Phương pháp y học cổ truyền hỗ trợ điều trị méo miệng do liệt dây thần kinh số 7

Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi

Méo miệng, hay còn gọi là liệt mặt ngoại vi, trong y học cổ truyền được gọi là "khẩu nhãn oa tà." Chứng bệnh này không phải chỉ đơn thuần là một sự cố bình thường; nó là hệ quả của những tổn thương sâu xa hơn, có thể là từ các tạng phủ hoặc do sự ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài như phong hàn, phong nhiệt. Ba chứng trạng chính mà chúng ta cần lưu tâm là phong hàn, phong nhiệt và huyết ứ.

Khi gặp phải tình trạng nhiễm phong hàn hoặc phong nhiệt, hay thậm chí là chấn thương, mạch kinh sẽ bị cản trở, dẫn tới sự liệt mặt. Những biểu hiện rõ nét sẽ khiến chúng ta không thể không chú ý: Khuôn mặt sẽ trở nên mất cân đối, miệng sẽ bị méo mó, trong khi nhân trung sẽ bị kéo về phía bên lành, làm cho nếp nhăn ở rãnh mũi bên liệt biến mất. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ bề ngoài mà còn tác động nghiêm trọng đến khả năng nhai, nuốt của bệnh nhân, khiến cuộc sống trở nên khó khăn hơn.

Chúng ta không thể bỏ qua một điểm quan trọng: Mắt bên liệt của bệnh nhân thường không thể nhắm kín hoàn toàn, một dấu hiệu thể hiện rõ sự rối loạn chức năng thần kinh. Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có thể gặp phải nhiều triệu chứng khó chịu khác như rối loạn cảm giác, phản xạ kém, không kiểm soát được nước bọt và nước mắt, và thậm chí là mất vị giác.

Cách điều trị hiệu quả nhất trong trường hợp này là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa y học hiện đại và y học cổ truyền. Các phương pháp như bấm huyệt, châm cứu và vật lý trị liệu đã chứng minh được tính hiệu quả của mình, giúp cải thiện tình trạng bệnh nhân một cách rõ rệt.

Phương pháp y học cổ truyền hỗ trợ điều trị méo miệng do liệt dây thần kinh

Các phương pháp y học cổ truyền hỗ trợ điều trị méo miệng

Xoa bóp, bấm huyệt: Các động tác xoa, xát, miết, day, bóp, lăn,... tại từng vùng, rồi day, ấn các huyệt đạo tương ứng được áp dụng ở bệnh nhân méo miệng, liệt mặt giúp tăng khả năng phục hồi của bệnh nhân.

Châm cứu: Các hình thức châm cứu như thể châm, điện châm,... giúp kích thích các huyệt đạo bằng kim châm và phục hồi chức năng sau tai biến. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý thực hiện phương pháp này vì các nguy cơ có thể xảy ra.

Các phương pháp khác: Cấy chỉ, dưỡng sinh hay dược liệu,... mỗi phương pháp sẽ có những ưu điểm, nhược điểm khác nhau. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp này để điều trị phục hồi tai biến cho bệnh nhân.

Bấm huyệt chữa méo miệng do liệt dây thần kinh số 7

Miết, xoa bóp

Bệnh nhân ngồi trên ghế hoặc nằm thoải mái, thả lỏng người, dùng ngón tay trỏ miết từ huyệt Toản Trúc đến huyệt Nghinh Hương, lặp lại 10 lần. Tiếp theo, tiến hành miết từ huyệt Toản Trúc đến huyệt Ty Trúc không, lặp lại 10 lần như vậy. Sau đó, miết từ huyệt Thừa Tương qua huyệt Hạ Địa Thương, huyệt Giảo Cơ, huyệt Địa Thương, rồi đến huyệt Quyền Liêu, lặp lại 20 lần.

Cuối cùng dùng 5 đầu ngón tay và lòng bàn tay thực hiện day và xoa nhẹ toàn bộ vùng mặt bị liệt. Động tác được tiến hành theo chiều kim đồng hồ (trên xuống dưới, trong ra ngoài) và ngược lại.

Phương pháp đẩy

Bệnh nhân ngồi trên ghế, thả lỏng người, tay bên nào đặt vào mặt bên đó. Ví dụ, bệnh nhân bị liệt mặt bên trái thì đặt gốc của bàn tay trái dưới huyệt Thừa Tương, các đầu ngón tay để phía trên huyệt Ấn Đường ở đường thẳng chia đôi mặt, vừa đẩy vừa miết bàn tay trái nhẹ nhàng tới khi gốc bàn tay trái gặp đường giữa phía trên trán, đồng thời miết nhẹ bàn tay phải đến khi gặp huyệt thừa tương, lặp lại động tác 20 - 30 lần.

Bấm các huyệt

Bấm huyệt là một trong những cách trị méo miệng tại nhà được nhiều bệnh nhân sử dụng. Bệnh nhân có thể tự bấm huyệt hoặc dưới sự hỗ trợ của người chăm sóc, sử dụng ngón tay cái làm trụ, các ngón tay còn lại làm nền. Tiến hành bấm các huyệt lần lượt như sau: Huyệt Tình Minh, huyệt Ấn Đường, huyệt Toản Trúc, huyệt Ngư Yêu, huyệt Ty Trúc không, huyệt Đồng Tử Liêu, huyệt Nghinh Hương, huyệt Hạ Quan, huyệt Giáp Xa, huyệt Quyền Liêu, huyệt Địa Thương, huyệt Thái Dương, huyệt Phong Trì, huyệt Ế Phong, huyệt Giảo Cơ, huyệt Hạ Địa Thương, huyệt Thừa Tương. Day bấm mỗi huyệt 2 phút, thực hiện động tác chậm, nhẹ nhàng và thấm sâu.

Phương pháp vận động

Bệnh nhân ngồi ở tư thế thoải mái, thả lỏng người. Dùng hai ngón cái giữ chặt góc hàm dưới huyệt quyền liêu, các ngón tay còn lại đan vào nhau đặt ở dưới hàm hoặc ôm lên đầu, sau đó từ từ há miệng ngáp ít nhất 10 cái. Bệnh nhân bắt đầu tập phương pháp này có thể hơi đau cơ vùng hàm, nhưng lại rất tốt trong việc điều chỉnh sự teo nhão, chảy xệ cơ mặt.

Tiếp đến, bệnh nhân khép chặt môi rồi lấy hơi từ từ và thổi đầy lên miệng, bệnh nhân tự điều chỉnh sao cho hơi chạy quanh miệng, thỉnh thoảng ép hơi sang bên liệt, động tác này thực hiện trong 10 phút.

Các phương pháp vận động khác hỗ trợ điều trị méo miệng:

• Tập phát âm chữ O, U, I hàng ngày, khuyến khích tập càng nhiều càng tốt.

• Tập ăn uống, nhai kẹo cao su bằng bên liệt nhằm kích thích thần kinh cơ.

Bấm huyệt chữa méo miệng do liệt dây thần kinh số 7

Chăm sóc bệnh nhân méo miệng

Sự nỗ lực của bệnh nhân và sự hỗ trợ, động viên tích cực của gia đình đóng vai trò hết sức quan trọng đối với khả năng phục hồi của bệnh. Chăm sóc bệnh nhân méo miệng đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ của gia đình, người thân. Một số điểm cần chú ý khi chăm sóc bệnh nhân méo miệng:

• Tránh bụi hay dị vật làm tổn thương mắt, có thể nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý.
• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ.
• Cần giữ ấm, tránh bị nhiễm lạnh. Tránh các yếu tố tác động, yếu tố nguy cơ làm khởi phát bệnh như: gió lạnh, va đập,... Không nên tập thể dục ở nơi có gió to, lạnh, cũng không nên tập vào sáng sớm hay tối muộn.
• Cần thực hiện chế độ nghỉ ngơi hợp lý, dinh dưỡng đầy đủ, phù hợp với thể trạng bệnh nhân cũng như bệnh nền kèm theo.
• Cần kiểm soát bệnh lý nền ở mức ổn định như: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu,...
• Tái khám định kỳ.

Tóm lại, méo miệng là một biểu hiện có thể gặp trong bệnh lý tai biến mạch máu não. Tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định liệu pháp điều trị thích hợp. Phương pháp bấm huyệt có ý nghĩa to lớn trong việc cải thiện triệu chứng méo miệng ở bệnh nhân liệt mặt.

Các lưu ý khi xoa bóp, bấm huyệt

Có thể phối hợp với các phụ liệu như dầu, phấn để giảm sự đau rát khi thực hiện xoa bóp.

Cắt móng tay gọn gàng, sạch sẽ để có thể thực hiện thao tác chính xác, đảm bảo sao cho lực tập trung vào đầu ngón tay mà không làm rách da.

Có thể đặt một tấm vải mỏng hoặc khăn mềm lên trên vùng huyệt cần bấm huyệt, xoa bóp để tránh sự kích thích quá mức.

Tốt nhất, người bệnh nên thực hiện liệu pháp bấm huyệt hay các phương pháp Y Học Cổ Truyền khác tại các cơ sở y tế uy tín. Nếu muốn tiến hành tại nhà cần phải có chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.