10 loại thảo dược giúp an thần, giảm căng thẳng theo y học cổ truyền

1. Lạc tiên (Passiflora foetida L.)

• Theo y học cổ truyền: Lạc tiên vị ngọt, tính mát, có tác dụng an thần, dưỡng tâm, thanh nhiệt, thường dùng trong các chứng mất ngủ, tâm phiền, lo âu.

• Cách dùng:

  • Dùng 30–50g lá và ngọn non lạc tiên khô, sắc uống trong ngày.

  • Có thể phối hợp với táo nhân, hạt sen để tăng tác dụng an thần.

  • Ngoài ra, lạc tiên còn được chế biến thành trà túi lọc tiện lợi, uống hằng ngày giúp ngủ sâu giấc.

Cây lạc tiên.

2. Táo nhân (Semen Ziziphi spinosae)

• Theo y học cổ truyền: Táo nhân vị ngọt, chua, tính bình. Tác dụng dưỡng tâm, an thần, ích khí, hay dùng cho chứng tâm phiền, hồi hộp, mất ngủ.

• Cách dùng:

  • Táo nhân sao đen, tán nhỏ, dùng 10–15g sắc với nước, uống trước khi đi ngủ.

  • Có thể phối hợp với phục thần, viễn chí trong bài thuốc “Toan táo nhân thang” nổi tiếng giúp dưỡng tâm, định thần.

3. Tâm sen (Mầm hạt sen - Plumula Nelumbinis)

• Theo y học cổ truyền: Vị đắng, tính hàn, có tác dụng thanh tâm, trấn tĩnh, giải phiền. Rất thích hợp cho người mất ngủ do tâm hỏa vượng, hay bốc hỏa, hồi hộp.

• Cách dùng:

  • Dùng 2–3g tâm sen hãm trà, uống vào buổi tối.

  • Lưu ý: Không dùng liều quá cao, vì dễ gây hạ huyết áp và mệt mỏi.

4. Viễn chí (Radix Polygalae tenuifoliae)

• Theo y học cổ truyền: Vị cay, đắng, tính ôn. Công dụng khai khiếu, an thần, ích trí, thường dùng cho người hay quên, tinh thần bất an, nhiều mộng mị.

• Cách dùng:

  • Viễn chí 6–10g, sắc uống, có thể kết hợp với táo nhân, phục thần.

  • Bài thuốc thường dùng: Viễn chí + toan táo nhân + phục thần + hạt sen, uống buổi tối giúp an giấc, giảm lo âu.

5. Hoa nhài (Jasminum sambac)

• Theo y học cổ truyền: Vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh tâm, giải uất, an thần. Hương thơm dịu nhẹ giúp tinh thần thư giãn.

• Cách dùng:

  • 5–10g hoa nhài khô, hãm với nước sôi uống như trà.

  • Có thể pha cùng lạc tiên hoặc tâm sen để tăng tác dụng an thần.

Hoa nhài sấy.

6. Đinh lăng (Polyscias fruticosa)

• Theo y học cổ truyền: Rễ đinh lăng vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng bổ khí huyết, tăng cường tuần hoàn não, cải thiện trí nhớ, an thần.

• Cách dùng:

  • Dùng 10–15g rễ đinh lăng khô sắc uống trong ngày.

  • Có thể hãm lá đinh lăng khô (10g) như trà để giảm căng thẳng nhẹ.

7. Long nhãn (Arillus Longan – cùi nhãn khô)

• Theo y học cổ truyền: Vị ngọt, tính ôn, tác dụng bổ tâm tỳ, dưỡng huyết an thần, thường dùng cho người suy nhược thần kinh, hay hồi hộp, mất ngủ.

• Cách dùng:

  • Ăn trực tiếp 5–10 quả nhãn nhục mỗi ngày.

  • Hoặc sắc long nhãn (12g) cùng táo nhân, hạt sen thành thang uống trước khi ngủ.

8. Câu đằng (Uncaria rhynchophylla)

• Theo y học cổ truyền: Vị ngọt, hơi hàn, quy vào kinh can và tâm bào. Có công dụng thanh can nhiệt, bình can tức phong, an thần, thường dùng cho người mất ngủ, lo âu, hồi hộp kèm theo nhức đầu, chóng mặt.

• Cách dùng:

  • Liều thường dùng 8–12g, sắc chung với các vị thuốc an thần khác.

  • Có thể kết hợp cùng lạc tiên, táo nhân trong bài thuốc an thần dưỡng tâm.

9. Bạc hà (Mentha arvensis)

• Theo y học cổ truyền: Vị cay, tính mát, có tác dụng sơ tán phong nhiệt, giải uất, giúp tinh thần thư giãn, giảm nhức đầu do căng thẳng.

• Cách dùng:

  • 5g lá bạc hà khô hãm trà, uống vào buổi sáng.

  • Có thể xông hơi lá bạc hà để thư giãn thần kinh.

Bạc hà giúp tinh thần thư giãn, giảm nhức đầu do căng thẳng.

10. Hoàng kỳ (Astragalus membranaceus)

• Theo y học cổ truyền: Vị ngọt, tính ôn, công dụng bổ khí, kiện tỳ, tăng sức đề kháng, giúp cơ thể giảm mệt mỏi do stress.

• Cách dùng:

  • 12–20g hoàng kỳ sắc uống, kết hợp với đương quy, táo nhân cho người suy nhược thần kinh.

Một số bài thuốc tiêu biểu

Bài 1: An thần dưỡng tâm thang

• Thành phần: Lạc tiên 30g, tâm sen 3g, táo nhân 12g, viễn chí 8g, hạt sen 20g.

• Cách dùng: Sắc với 1 lít nước còn 300ml, chia 2–3 lần uống trong ngày.

• Công dụng: Giúp an thần, ngủ sâu, giảm lo âu hồi hộp.

Bài 2: Trà hoa nhài - lạc tiên

• Thành phần: Hoa nhài 5g, lạc tiên khô 20g.

• Cách dùng: Hãm với nước sôi trong 15 phút, uống thay trà buổi tối.

• Công dụng: Giúp thư giãn tinh thần, ngủ ngon, giảm căng thẳng.

Bài 3: Thang an thần dưỡng huyết

• Thành phần: Long nhãn 12g, táo nhân 10g, hạt sen 20g, viễn chí 8g, đinh lăng 10g.

• Cách dùng: Sắc với 600ml nước còn 250ml, uống trong ngày.

• Công dụng: Dưỡng tâm, bổ huyết, giúp an thần, cải thiện trí nhớ.

Bài 4: Trà bạc hà – tâm sen

• Thành phần: Lá bạc hà 5g, tâm sen 2g, hoa nhài 5g.

• Cách dùng: Hãm với 300ml nước sôi, uống vào buổi chiều tối.

• Công dụng: Thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng, dễ ngủ.

Bài 5: Thang Câu đằng an thần

• Thành phần: Câu đằng 12g, lạc tiên 20g, tâm sen 3g, táo nhân 10g.

• Cách dùng: Sắc uống buổi tối trước khi ngủ.

• Công dụng: Thanh tâm, an thần, giúp giảm căng thẳng, dễ ngủ, hạn chế lo âu.

Lưu ý: Các vị thuốc trên đều lành tính, dễ tìm, có thể dùng lâu dài. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc cơ địa và nguyên nhân gây căng thẳng. Người bệnh nên duy trì lối sống điều độ, kết hợp chế độ ăn uống, tập luyện và tham vấn bác sĩ y học cổ truyền để được tư vấn liều lượng phù hợp.