Ngoài 50 tuổi, có nên uống canxi quanh năm?

Không ít người cứ lớn tuổi là tự mua canxi uống. Đau lưng, đau khớp gối, đau vai gáy hay chuột rút ban đêm cũng được cho là dấu hiệu thiếu canxi. Nhưng thực tế, canxi rất cần cho xương, song không phải cứ uống canxi thì xương sẽ chắc; càng không phải uống càng nhiều, càng lâu càng tốt.

Đau xương khớp chưa chắc do thiếu canxi

Đau lưng, đau cột sống, đau vai gáy hay thoái hóa khớp gối không đồng nghĩa cơ thể đang thiếu canxi. Ngay cả loãng xương cũng thường diễn biến âm thầm, không gây đau cho đến khi xuất hiện biến chứng như gãy xương.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào triệu chứng đau để kết luận “thiếu canxi”.

Khi đánh giá nguy cơ loãng xương, bác sĩ cần xem xét nhiều yếu tố như tuổi, giới tính, tiền sử gãy xương, tình trạng mãn kinh, cân nặng, thuốc đang sử dụng và các bệnh lý đi kèm. Khi có chỉ định, người bệnh có thể được đo mật độ xương để đánh giá tình trạng xương.

Do đó, nếu thường xuyên đau xương khớp, thay vì tự mua canxi, người bệnh nên tìm nguyên nhân và được tư vấn phù hợp.

Đừng quên nguồn canxi từ thực phẩm

Canxi có trong nhiều thực phẩm quen thuộc như sữa, sữa chua, phô mai, một số loại cá có thể ăn cả xương, đậu phụ được làm với muối canxi và nhiều thực phẩm khác.

Nhu cầu canxi của người trưởng thành thay đổi theo tuổi và giới, thường khoảng 1.000 - 1.200 mg mỗi ngày. Tuy nhiên, đây là tổng lượng canxi từ cả thực phẩm và chất bổ sung, không có nghĩa mỗi ngày phải uống thêm 1.000 - 1.200 mg từ viên canxi.

Nếu khẩu phần ăn đã cung cấp tương đối đầy đủ, chưa chắc người đó cần bổ sung thêm một liều lớn mỗi ngày. Nguyên tắc chung là ưu tiên canxi từ thực phẩm, phần còn thiếu mới cân nhắc bổ sung khi cần.

Bổ sung canxi phải đúng liều

Cơ thể không hấp thu vô hạn lượng canxi được đưa vào. Nếu cần sử dụng viên bổ sung, liều lượng nên dựa trên lượng canxi còn thiếu trong chế độ ăn và tình trạng sức khỏe của từng người.

Canxi bổ sung thường hấp thu tốt hơn khi mỗi lần dùng không quá khoảng 500 mg canxi nguyên tố. Nếu cần lượng cao hơn trong ngày, có thể phải chia thành nhiều lần.

Một điểm cần lưu ý là canxi nguyên tố. Con số ghi trên sản phẩm là lượng của hợp chất canxi hay lượng canxi nguyên tố không phải lúc nào cũng giống nhau. Vì vậy, người dùng cần đọc kỹ nhãn sản phẩm, tránh hiểu rằng 1.000 mg một hợp chất canxi đồng nghĩa cơ thể nhận được 1.000 mg canxi nguyên tố.

Xương khỏe không chỉ nhờ canxi

Canxi chỉ là một phần trong quá trình duy trì sức khỏe xương. Cơ thể còn cần vitamin D phù hợp, đủ protein và vận động thường xuyên.

Các hoạt động chịu trọng lượng và tập sức mạnh có vai trò quan trọng trong việc duy trì cơ, xương và khả năng vận động. Bên cạnh đó, cần hạn chế hút thuốc, uống quá nhiều rượu bia và đặc biệt chú ý phòng ngừa té ngã khi tuổi cao.

Một người uống canxi đều đặn nhưng ít vận động, cơ bắp suy yếu, chế độ ăn thiếu chất vẫn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe xương và khả năng vận động.

Vì vậy, canxi là nguyên liệu cần thiết, nhưng để duy trì hệ xương khỏe và khả năng vận động, cơ thể cần cả dinh dưỡng hợp lý, vận động và lối sống phù hợp.

Cẩn trọng nếu có bệnh thận, sỏi thận

Người có bệnh thận, tiền sử sỏi thận hoặc rối loạn canxi máu không nên tự ý bổ sung canxi kéo dài mà cần được tư vấn.

Điều này không có nghĩa cứ uống canxi là sẽ bị sỏi thận, cũng không có nghĩa người từng bị sỏi canxi phải loại bỏ hoàn toàn thực phẩm chứa canxi. Với một số loại sỏi như sỏi calcium oxalate, lượng canxi phù hợp từ thực phẩm vẫn có vai trò quan trọng.

Điều cần tránh là tự mua nhiều loại chế phẩm chứa canxi cùng lúc với suy nghĩ “thừa thì cơ thể tự đào thải”. Việc bổ sung cần phù hợp với nhu cầu và tình trạng sức khỏe của từng người.

Canxi có thể ảnh hưởng đến thuốc đang dùng

Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là canxi có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu của một số thuốc.

Chẳng hạn, người đang sử dụng levothyroxine để điều trị suy giáp nếu uống canxi quá gần thời điểm dùng thuốc có thể làm giảm hấp thu levothyroxine. Thông thường, hai loại này cần được uống cách nhau ít nhất khoảng 4 giờ.

Vì vậy, nếu đang điều trị bệnh mạn tính và phải dùng thuốc hằng ngày, người bệnh nên thông báo với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bổ sung canxi, thay vì tự mua uống kéo dài.