Ngành y tế hướng tới nâng tuổi thọ trung bình lên 75,5 tuổi

Theo Bộ Y tế, tuổi thọ trung bình của người Việt hiện đạt khoảng 74,8 tuổi, cao hơn nhiều so với cách đây hai thập kỷ và thuộc nhóm các quốc gia có mức tăng tuổi thọ nhanh trong khu vực. Tuy nhiên, đi cùng với tuổi thọ tăng là gánh nặng bệnh tật ngày càng lớn, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm và tình trạng già hóa dân số diễn ra nhanh chóng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển trọng tâm từ “kéo dài tuổi thọ” sang “kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh”.

Tuổi thọ - Thước đo tổng hợp của chất lượng y tế

Các chuyên gia nhận định, tuổi thọ trung bình không chỉ là con số thống kê dân số mà là chỉ báo tổng hợp phản ánh hiệu quả của nhiều yếu tố: y tế dự phòng, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, chất lượng điều trị, dinh dưỡng, môi trường sống và ý thức chăm sóc sức khỏe của người dân.

Trong những năm gần đây, hệ thống y tế Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đã vượt 95% dân số; số bác sĩ, giường bệnh trên 10.000 dân tiếp tục được cải thiện; mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ y tế đạt trên 90%. Đây là nền tảng quan trọng để ngành y tế đặt mục tiêu nâng cao tuổi thọ trong giai đoạn tới.

(Ảnh minh họa: Internet)

Trọng tâm là phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe chủ động

Để đạt mục tiêu tuổi thọ 75,5 tuổi vào năm 2030, Bộ Y tế xác định y tế dự phòng và y tế cơ sở là “then chốt của then chốt”. Thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã nặng, hệ thống y tế sẽ đẩy mạnh phát hiện sớm, quản lý sức khỏe người dân ngay từ cộng đồng.

Một trong những giải pháp được kỳ vọng tạo bước ngoặt là chủ trương khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, bắt đầu triển khai từ năm 2026. Việc này nhằm phát hiện sớm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư - những nguyên nhân hàng đầu làm giảm tuổi thọ và chất lượng sống.

Song song đó, ngành y tế tiếp tục duy trì tỷ lệ tiêm chủng cao, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh truyền nhiễm, đồng thời tăng cường truyền thông thay đổi hành vi, khuyến khích người dân sống lành mạnh, vận động thể lực, dinh dưỡng hợp lý và hạn chế các yếu tố nguy cơ.

Nâng tuổi thọ gắn với “sống khỏe”

Điểm nhấn trong mục tiêu nâng tuổi thọ lần này không chỉ là tăng số năm sống, mà là tăng số năm sống khỏe mạnh. Trong bối cảnh già hóa dân số nhanh, nếu tuổi thọ tăng nhưng người cao tuổi sống chung với nhiều bệnh mạn tính, hệ lụy sẽ là áp lực lớn lên hệ thống y tế, an sinh xã hội và gia đình.

Vì vậy, ngành y tế đặt trọng tâm vào quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, phục hồi chức năng và phát triển y học gia đình. Mô hình bác sĩ gia đình, hồ sơ sức khỏe điện tử và chuyển đổi số y tế được xem là công cụ quan trọng để theo dõi sức khỏe người dân một cách liên tục, lâu dài.

Mục tiêu khả thi nhưng nhiều thách thức

Theo đánh giá của các chuyên gia, mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình lên 75,5 tuổi trong 5 năm là khả thi, nhưng không dễ dàng. Những thách thức lớn vẫn hiện hữu, như sự chênh lệch về tiếp cận y tế giữa các vùng miền, thiếu hụt nhân lực y tế ở tuyến cơ sở, áp lực bệnh không lây nhiễm và tác động ngày càng rõ của ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu.

Để vượt qua những thách thức này, ngành y tế xác định cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp liên ngành và đặc biệt là sự thay đổi trong nhận thức, hành vi chăm sóc sức khỏe của mỗi người dân.

Mục tiêu tuổi thọ 75,5 tuổi vì thế không chỉ là mục tiêu của riêng ngành y tế, mà là thước đo cho sự phát triển bền vững và chất lượng sống của toàn xã hội trong những năm tới.