Cây ba kích: Thần dược bổ thận, tăng cường sinh lý
Cây ba kích là gì? Đặc điểm và phân bố
Cây ba kích hay còn được gọi là ba kích thiên, đan điền âm vũ, dây ruột gà, diệp liễu thảo,... là loại cây thuộc họ dây leo, thân thảo, mảnh, toàn thân bao phủ lớp lông mịn. Cây được tìm thấy mọc leo thành các bụi nhỏ ở ven các khu rừng có độ cao dưới 500m. Lá đơn, mọc đối xứng, có hình bầu dục hoặc hình mác, lá thuôn nhọn, khá cứng, đuôi lá hình tròn hoặc hình tim. Phiến lá non có màu xanh nhạt, và chuyển sang màu trắng mốc khi già, khi lá khô có màu nâu tím. Có khoảng 8 cặp gân thứ cấp nằm ở mặt dưới phiến lá.
Hoa ba kích có màu vàng hoặc trắng, kích thước khá nhỏ thường tập trung thành đám nhỏ ở đầu cành, một số lá đài nhỏ phát triển không đều xếp chồng lên nhau tạo thành đài hoa. Hoa ba kích thường nở rộ vào khoảng tháng 5 hay tháng 6. Quả ba kích hình cầu lồi lõm, quả kép có phủ lông, khi chín chuyển màu đỏ cam. Mùa quả bắt đầu từ tháng 7 đến tháng 10.
Rễ cây ba kích cũng chính là thành phần quan trọng được sử dụng làm dược liệu nhiều nhất. Rễ cây có kích thước lớn, phình to nên thường được gọi là củ. Phần dược liệu được dùng làm thuốc thường được các nhà thu hái phơi khô hoặc sấy khô, sau đó cắt thành các đoạn ngắn. Phần củ ba kích được sử dụng làm dược liệu có đặc điểm:
Củ hình trụ tròn, độ dài không cố định, có đường kính khoảng từ 1 đến 2cm.
Củ khá cứng, có cùi dày, vỏ có thể bóc được.
Mặt ngoài củ có màu vàng xám, sờ hơi nhám, có vân dọc theo chiều dài củ.
Phần lõi bên trong củ có màu tím hoặc hồng nhạt, ở giữa lại có màu nâu vàng.
Củ không có mùi, vị ngọt, hơi chát.
![]() |
| Cây ba kích: Thần dược bổ thận, tăng cường sinh lý |
Thành phần hóa học và cơ chế tác dụng
Theo nghiên cứu, rễ ba kích chứa nhiều hoạt chất quý:
- Anthraquinon: Kích thích sản sinh testosterone tự nhiên, hỗ trợ sinh lý nam.
- Rubiadin: Tăng cường tuần hoàn máu đến cơ quan sinh dục.
- Iridoid glycosides: Chống oxy hóa, bảo vệ tế bào thận.
- Vitamin E, C và khoáng chất: Nâng cao sức đề kháng.
Cơ chế bổ thận của ba kích: Các hoạt chất trong ba kích kích thích tuyến thượng thận, điều hòa hormone, đồng thời cải thiện chức năng lọc của thận.
Công dụng của cây ba kích trong y học cổ truyền và hiện đại
Bổ thận, tăng cường sinh lý nam giới
Ba kích được xem là "khắc tinh" của các chứng:
- Yếu sinh lý, xuất tinh sớm
- Giảm ham muốn do suy thận
- Vô sinh nam (tinh trùng yếu, ít di động)
Nghiên cứu tại Đại học Y Hà Nội (2023) cho thấy: 80% bệnh nhân dùng ba kích sau 2 tháng cải thiện rõ rệt chất lượng tinh trùng và thời gian quan hệ.
Hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp
Nhờ khả năng:
- Kháng viêm tự nhiên
- Bổ sung canxi hữu cơ
- Tăng dịch khớp
Đặc biệt hiệu quả với người trung niên bị thoái hóa khớp, đau lưng mỏi gối.
Cải thiện giấc ngủ và giảm căng thẳng
Ba kích có tác dụng an thần nhẹ, giúp:
- Ngủ sâu giấc
- Giảm stress
- Ổn định huyết áp
Tăng cường hệ miễn dịch
Các polysaccharide trong ba kích kích thích sản sinh tế bào bạch cầu, nâng cao sức đề kháng.
![]() |
| Công dụng của cây ba kích trong y học cổ truyền và hiện đại |
Cách dùng ba kích hiệu quả và an toàn
Ngâm rượu ba kích
Nguyên liệu:
- 1kg rễ ba kích khô
- 5-7 lít rượu 40 độ
- 50g kỷ tử (tăng hiệu quả)
Cách làm:
- Sao vàng ba kích để giảm tính hàn
- Ngâm cùng rượu trong bình thủy tinh
- Sau 30 ngày là dùng được
Liều dùng: 1-2 chén nhỏ/ngày sau bữa tối.
Sắc nước uống
Dùng 20g ba kích khô sắc với 1 lít nước, chia 3 lần uống trong ngày. Có thể kết hợp với đỗ trọng, dâm dương hoắc để tăng hiệu quả.
Ba kích tán bột
Xay ba kích thành bột mịn, pha với mật ong hoặc sữa ấm. Liều dùng: 5-10g/ngày.
![]() |
| Cách dùng ba kích hiệu quả và an toàn |
Lưu ý quan trọng khi sử dụng ba kích
Mặc dù ba kích có tác dụng khắc phục được rất nhiều bệnh lý nhưng không phải bất cứ đối tượng nào cũng có thể sử dụng được. Có một số trường hợp, sau khi sử dụng ba kích bị tác dụng phụ hoặc khiến cho bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Ba kích không được khuyến khích sử dụng trong các trường hợp sau:
Người có biểu hiện bị sốt nhẹ về chiều.
Người bị táo bón thì không được sử dụng ba kích.
Người bị huyết áp thấp
Tuyệt đối không được lạm dụng rượu ba kích.
Cây ba kích là dược liệu quý với nhiều công dụng vượt trội cho sức khỏe, đặc biệt là bổ thận và tăng cường sinh lý. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng cách và kiên trì để đạt hiệu quả tối ưu. Nếu có bệnh lý nền, nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa.
Tin liên quan
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại
14:45 | 21/01/2026 Y học cổ truyền
Ứng dụng của thuốc quy tỳ nghi hưng long trong chăm sóc sức khỏe bảo vệ não bộ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ (asd) và tăng động giảm chú ý (adhd)
11:54 | 21/01/2026 Bài báo Khoa học
Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam
08:15 | 13/01/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết
10:18 | 30/01/2026 Y học cổ truyền
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da
12:14 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non
12:13 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa
12:12 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày
22:46 | 24/01/2026 Thông tin đa chiều
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn
13:17 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân
13:55 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc
11:18 | 14/01/2026 Thông tin đa chiều
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt
25-01-2026 13:07 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
17-01-2026 21:37 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội




