Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

LỜI MỞ ĐẦU

Y dược học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc, được hình thành và phát triển qua hàng nghìn năm lịch sử. Từ kinh nghiệm chữa bệnh của nhân dân, từ tri thức y học của các bậc danh y, và từ sự hòa quyện giữa thiên nhiên, con người và văn hóa, nền y học cổ truyền đã trở thành một di sản quý báu của đất nước.

Những tư tưởng y học của các bậc tiền nhân như Tuệ Tĩnh với học thuyết “Nam dược trị Nam nhân”, và Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác với hệ thống lý luận đồ sộ trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, đã đặt nền móng vững chắc cho sự hình thành và phát triển của y học cổ truyền Việt Nam.

Bước sang thế kỷ XXI, trước những thách thức mới của sức khỏe cộng đồng và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, Y dược học cổ truyền Việt Nam cần được bảo tồn, phát triển và nâng tầm, trở thành một bộ phận quan trọng của nền y học hiện đại.

Vì vậy, Hội Nam Y Việt Nam - những người làm công tác y dược cổ truyền, các nhà khoa học, các tổ chức nghề nghiệp và những người tâm huyết với y học dân tộc trân trọng có ý kiến nhằm Phát triển Y dược học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI.

I. KHẲNG ĐỊNH GIÁ TRỊ CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

Y dược học cổ truyền Việt Nam là một nền y học nhân văn, lấy con người làm trung tâm, chú trọng sự hài hòa giữa cơ thể và môi trường tự nhiên.

Nền y học này coi trọng phòng bệnh hơn chữa bệnh, đề cao dưỡng sinh và cân bằng cơ thể, sử dụng nguồn dược liệu thiên nhiên phong phú của đất nước.

Y học cổ truyền không chỉ là phương pháp chữa bệnh, mà còn là một bộ phận của văn hóa dân tộc.

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.

II. SỨ MỆNH CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN TRONG THẾ KỶ XXI

Trong thế kỷ XXI, Y dược học cổ truyền Việt Nam có sứ mệnh:

1. Góp phần chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

2. Bảo tồn tri thức y học dân gian của các dân tộc.

3. Phát triển nguồn dược liệu phong phú của đất nước.

4. Kết hợp hài hòa với y học hiện đại.

5. Đóng góp vào sự phát triển của y học thế giới.

III. NHỮNG NGUYÊN TẮC PHÁT TRIỂN

Chúng tôi khẳng định các nguyên tắc phát triển y học cổ truyền trong thế kỷ XXI:

1. Bảo tồn di sản y học dân tộc: Tri thức y học cổ truyền phải được bảo tồn, nghiên cứu, truyền dạy cho các thế hệ sau.

2. Kết hợp truyền thống và khoa học hiện đại: Phát triển YHCT phải gắn với nghiên cứu khoa học, chuẩn hóa phương pháp điều trị, ứng dụng công nghệ hiện đại.

3. Phát triển dược liệu quốc gia: Nguồn dược liệu phong phú của Việt Nam cần được bảo tồn, quy hoạch, phát triển bền vững.

4. Lấy người bệnh làm trung tâm: Mục tiêu cao nhất của YHCT là chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

5. Hội nhập quốc tế YHCT Việt Nam: Cần hợp tác quốc tế, tham gia nghiên cứu khoa học toàn cầu, quảng bá giá trị y học dân tộc.

IV. NHỮNG CAM KẾT HÀNH ĐỘNG

Để thực hiện mục tiêu phát triển YHCT trong thế kỷ XXI, Hội Nam Y Việt Nam cam kết:

1. Tư vấn, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh. Thúc đẩy việc ban hành Luật Y dược cổ truyền Việt Nam.

2. Tham mưu Bộ Y tế và Chính phủ nhằm Phát triển hệ thống khám chữa bệnh YHCT: củng cố bệnh viện YHCT, phát triển khoa YHCT trong bệnh viện đa khoa, mở rộng dịch vụ YHCT trong cộng đồng.

3. Tham mưu các ý kiến nhằm Bảo tồn tri thức y học dân gian: sưu tầm bài thuốc cổ truyền, bảo vệ tri thức của thầy thuốc dân gian, xây dựng ngân hàng dữ liệu YHCT.

4. Tham gia phát triển công nghiệp dược liệu, xây dựng vùng trồng dược liệu, phát triển sản xuất thuốc cổ truyền, hình thành chuỗi giá trị dược liệu quốc gia.

5. Tham gia đào tạo thế hệ thầy thuốc mới: Phát triển đội ngũ bác sĩ YHCT, nhà nghiên cứu dược liệu, chuyên gia y học tích hợp.

V. TẦM NHÌN TƯƠNG LAI

Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm của Nhà nước và sự chung tay của toàn xã hội, đến giữa thế kỷ XXI, Y dược học cổ truyền Việt Nam sẽ trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống y tế quốc gia. Ngành dược liệu sẽ trở thành một ngành kinh tế sinh học quan trọng. Tri thức y học dân tộc sẽ được tôn vinh và phát huy trên trường quốc tế.

LỜI KẾT

Những nguyện vọng này là lời khẳng định quyết tâm của những người làm công tác Y dược học cổ truyền trong việc bảo tồn di sản y học dân tộc, phát triển khoa học y học cổ truyền, phục vụ sức khỏe nhân dân.

Hội Nam Y Việt Nam kêu gọi các cơ quan nhà nước, các tổ chức khoa học, các thầy thuốc và toàn xã hội cùng chung tay xây dựng một nền Y dược học cổ truyền Việt Nam phát triển, hiện đại và bền vững trong thế kỷ XXI.

TTND. GS. TS Trương Việt Bình
suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Nhiều hoạt động ý nghĩa cho các em nhỏ và người cao tuổi trong những ngày đầu Xuân

Nhiều hoạt động ý nghĩa cho các em nhỏ và người cao tuổi trong những ngày đầu Xuân

Herbalife Việt Nam tiếp tục tổ thức chương trình “Xuân Yêu Thương” 2026 cho trẻ em và người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn tại các Trung tâm Casa Herbalife trên toàn quốc.
Chuỗi hoạt động ý nghĩa Chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 của các bé lớp C1 - Trường Mầm non Sao Mai

Chuỗi hoạt động ý nghĩa Chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 của các bé lớp C1 - Trường Mầm non Sao Mai

Hòa chung không khí vui tươi chào mừng Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, các bé Lớp Mẫu giáo bé - C1, Trường Mầm non Sao Mai (phường Ngọc Hà) đã tham gia nhiều hoạt động ý nghĩa, giàu cảm xúc nhằm bày tỏ tình yêu thương và sự biết ơn đối với bà, mẹ và các cô giáo. Chuỗi hoạt động không chỉ mang đến niềm vui cho các bé mà còn tạo nên những kỷ niệm đẹp, gắn kết giữa gia đình và nhà trường.
Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Không chỉ là loại rau gia vị góp mặt trong nhiều món ăn truyền thống, rau răm còn được y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận với nhiều lợi ích đáng chú ý. Tuy nhiên, sử dụng thế nào để tốt cho sức khỏe là điều không phải ai cũng hiểu rõ.

Các tin khác

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Khi các đợt không khí lạnh tăng cường, thời tiết chuyển sang rét đậm, rét hại, sức khỏe của người dân và người lao động lại đứng trước nhiều nguy cơ bị đe dọa. Nhiệt độ xuống thấp, gió lạnh kéo dài, độ ẩm cao và tình trạng thiếu ánh nắng mặt trời không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại bệnh phát sinh, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp và bệnh mạn tính.
Thuốc lý khí trong y học cổ truyền: Cơ sở lý luận, phân loại và giá trị ứng dụng lâm sàng

Thuốc lý khí trong y học cổ truyền: Cơ sở lý luận, phân loại và giá trị ứng dụng lâm sàng

(SKV) - Trong Y học cổ truyền, khí là nền tảng của mọi hoạt động sinh lý và bệnh lý của cơ thể. Sự vận hành bình thường của khí bảo đảm cho tạng phủ hoạt động hài hòa, khí huyết lưu thông thông suốt. Ngược lại, rối loạn khí – đặc biệt là khí trệ – là nguyên nhân phổ biến gây nên các bệnh lý ở hệ tiêu hóa, hô hấp, phụ khoa và rối loạn cảm xúc. Thuốc lý khí, mà trọng tâm là nhóm thuốc hành khí, được sử dụng nhằm điều hòa khí cơ, giải uất, giáng nghịch và giảm đau. Bài viết hệ thống hóa cơ sở lý luận về khí, phân loại thuốc lý khí, phân tích cơ chế tác dụng theo Y học cổ truyền và Y học hiện đại, đồng thời làm rõ đặc điểm dược tính và ứng dụng lâm sàng của một số vị thuốc hành khí thường dùng.
Thuốc lý huyết trong y học cổ truyền

Thuốc lý huyết trong y học cổ truyền

(SKV) - Trong Y học cổ truyền, huyết là một dạng vật chất cơ bản của cơ thể, có nguồn gốc từ sự vận hóa của các tạng phủ. Cụ thể, Tỳ có chức năng vận hóa tinh vi của thức ăn, tạo thành nguồn sinh huyết; dinh khí lưu hành trong mạch, kết hợp và hóa sinh thành huyết; đồng thời Tinh được tàng trữ ở Thận, sinh tủy và tham gia vào quá trình hóa sinh huyết. Nhờ đó, huyết được sinh ra và nuôi dưỡng toàn thân, đảm bảo các hoạt động sinh lý bình thường của cơ thể.
Thuốc trừ Đàm chữa ho trong Y học cổ truyền

Thuốc trừ Đàm chữa ho trong Y học cổ truyền

(SKV) - Thuốc trừ đàm chữa ho (trong Đông y) là nhóm thuốc có tác dụng làm tiêu, hóa hoặc tống xuất đàm ra khỏi đường hô hấp, từ đó giúp giảm ho, thông khí phế và cải thiện các triệu chứng bệnh lý đường hô hấp.
Thuốc tả hạ trong Đông dược

Thuốc tả hạ trong Đông dược

(SKV) - Thuốc tả hạ là nhóm thuốc trong Đông y dùng để làm thông đại tiện, dẫn tích trệ, chữa các chứng táo bón, tả hỏa, giải độc, chữa ứ huyết, bế kinh và các cơn đau bụng do giun.
Chớm Đông Dưỡng Khí – Một Chén Trà, Ấm Cả Mùa Lạnh

Chớm Đông Dưỡng Khí – Một Chén Trà, Ấm Cả Mùa Lạnh

Mỗi năm, khi những cơn gió đầu đông khẽ lùa qua mái hiên, cũng là lúc dương khí trong cơ thể con người bắt đầu co lại, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng của âm khí. Trời lạnh dần lên, phổi và thận – hai tạng gánh chịu trực tiếp hơi lạnh của tiết trời – trở thành nơi cần được chăm sóc nhất.
Kết hợp đông - tây y trong điều trị hội chứng kiệt sức nghề nghiệp

Kết hợp đông - tây y trong điều trị hội chứng kiệt sức nghề nghiệp

Burnout hay hội chứng kiệt sức nghề nghiệp đang trở thành một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại trong xã hội hiện đại. Tình trạng này không chỉ làm giảm hiệu suất công việc mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Tác động của truyền thông số trong việc nâng cao nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với võ thuật cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại

Tác động của truyền thông số trong việc nâng cao nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với võ thuật cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại

Những năm gần đây, phong trào thể dục, thể thao (TDTT) quần đã có những bước phát triển, thu hút nhiều đối tượng tham gia ở nhiều bộ môn khác nhau. Trong đó, các môn Võ thuật cổ truyền đã dần trở thành môn thể thao được nhiều người yêu thích, tham gia tập luyện. Qua đó, không chỉ giúp người dân tăng cường bảo vệ và nâng cao sức khỏe mà còn góp phần hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại.
Bệnh xơ gan

Bệnh xơ gan

Xơ gan là bệnh lý chỉ tình trạng xơ hóa và chết dần của các tế bào gan dẫn đến suy giảm chức năng hoạt động của cơ quan này. Bệnh xơ gan trong Đông y được xếp vào nhóm các chứng hoàng đản, tích tụ hay hiếp thống. Căn bệnh này được chia làm nhiều thể với đặc điểm và phương pháp điều trị khác nhau.
Xem thêm
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, Gala Chào xuân 2026 – “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II quy tụ đại diện Hội Nam Y Việt Nam, giới chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành trong không khí trang trọng, ấm áp.
Phiên bản di động