Cây bạch quả: Dược liệu cải thiện trí nhớ, tuần hoàn não

Cây bạch quả

Tên Tiếng Việt: Bạch quả.

Tên khác: Ngân hạnh, Áp cước tử, Công tôn thụ.

Tên khoa học: Ginkgo biloba L. thuộc họ Ginkgoaceae (họ Bạch quả). Đây là loài cây thân gỗ lâu đời nhất (xuất hiện cách đây 200 triệu năm) và được coi là hóa thạch sống.

Cây bạch quả (tên khoa học: Ginkgo biloba), còn được gọi là ngân hạnh, là một loại cây cổ thụ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Cây có lá hình quạt, màu xanh đậm và hạt nhỏ. Thành phần chính của cây bạch quả bao gồm các hợp chất flavonoid, terpenoid, và ginkgolides, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là não bộ.

Cây to, cao 20 - 30m, tán lá sum suê. Thân hình trụ, phân cành dài, gần như mọc vòng, trên cành có cành ngắn, lá có cuống dài. Lá mọc so le, thường mọc thành chùm, phiến hình quạt, gốc thuôn nhọn đầu, mép trên tròn, nhẵn, lõm ở giữa, chia phiến thành hai thùy rộng. Gân lá rất sát nhau, hình quạt tỏa ra từ gốc lá, phân nhánh theo hướng rẽ đôi, cuống lá dài hơn phiến lá. Bạch quả là một cây lưỡng tính, chỉ có hoa đực và chỉ có hoa cái. Các hoa cái được thụ phấn từ các hoa đực để tạo quả. Quả hạch, hình bầu dục, cỡ quả mận, thịt quả màu vàng, có mùi bơ khét rất khó chịu.

Cây bạch quả: Dược liệu cải thiện trí nhớ, tuần hoàn não

Phân bố, thu hái, chế biến

Bạch quả là loại cây quý đã có từ hàng trăm triệu năm từ thời tiền sử cùng với khủng long, hình dáng không hề thay đổi. Trong rừng núi của Trung Quốc và Nhật Bản, có rất nhiều cây đã sống hàng nghìn năm. Người ta trồng Bạch quả thành đồn điền lớn. Các khu vực trồng nhiều bạch quả là An Huy, Phúc Kiến, Quý Châu, Hà Nam, Hà Bắc, Hồ Bắc, Giang Tô, Sơn Tây, Tứ Xuyên, Vân Nam và các tỉnh khác.

Pételot (1954) cho biết ông đã thấy cây Bạch quả ở miền Bắc Việt Nam rải rác trong một số vườn và một số chùa để làm cảnh. Nhưng trên thực tế, hàng chục năm nay, cây Bạch quả vẫn chưa được tìm thấy ở Việt Nam. Từ năm 1995, Việt Nam đã nhập giống Bạch quả từ Nhật Bản, Pháp về trồng ở Sa Pa (Lào Cai) nhưng cây Bạch quả sinh trưởng rất chậm.

Bộ phận sử dụng

Bộ phận sử dụng được của Bạch quả là lá đã phơi hay sấy khô và hạt.

Hạt được thu hoạch từ quả chín, bỏ cùi bên ngoài, rửa sạch và phơi khô. Khi sử dụng, bạn tán nhuyễn, bỏ vỏ cứng và lấy lõi, bóc lớp màng bên ngoài, rửa sạch hoặc nhúng qua nước sôi rồi sấy khô ở nhiệt độ thấp. Hạt dùng sống hoặc sao vàng đều có độc nên khi sử dụng cần lưu ý.

Hạt Bạch quả

Thành phần hoá học

Nhân chứa 5,3% protein, 1,5% chất béo, 68% tinh bột, 1,57% tro và 6% đường.

Vỏ quả có chứa acid ginkgolic, bisphenol và rượu vàng và bạc.

Lá chứa hai thành phần hoạt tính là flavonoid và terpen.

Flavonoid (Ginkgo flavonoid) là các hợp chất trong đó phần aglycon là flavonol (quercetin, kaempferol, isorhamnetin) và phần đường là glucose và rhamnose. Ngoài ra còn có một lượng nhỏ proanthocyanidins.

Nhóm terpene bao gồm ginkgolides có vị đắng (diterpenes) và diphylactones (sesquiterpenes). Ngoài hai hoạt chất trên, Ginkgo biloba còn chứa một số axit hữu cơ, chẳng hạn như acid hydroxy kynuric, acid kynuric, acid p-hydroxybenzoic, acid vanillic.

Bên trong hạt Bạch quả

Công dụng của cây bạch quả

Cải thiện trí nhớ và nhận thức

• Tăng cường chức năng não: Cây bạch quả giúp cải thiện lưu thông máu lên não, tăng cường oxy và chất dinh dưỡng, từ đó hỗ trợ trí nhớ và khả năng tập trung.
• Hỗ trợ điều trị sa sút trí tuệ: Nhờ đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm, cây bạch quả được sử dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh Alzheimer và các chứng sa sút trí tuệ khác.

Tăng cường tuần hoàn não

• Cải thiện lưu thông máu: Cây bạch quả giúp giãn mạch máu, tăng cường tuần hoàn não và ngăn ngừa các bệnh lý liên quan đến thiếu máu não.
• Giảm triệu chứng đau đầu, chóng mặt: Nhờ khả năng cải thiện tuần hoàn, cây bạch quả giúp giảm các triệu chứng đau đầu, chóng mặt và ù tai.

Hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch

• Bảo vệ tim mạch: Cây bạch quả giúp giảm cholesterol xấu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
• Chống oxy hóa: Nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh, cây bạch quả giúp bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do gây hại.

Công dụng của cây bạch quả

Cách sử dụng cây bạch quả hiệu quả

Sắc nước uống

• Chuẩn bị: 10-15g lá bạch quả khô.
• Cách làm: Rửa sạch lá, đun sôi với 500ml nước trong 10-15 phút. Uống hàng ngày để cải thiện trí nhớ và tuần hoàn não.

Sử dụng dạng viên uống

• Viên uống chiết xuất: Để tiện lợi, bạn có thể sử dụng các sản phẩm viên uống chiết xuất từ cây bạch quả, đảm bảo liều lượng và hiệu quả.

Kết hợp với các thảo dược khác

• Hỗn hợp thảo dược: Kết hợp cây bạch quả với các thảo dược như nhân sâm, đương quy để tăng cường hiệu quả hỗ trợ sức khỏe não bộ.

Cách sử dụng cây bạch quả hiệu quả

Lưu ý khi sử dụng cây bạch quả

• Liều lượng hợp lý: Không nên sử dụng quá nhiều trong thời gian dài để tránh tác dụng phụ như đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa.
• Kiểm tra dị ứng: Trước khi sử dụng, nên thử một lượng nhỏ để đảm bảo không bị kích ứng.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ: Nếu đang điều trị bệnh hoặc mang thai, cần tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi sử dụng.

Cây bạch quả là một dược liệu quý với nhiều công dụng cho sức khỏe, đặc biệt là cải thiện trí nhớ, tăng cường tuần hoàn não và hỗ trợ điều trị các bệnh lý thần kinh. Bằng cách sử dụng đúng cách và hợp lý, bạn có thể tận dụng tối đa những lợi ích mà loại cây này mang lại. Hãy bắt đầu kết hợp cây bạch quả vào chế độ chăm sóc sức khỏe hàng ngày để cảm nhận sự thay đổi tích cực.