“Tri thức dân gian về sâm Ngọc Linh” được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Chiều 14/5, ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Nam cho biết, Bộ VHTTDL đã có quyết định số 1355/QĐ -BVHTTDL ngày 14/5/2025 về việc đưa danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tri thức dân gian về sâm Ngọc Linh, huyện Nam Trà My.

Cây Sâm Ngọc Linh

Theo quyết định này, Chủ tịch UBND các cấp nơi có di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục này, phải thực hiện việc quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Trước đó, UBND tỉnh Quảng Nam ngày 29/5/2024 đã gửi bản bản đề nghị Bộ VHTTDL đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Tri thức dân gian khai thác, trồng và chế biến sâm Ngọc Linh, huyện Nam Trà My”.

Sâm Ngọc Linh là kho tàng hiểu biết được hình thành qua nhiều thế hệ trong cộng đồng cư dân vùng cao Nam Trà My, đặc biệt là đồng bào dân tộc Xơ Đăng những người đầu tiên phát hiện và đặt tên cho loại cây quý này là “thuốc giấu”. Với đồng bào các dân tộc thiểu số, đây được coi là một loại thần dược có tác dụng chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe rất tốt.

Vùng sinh trưởng và phát triển của sâm nằm hoàn toàn trên dãy núi Ngọc Linh. Ở Quảng Nam, sâm mọc tự nhiên tại núi Ngọc Linh ở độ cao 1.500-2.100m, mọc thành đám dưới tán rừng già dọc theo các suối ẩm trên đất nhiều mùn, phân bố chủ yếu ở khu vực các thôn của xã Trà Linh, huyện Nam Trà My.

Sống dựa vào thiên nhiên nên từ xa xưa, đồng bào các dân tộc thiểu số cư trú quanh dãy núi Ngọc Linh, đặc biệt là đồng bào dân tộc Xơ Đăng đã biết đến một loài cây thuốc quý mọc trong các khu rừng nguyên sinh.

Đây là tri thức dân gian có giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc gắn liền với nền nông nghiệp nương rẫy và kinh tế rừng. Điều này cũng minh chứng cho sự gắn bó, gần gũi và hòa hợp với môi trường thiên nhiên của cộng đồng cư dân nơi đây.

Theo chia sẻ của những người cao tuổi, kinh nghiệm trồng sâm được truyền lại qua nhiều thế hệ. Tổ tiên họ từng phát hiện ra cây sâm trong các chuyến đi rừng đặt bẫy thú và dần tích lũy kiến thức qua thực tiễn.