắt lấy nước thuốc cho trẻ uống; bã còn lại cho thêm 50 ml rượu trắng, trộn đều chưng nóng xoa từ đầu đến khắp mình và chân tay trẻ để cho sởi mọc tiếp là an toàn.
2.4. Thời kỳ Sởi bay
Sởi bắt đầu bay, thanh nhiệt trẻ xuống bình thường tinh thần và ăn uống của trẻ đã tốt hơn cho trẻ dùng bài:
Sa mạch trong thang:
|
Sa sâm |
8g |
|
Mạch môn |
8g |
|
Tang diệp |
8g |
|
Thiên hoa phấn |
4g |
|
Liên kiều |
4g |
Cách dùng, liều lượng:
Các vị cho vào 300 ml nước sắc lấy 150 ml nước thuốc chia uống 2 hoặc 3 lần trong ngày, uống lúc thuốc còn nóng. Ngày uống 1 thang, uống liên tục 5-7 thang.
Hoặc dùng bài Sa cát liên nhục thang
|
Sa sâm |
12g |
|
Cát cánh |
12g |
|
Liên nhục |
12g |
|
Mạch môn |
12g |
|
Thạch lộc |
12g |
|
Thiên hoa phấn |
12g |
|
Cam thảo |
12g |
Cách dùng, liều lượng:
Các vị cho vào 500 ml nước sắc lấy 200 ml nước thuốc chia uống 2-3 lần trong ngày, uống lúc thuốc còn ấm. Uống 5-7 thang.
2.5. Sởi đã bay hết
Cho trẻ uống bài:
Xích liên hoài tán
|
Xích tiểu đậu (đậu đỏ nhỏ) |
100g |
|
Liên nhục |
150g |
|
Hoài sơn |
160g |
|
Tang diệp |
100g |
|
Mạch môn (bỏ lõi) |
80g |
- Cách dùng - liều lượng:
Tất cả các vị đem sào vàng giòn, tán bột mịn, trộn đều. Ngày cho trẻ uống 3 lần, mỗi lần 1 thìa cà phê, hòa vào cháo hay nước chấm cho trẻ ăn để hồi phục sức khỏe.
Cảnh báo:
-
Sởi là bệnh cấp tính do virus, khi xuất hiện dấu hiệu lên sởi, nhất thiết phải cách ly và điều trị kịp thời để tránh lây lan
-
Trường hợp sởi nặng có những dấu hiệu viêm phổi, viêm phế quản, viêm não sau sởi, viêm tai giữa phải chuyển ngay lên bệnh viện
-
Tiêm vaccin phòng sởi là cách tốt nhất để ngăn ngừa trẻ mắc sởi./.
Tin liên quan
10 loại thảo dược giúp an thần, giảm căng thẳng theo y học cổ truyền
08:00 | 07/12/2025 Y học cổ truyền
Những bài thuốc từ cây cỏ mực
08:31 | 12/07/2025 Y học cổ truyền
Những tác dụng – công dụng chung của cây Táo mèo
15:17 | 24/06/2025 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da
12:14 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non
12:13 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa
12:12 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày
22:46 | 24/01/2026 Thông tin đa chiều
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn
13:17 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân
13:55 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc
11:18 | 14/01/2026 Thông tin đa chiều
Gạo lứt, đậu xanh, mè đen – bộ ba thực dưỡng quen mà lạ trong chăm sóc sức khỏe
11:17 | 14/01/2026 Thông tin đa chiều
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt
25-01-2026 13:07 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
17-01-2026 21:37 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội

