Công dụng và bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây rau khúc

Đặc điểm cây rau khúc

Cây rau khúc còn được biết đến với những tên gọi như hoa cúc, cúc tần, cúc vạn thọ, cỏ phấn hương, thanh minh thảo, cây lá khúc,… Có thể tìm thấy loại rau này ở những nơi ẩm ướt ven ruộng mương, ven đường hoặc xung quanh bờ hồ,… Rau khúc có tên khoa học là Gnaphalium affine D. Don (Gnaphalium multiceps Wall.), thuộc họ Cúc (Asteraceae).

Trong tự nhiên, cây cúc tần có những đặc điểm như sau:

• Mọc thành từng cụm với chiều cao khoảng 20 – 30cm.
• Toàn thân cây được bao phủ bởi một lớp lông trắng.
• Lá hình mũi mác, đầu nhọn và mọc so le, dài khoảng 4-6cm, mặt dưới có gân giữa nổi rõ.
• Hoa mọc thành cụm tại ngọn thân, cánh màu vàng, nhỏ, khoảng 2mm. Tháng 3 – 5 thường là thời điểm hoa nở rộ.
• Quả có hình trứng.

Lá hoặc toàn bộ phần thân là bộ phận thường sử dụng để làm thuốc hoặc chế biến món ăn. Tuy nhiên, tốt nhất nên thu hái trước khi cây ra hoa hoặc hoa chưa nở. Có thể sử dụng ở dạng tươi hoặc thu hái rồi phơi khô.

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây rau khúc

Công dụng và một số bài thuốc từ cây rau khúc

Ngoài việc sử dụng rau khúc để chế biến món ăn như nấu canh, nấu xôi, làm bánh thì cây còn được biết đến với nhiều tác dụng rất tốt cho sức khỏe

Trong Đông Y, rau khúc có tính bình, vị ngọt, được biết đến với nhiều công dụng như giảm ho, long đờm, thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ điều trị cảm mạo phong hàn, hen suyễn,… Ngoài ra còn được dùng để chữa đau nhức xương khớp, bệnh phong thấp, ghẻ lở ngoài ra, mụn nhọt sưng đâu.

Theo Y học hiện đại, cây cúc tần mang lại những lợi ích sau:

• Hỗ trợ kháng viêm, làm se da giúp mau lành vết thương, phục hồi nhanh chóng các mô, tế bào hư tổn.
• Hỗ trợ điều trị yếu sinh lý, táo bón, bệnh trí.
• Giảm đau, giảm viêm, sưng với người bị bệnh Gout bằng cách dùng lá cây đắp lên vị trí sưng đau.
• Chữa trầm cảm, lợi tiểu.
• Hoa của cây rau khúc có thể phơi khô rồi bỏ vào gối vừa tạo mùi thơm dễ chịu vừa có tác dụng cải thiện giấc ngủ.
• Sử dụng nước rau khúc để súc miệng, cải thiện các vấn đề như viêm nhiễm, nhiệt miệng, loét miệng,…

Công dụng và một số bài thuốc từ cây rau khúc

Bài thuốc từ cây rau khúc

Chữa cảm lạnh phát sốt, ho: Dùng toàn cây rau khúc khô 15-20g (hoặc 30-40g tươi), sắc nước uống trong ngày; Có thể thêm tía tô, kinh giới, mỗi thứ 9g, cùng sắc uống.

Trị cảm lạnh: Sắc nước uống hàng ngày gồm các loại thảo mộc như rau khúc, tía tô và kinh giới.

Chữa cảm nắng, phát sốt, ho: Dùng rau khúc khô 30g, thanh cao 15g, bạc hà 9g, sắc nước uống trong ngày.

Chữa viêm họng, hen suyễn nghẹt đờm: Dùng độc vị rau khúc khô 30g sắc uống; Hoặc thêm gừng, hành mỗi vị 10g cùng sắc uống.

Hoặc: Rau khúc khô 30g, ma hoàng 6g, khoản đông hoa, hạnh nhân, bạch tiền, mỗi thứ 9g, sắc uống.

Chữa ho nhiều đờm: Dùng rau khúc khô 15-20g, đường phèn 15-20g, sắc nước uống trong ngày.

Hoặc: Sắc 20g rau khúc với đường phèn để uống mỗi ngày. Ngoài ra cũng có thể dùng lá rau khúc cắt nhỏ rồi thêm một ít đường, hấp cách thủy rồi lấy nước uống.

Chữa cao huyết áp: Dùng rau khúc với câu đằng, tang ký sinh sắc nước uống hàng ngày hoặc thường xuyên chế biến thành món ăn từ rau khúc để tăng hiệu quả.

Hoặc: Rau khúc 30g, lá dâu 20g nấu canh ăn hằng ngày. Chữa gân cốt sưng đau, chân gối sưng thũng bằng cách lấy toàn cây rau khúc 30 – 60g sắc nước uống trong ngày.

Chữa viêm khí quản mạn tính: Một bệnh viện ở Trung Quốc đã thử nghiệm sử dụng 50g rau khúc khô, sắc lấy nước đặc, chia thành 3 lần uống trong ngày, liên tục 10 ngày (một liệu trình).

Hoặc: Dùng rau khúc sắc nước cho đến khi cô đặc còn khoảng 3 chén chia làm 3 lần uống trong ngày, uống liên tục 12 ngày.

Trị mụn nhọt: Lấy một ít lá khúc tươi giã nhuyễn rồi trộn với cơm nguội rồi đắp lên nốt mụn nhọt.

Chữa đầy bụng, tiêu chảy: Dùng toàn cây rau khúc khô 30-60g, kê nội kim (màng mề gà) 1 cái, sắc nước uống trong ngày.

Chữa khí hư bạch đới ở phụ nữ: Rau khúc 15g, cỏ seo gà 15g, có bắc đèn 15g, thổ ngưu tất 12g, sắc nước uống trong ngày. Lưu ý: Không dùng thuốc trong lúc đang hành kinh.

Chữa đau nhức do thống phong (Gut): Dùng lá và cành non cây rau khúc, rửa sạch, giã nát đắp vào chỗ đau sưng, băng cố định lại; Có tác dụng giảm đau khá tốt.

Chữa gân cốt sưng đau, chân và đầu gối sưng thũng, đòn ngã tổn thương: Dùng toàn cây rau khúc khô 30-60g, sắc nước uống trong ngày.

Chữa vết thương sưng tấy, vết thương không liền miệng: Dùng toàn cây rau khúc khô 30g, sắc nước uống trong ngày; đồng thời giã lá rau khúc tươi trộn với cơm giã nát đắp lên vết thương.

Chữa nhọt đầu đinh mới mọc: Dùng lá rau khúc tươi trộn với cơm nguội và vài hạt muối đắp lên nhọt.

Chữa ngộ độc đậu tằm (đậu răng ngựa, đậu la hán): Rau khúc khô 60g, xa tiền thảo (bông mã đề) 30g, phượng vĩ thảo (cỏ seo gà) 30g, nhân trần 15g, nước 1.200ml sắc cạn còn 800ml hòa thêm đường uống thay trà trong ngày.

Bài thuốc từ cây rau khúc

Lưu ý

Không nên sử dụng rau khúc với phụ nữ mang thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ, người có tiền sử dị ứng với các loại thực vật thuộc họ cúc.

Khi sử dụng, người bệnh có thể gặp tình trạng nổi mẩn đỏ, buồn nôn, nôn, chóng mặt, rối loạn tiêu hóa,… Nếu thấy cơ thể xuất hiện triệu chứng bất thường thì cần ngưng sử dụng và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế để có biện pháp xử lý nếu cần thiết.

Chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn, nếu thấy tình trạng bệnh lý không đỡ, bạn nên đến cơ sở y tế để thăm khám và áp dụng phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

Không nên tự ý kết hợp uống rau khúc với sử dụng thuốc tây vì có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và giảm hiệu quả liệu trình điều trị.

Độ an toàn của rau khúc cho đến nay vẫn chưa được xác định rõ. Do đó, để hạn chế những tác động không mong muốn đến sức khỏe, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.