Thuốc bắc, thuốc nam nên uống nóng, ấm hay lạnh?
1. Xu hướng tác dụng của thuốc y học cổ truyền
Một cơ thể khỏe mạnh cần giữ được sự cân bằng trong cơ thể, giữa con người và ngoại cảnh. Khi âm dương cơ thể mất cân bằng thì mượn khí vị, âm dương của các vị thuốc để lập lại sự cân bằng ấy.
Thuốc y học cổ truyền hầu hết đều là sản phẩm của thiên nhiên, có nguồn gốc từ thực vật hay động vật.
Thuốc y học cổ truyền chia làm tứ khí, ngũ vị và thăng, giáng, phù, trầm.
Tứ khí là: Hàn (lạnh), lương (mát) thuộc âm, nhiệt (nóng), ôn (ấm) thuộc dương.
Ngũ vị là: Tân (cay), cam (ngọt), đạm (nhạt) thuộc dương, toan (chua ), khổ (đắng) thuộc âm.
Trong khí vị lại chia làm hậu (nồng, đậm) và bạc (nhạt, nhẹ nhàng).
Xu hướng tác dụng của thuốc:
Thăng (đi lên).
Phù (phát tán ra ngoài) thuộc dương.
Giáng (đi xuống)
Trầm (thấm vào trong và xuống dưới) thuộc âm.
![]() |
| Thời điểm uống thuốc bắc, thuốc nam phụ thuộc vào tác dụng chữa bệnh của từng loại khác nhau. |
Mỗi vị thuốc được đặc trưng bởi tính vị và có khuynh hướng tác dụng khác nhau, từ đó tạo ra công năng chữa bệnh của từng vị thuốc.
Chính vì vậy, việc dùng thuốc có hiệu quả haу không ngoài ᴠiệc dùng đúng bệnh ᴠà ѕắc đúng cách, còn phụ thuộc ᴠào thời gian uống thuốc bắc, thuốc nam có hợp lý haу không, để thuốc hấp thu tốt ᴠà phát huу tác dụng cao nhất.
2. Thời điểm uống thuốc bắc, thuốc nam lúc nào là hiệu quả tốt nhất?
- Các thuốc tư bổ: Nên uống thuốc bắc hoặc thuốc nam ᴠào ѕáng ѕớm khi chưa ăn ѕáng để thuốc được hấp thu đầy đủ.
- Các thuốc có công dụng kiện tỳ, tả hạ (tẩу хổ), khu trùng (trừ giun): Nên uống khi bụng đói, trước khi ăn 30-60 phút, nhằm làm cho thuốc nhanh đến ruột, nồng độ thuốc không bị giảm đi.
- Các thuốc tiêu thực ᴠà có phản ứng kích thích dạ dàу, ruột: Nên uống sau bữa ăn 15-30 phút.
- Các thuốc thăng đề (đưa lên trên) ᴠà ôn lương bổ khí: Nên uống ᴠào khoảng thời gian từ ѕáng ѕớm đến trước giữa trưa.
- Các thuốc tư âm lương huуết, thuốc thanh tả phục hỏa ở âm phận: Nên uống thuốc bắc hoặc thuốc nam ᴠào buổi tối.
- Các thuốc trừ tà ở khí phận ᴠà dương phận: Nên uống ᴠào ѕáng ѕớm.
- Các thuốc bổ tâm tỳ, an thần và chữa các bệnh ứ trệ, bệnh vùng ngực: Nên uống trước khi ngủ 15-30 phút.
![]() |
| Uống khi thuốc còn ấm rất phổ biến và phù hợp với hầu hết các vị thuốc. |
3. Nên uống thuốc bắc, thuốc nam lúc nóng, ấm hay uống lạnh?
Thường khi sắc thuốc bắc, thuốc nam xong, chắt nước thuốc ra bát, đợi một lát để thuốc nguội đến độ vừa phải, không nóng không lạnh rồi uống như vậy gọi là uống ấm. Cách uống này hay được sử dụng hơn cả.
Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như người bệnh bị chứng hàn (cảm mạo phong hàn, đau bụng đi ngoài do lạnh...), để tăng sức phát hãn, tăng phát khí vị lưu thông khí huyết, muốn nâng cao tác dụng tán hàn của thuốc, thì phải uống thuốc bắc hoặc thuốc nam khi còn nóng.
Ngược lại, với những người bệnh bị chứng nhiệt như sốt sao, môi khô họng khát, miệng lưỡi lở loét, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ... thì phải đợi cho thuốc thật nguội mới uống, nhằm mục đích tăng cường hiệu quả thanh nhiệt của dược liệu.
Lưu ý, người bệnh cần đọc kỹ và tuân thủ tuyệt đối các chỉ dẫn của thầy thuốc vì mỗi loại thuốc được kê đơn đều có cách sử dụng riêng.
Những thuốc được chỉ định bôi đắp ngoài mà dùng đường uống có thể gây ngộ độc nghiêm trọng dẫn đến tử vong.
Khi đi khám, nên đến khám ở những cơ sở y tế đã được ngành y tế cấp phép hoạt động.
Nguồn: Thuốc bắc, thuốc nam nên uống nóng, ấm hay lạnh?
https://suckhoeviet.org.vn/
Tin liên quan
Giải pháp biến tiềm năng của y học cổ truyền thành sức mạnh kinh tế, khẳng định bản sắc dân tộc
02:42 | 01/09/2026 Bài báo Khoa học
Thách thức và cơ hội phát huy thế mạnh của y học cổ truyền
07:07 | 22/08/2026 Tin tức
Hướng tới kiến tạo hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia
15:15 | 22/08/2026 Tin tức
Cùng chuyên mục
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
10:35 | 08/09/2026 Thông tin đa chiều
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi
16:51 | 03/09/2026 Thông tin đa chiều
Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang
15:45 | 22/08/2026 Y học cổ truyền
Nam dược trị Nam nhân - triết lý sâu sắc của Đại danh y Tuệ Tĩnh
07:07 | 13/08/2026 Thông tin đa chiều
Hội Đông y phường Cầu Kiệu ra mắt, định hướng phát triển gắn với chuyển đổi số
23:53 | 08/08/2026 Y học cổ truyền
Y đạo nơi cửa Phật – Di sản nhân ái của Thiền sư Tuệ Tĩnh và giá trị trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng hiện nay
09:06 | 01/08/2026 Y học cổ truyền
Các tin khác
Thiền Sư Tuệ Tĩnh: Người Định Hướng Chiến Lược Cho Sự Phát Triển Y Học Cổ Truyền Việt Nam
14:21 | 31/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 3: Sốt xuất huyết Dengue (ôn bệnh)
04:25 | 30/07/2026 Y học cổ truyền
Nhận Thức Luận Trong Tư Tưởng Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
16:02 | 24/07/2026 Y học cổ truyền
Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên)
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 1: Cảm mạo
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Điều trị kết hợp Đông - Tây y: Bước tiến trong chuẩn hóa chuyên môn
18:25 | 20/07/2026 Y học cổ truyền
Đại hội đại biểu Hội Đông y TP.HCM lần thứ I: TS.BS Trương Thị Ngọc Lan được bầu làm Chủ tịch
23:05 | 18/07/2026 Y học cổ truyền
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân
07:07 | 12/07/2026 Thông tin đa chiều
Đại hội thành lập Hội Đông y phường Tân Sơn Nhì: Phát huy y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
16:09 | 10/07/2026 Y học cổ truyền
Gần 500 đại biểu bàn về xu hướng phát triển Y học cổ truyền trong kỷ nguyên mới
20:00 | 09/07/2026 Y học cổ truyền
Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025
21-08-2026 16:35 Hoạt động hội
Hội nghị triển khai chương trình kỷ niệm 10 năm thành lập và Đại hội nhiệm kỳ III Hội Nam Y Việt Nam: Bước chuyển biến chiến lược trong giai đoạn mới
19-08-2026 10:28 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam lan tỏa tinh thần thiện nguyện, chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại An Giang
15-08-2026 07:38 Hoạt động hội
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"
25-07-2026 12:48 Hoạt động hội
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
12-07-2026 22:00 Hoạt động hội





