Cách sử dụng cây cóc mẳn trong các bài thuốc chữa bệnh

Đặc điểm thực vật

Cóc Mẳn thuộc loại cây thảo, cao từ 5 đến 20cm, cây sống hàng năm.

Cóc Mẳn có nhiều cành, cành sát mặt đất. Ngọn cây khi còn non có màu trắng nhạt, có lông nhung.

Lá mọc so le, phiến lá nhỏ, hình bầu dục. Lá có gốc thuôn, đầu lá nhọn, phiến dài khoảng 0,8 đến 1,5cm, rộng 3-7mm. Phiến lá có răng cưa, khi vò thấy có mùi hôi.

Cụm hoa không có cuống, hình đầu, mọc ở kẽ, cụm hoa mọc đối diện với lá. Hoa có màu vàng.

Tổng bao lá bắc ngắn, hoa cái xếp thành 6 hàng bao bên ngoài, hoa lưỡng tính ít hơn, có dạng hình ống.

Tràng hoa hình ống ở hoa cái. Tràng hoa có hình chuông, chia thành 4 thùy ở hoa lưỡng tính.

Nhị 4, bầu có 4 cạnh.

Quả bế, chiều dài quả khoảng 0,9mm.

Mùa hoa quả rơi vào tháng 3 đến tháng 6 hàng năm.

Thu hái và chế biến

Bộ phận dùng: Toàn cây.

Thời điểm thu hái: Lúc cây ra hoa.

Chế biến: Có thể dùng tươi hoặc khô.

Cách sử dụng cây cóc mẳn trong các bài thuốc chữa bệnh

Cây cóc mẳn mọc ở đâu?

Cóc Mẳn phân bố ở một số quốc gia như Thái Lan, Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Lào và Việt Nam.

Tại nước ta, cây được tìm thấy chủ yếu ở các vùng có địa hình bằng phẳng, trung du hoặc vùng núi thấp, cây thường mọc nhiều ở các ruộng trồng hoa màu vào mùa đông.

Cóc Mẳn là loại cây ưa ẩm, nhiệt độ mát, có vòng đời ngắn (từ khi nảy mầm đến khi tàn lụi chỉ khoảng 3 đến 3,5 tháng).

Cây ra quả nhiều, hạt nhỏ, có khả năng tồn tại lâu trong đất canh tác.

Cây cóc mẳn mọc ở đâu?

Bài thuốc từ cây cóc mẳn

Điều trị rắn độc cắn: Lấy 1 năm cây cóc mẳn tươi. Sau khi đã thực hiện các biện pháp sơ cứu, garo, tiến hành lấy cây thuốc tươi giã nát, vắt lấy nước cho nạn nhân uống, phần bã thuốc dùng đắp vào vết cắt, dùng vải mỏng cột lại. Sau đó chuyển bệnh nhân tới bệnh viện để cấp cứu.

Chữa nổi mẩn ngứa ngoài da do thời tiết thay đổi: Chuẩn bị cóc mẳn tươi liều lượng tùy thuộc vào diện tích da bị mẩn ngứa. Rửa sạch với nước muối, giã nát đắp lên chỗ da bị ảnh hưởng khoảng 30 phút. Thực hiện vài lần trong ngày để xoa dịu cơn ngứa ngáy khó chịu.

Phòng và trị cảm cúm: Cây cóc mẳn tươi 100g, đi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt, hòa thêm chút rượu trắng, chia làm 2 lần uống trong ngày, uống nhân lúc còn ấm.

Chữa trĩ lở loét sưng đau: Cóc mẳn tươi chuẩn bị khoảng một nắm, rửa sạch, có thể ngâm nước muối trước rồi rửa lại, giã đắp vào, dùng băng gạc cố định.

Chữa viêm da thần kinh: Cóc mẳn rửa sạch, giã nát rồi chà xát vào chỗ da bị bệnh, có tác dụng chống ngứa, tiêu viêm.

Chữa mẩn ngứa eczema: Cóc mằn 20g, đậu xanh 10g, thêm vào chút muối. Đem tất cả đi giã nhỏ đắp lên chỗ mẩn ngứa đã rửa sạch.

Chữa viêm mũi: Cóc mẳn tươi, rửa sạch, hong khô, giã nát vắt lấy nước cốt, nhỏ vào mũi ngày 1-2 lần, mỗi lần 2-3 giọt, khi nhỏ nằm ngửa 20-30 phút. Dùng liên tục trong 1 tuần – tương đương với 1 liệu trình. Sử dụng đều đặn khoảng 1-3 liệu trình để thấy kết quả.

Hoặc cóc mẳn tươi giã nát, làm thành viên tròn rồi nhét vào lỗ mũi.

Hỗ trợ chữa viêm phế quản mạn tính: Cóc mẳn tươi, bách bộ mỗi vị cân lấy 10g, lá hen 12g, trần bì 8g, sắc lấy nước uống, mỗi ngày một thang. Uống 10-15 ngày.

Điều trị bệnh ho gà: Chuẩn bị 15g cóc mẳn, bạch dược, quốc lão, cây dẹt ác mỗi vị 6g. Đem các vị trên rửa qua nước cho sạch. Cho tất cả vào siêu sắc thuốc cùng với 600ml nước. Sau khi ấm thuốc bắt đầu sôi mạnh, vặn nhỏ lửa tiếp tục sắc đến khi cạn còn 150ml. Gạn thuốc ra, hòa vào chút đường cho dễ uống. Chia thuốc làm 3 lần dùng. Một liệu trình cần uống thuốc liên tục trong 10 ngày, mỗi ngày 1 thang.

Ho do cảm cúm:Cóc mằn, lá xương sông, râu ngô, mỗi vị 40g, cho vào sắc lấy nước uống, ngày 1 thang. Uống liên tục trong 3 – 5 ngày.

Chữa ho gió (do ngoại cảm): Cây cóc mẳn khô cân lấy 15g khô, thêm vào 500ml nước, sắc đến khi còn 100ml, chia 3 lần uống trong ngày. Nếu bạn không có khô thì có thể dùng tươi với lượng khoảng 30g.

Điều trị đau mắt đỏ, mộng mắt: Cây tươi một nắm, một ít muối sạch đem rửa sạch, ngâm nước muối trong 15 phút sau đó vớt cây ra vẩy sạch nước, giã nát cây thuốc rồi đắp vào bên ngoài mắt. Cần phải nhắm mắt trong quá trình đắp thuốc, tránh bã thuốc làm ảnh hưởng tới mắt.

Bài thuốc từ cây cóc mẳn

Lưu ý:

Phụ nữ mang thai không dùng được, đồng thời tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi có ý định sử dụng vị thuốc này, tránh dùng sai cách hoặc dùng không đúng vị thuốc có thể gây hại cho cơ thể.

Thận trọng khi hái cây thuốc ở những bờ ruộng trồng hoa màu hoặc cây vụ đông, bởi sẽ có một số nơi dùng thuốc bảo vệ thực vật có thể gây hại cho cơ thể, nên hái và sử dụng cây mọc ở những bãi đất hoang, ruộng bỏ hoang sẽ an toàn hơn./.