Ăn ốc bươu ngâm "thủy tinh lỏng" tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe người dân

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường (47 tuổi, ngụ tại thành phố Cần Thơ) để điều tra về hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Trước đó, lực lượng chức năng phát hiện và tạm giữ hơn 3 tấn thịt ốc bươu đã qua sơ chế, toàn bộ số ốc này được ngâm trong dung dịch hóa chất natri silicate, còn gọi là “thủy tinh lỏng” - loại hóa chất dùng trong công nghiệp, tuyệt đối không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm.

Mở rộng kiểm tra, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện, thu giữ thêm 1.575kg hóa chất natri silicate được cất giấu để ngâm ốc.

Thùng hóa chất để ngâm thịt ốc. (Ảnh: Công an cung cấp)

Làm việc với cơ quan điều tra, Huỳnh Văn Trường đã khai nhận toàn bộ hành vi. Theo đó, từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, Trường tổ chức ngâm ốc bươu bằng hóa chất với quy mô cực lớn, đã sử dụng khoảng 500 tấn natri silicate để xử lý khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu, sau đó đưa ra thị trường tiêu thụ trong nhiều năm, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng. Hành vi này thể hiện sự coi thường pháp luật, bất chấp sức khỏe, tính mạng người dân.

Sử dụng lượng lớn hóa chất thủy tinh lỏng trong thời gian dài sẽ dẫn đến suy gan, thận

Sau khi Công an Thành phố Hồ Chí Minh triệt phá đường dây ngâm thịt ốc bươu bằng hóa chất natri silicate hay còn gọi là thủy tinh lỏng, nhiều người tiêu dùng hoang mang về mức độ nguy hại của loại hóa chất công nghiệp này sẽ tiềm ẩn nguy cơ đối cho sức khỏe người dân.

Chia sẻ về việc ăn ốc bươu ngâm "thủy tinh lỏng" sẽ độc hại như thế nào đối với sức khỏe con người, Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết, thủy tinh lỏng (natri silicate) thường được sử dụng trong sản xuất vật liệu xây dựng, chất tẩy rửa, giấy, dệt may, với vai trò làm keo, chất kết dính hoặc chống thấm.

Thủy tinh lỏng không phải là hóa chất độc hại cấp tính nhưng có tính kiềm mạnh, có thể gây kích ứng da và mắt nếu tiếp xúc trực tiếp. Do vậy, khi sử dụng nên đeo găng tay, kính bảo hộ và tránh để dung dịch tiếp xúc với da hoặc hít phải hơi dung dịch quá nhiều. Trong nông nghiệp, thủy tinh lỏng cần được pha loãng đúng cách để tránh ảnh hưởng đến cây trồng và môi trường.

Về mặt sức khỏe, nếu sử dụng thủy tinh lỏng nồng độ cao có thể gây tổn thương niêm mạc miệng, thực quản và dạ dày.

Ngoài ra, thủy tinh lỏng cũng có thể gây hại gan và thận khi nguyên liệu đã để quá lâu và ngâm hóa chất công nghiệp, cơ thể sẽ tích tụ độc tố. Hóa chất sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa tại gan và đào thải qua thận.

“Đây là chất có tính kiềm rất mạnh, không dành cho thực phẩm. Khi đi vào cơ thể, hóa chất được chuyển hóa tại gan và đào thải qua thận. Nếu 'nạp' lượng lớn hóa chất trong một thời gian dài sẽ khiến các cơ quan này bị quá tải, dẫn đến suy gan, suy thận”, bác sĩ Thiệu cảnh báo.

Dấu hiệu nhận biết ốc ngâm hóa chất

Theo bác sĩ Thiệu, người tiêu dùng có thể nghi ngờ ốc bị ngâm hóa chất khi quan sát bằng cảm quan thấy, thịt ốc trắng bất thường, giòn lạ; Khi ăn có cảm giác tê, rát miệng; Nước ngâm nhớt, sệt, tạo cảm giác như xà phòng.

Bác sĩ Thiệu khuyến cáo, nếu sau khi ăn thực phẩm nghi ngờ có hóa chất, người dân xuất hiện các triệu chứng như: đau rát miệng, lưỡi, cổ họng, ngực; nôn nhiều, đau bụng dữ dội, quặn thắt, tiêu chảy… cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu và điều trị kịp thời.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Công nghệ thực phẩm, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, natri silicate là một loại hóa chất công nghiệp, chủ yếu được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng như pha keo trám, dán tường, vật liệu phủ bề mặt nhằm tạo độ trắng, độ bóng và tăng khả năng bảo vệ bề mặt. Việc sử dụng hóa chất này để ngâm ốc nhằm làm vỏ bóng, tạo cảm giác sạch sẽ, đồng thời khiến thịt ốc giòn, dai hơn là hành vi sai nguyên tắc và không thể chấp nhận được.

Theo ông Thịnh, dù mức độ nguy hại có thể không gây tác động nghiêm trọng ngay lập tức, nhưng natri silicate đã bị cấm sử dụng hoàn toàn trong thực phẩm. Việc đưa hóa chất này vào chế biến, làm đẹp sản phẩm trước khi đưa ra thị trường là vi phạm nghiêm trọng các quy định về an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng khuyến cáo người tiêu dùng không nên quá hoang mang. Bởi mỗi năm, tổng lượng ốc tiêu thụ trên cả nước lên tới hàng trăm nghìn tấn, trong khi số trường hợp vi phạm bị phát hiện chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

Không phải tất cả cơ sở kinh doanh đều làm ăn gian dối. Phần lớn ốc ngoài thị trường, đặc biệt là ốc đánh bắt tự nhiên, vẫn được bán và chế biến theo cách thông thường.