Cây Nét Tỳ - “bí dược” đặc trị đau dạ dày của người Tày

Được mệnh danh là một trong những “bí dược” của người dân tộc Tày, cây Nét Tỳ là thảo dược có giá trị dược tính cao, rất tốt trong điều trị các bệnh về dạ dày, nhiễm khuẩn HP.

Mô tả chung về cây Nét Tỳ

Cây Nét Tỳ được biết đến là một loại “kỳ hoa dị thảo” chỉ có ở vùng núi rừng Tây Bắc của Việt Nam. Thảo dược này còn có tên gọi khác là Nhả đảm (theo phiên âm tiếng dân tộc Tày).

Cây thuốc này chính là “bí dược” được người dân tộc Tày vô cùng trân quý, đã sử dụng trong nhiều phương thuốc cổ để chữa các bệnh về tiêu hóa, dạ dày từ xa xưa.

Mô tả cây Nét Tỳ:

  • Nét Tỳ là loại cây thân thảo, cao 20 – 50 cm. Thân cây hình trụ, phân nhiều nhánh, cứng và có lông thô.

  • Cây có hoa. Cụm hoa mọc thành xim. Tràng hoa hình ống, có 5 thùy, mào lông gồm 5 – 6 sợi, bao phấn hoa có tai.

  • Lá ở gốc mọc thành hình hoa thị, hình mác, dài 6 – 12cm, rộng 3 – 5cm. Phiến lá uốn lượn và men theo cuống ôm lấy thân. Đầu lá tù, lá phía trên nhỏ dần, các lá đều khía răng nhỏ và có lông trắng ở cả hai mặt, nhất là ở các gân.

Cây Nét Tỳ sinh trưởng và phát triển trong điều kiện khí hậu ẩm ướt, thường tìm thấy sâu trong các vùng rừng nguyên sinh.

Hình ảnh cây nét tỳ
Hình ảnh cây nét tỳ

Giá trị dược liệu của cây Nét Tỳ

Theo nhiều tài liệu ghi chép lại, Nét Tỳ là thảo dược quý hiếm, độc và lạ. Vì thế, ngoài “kho tàng” tri thức độc nhất của người dân tộc Tày thì rất khó có thể tìm được bất kỳ thông tin chính xác nào viết về loại cây này.

Chia sẻ thêm về giá trị dược liệu của cây thuốc này, Ths.Bs Nguyễn Thị Tuyết Lan (Nguyên Trưởng khoa khám bệnh, BV YHCT Trung Ương) cho biết:

“Chúng tôi may mắn phát hiện ra cây Nét Tỳ trong chuyến đi thực địa dược liệu nguyên bản tại Bắc Kạn. Từ những chia sẻ của người dân tộc Tày và tìm hiểu thêm trong sách vở, tài liệu ghi chép bí truyền của họ thì chúng tôi biết được rằng đây là một loại thảo dược cực kỳ quý hiếm và có giá trị dược tính cao trong điều trị bệnh dạ dày.

Theo đó, cây Nét tỳ được ghi nhận là có vị đắng, tính mát, đi vào 2 kinh: Phế, tỳ. Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, thông tiểu, tiêu thũng. Rất tốt để thanh lọc cơ thể, kích thích tiêu hóa”.

Phát triển YHCT bằng cả khoa học hiện đại và Y học thực chứng
Cây Nét Tỳ được tìm thấy sau nhiều chuyến đi thực nghiệm dược liệu của đoàn nghiên cứu Viện Y Dược cổ truyền dân tộc

Sau nhiều nghiên cứu chuyên sâu về dược lực của cây, đội ngũ nghiên cứu tại Viện Y Dược cổ truyền dân tộc cũng cho ra kết quả vô cùng khả quan:

  • Cây Nét Tỳ có tính kháng khuẩn mạnh, thành phần kháng sinh thực vật cao nên rất hữu hiệu trong việc ức chế hoạt động, tiêu diệt vi khuẩn HP. Sử dụng bài thuốc có thành phần này sẽ giúp HP trở về âm tính hoàn toàn sau 2 – 2,5 tháng.

  • Mọi tổn thương do khuẩn HP gây ra đều được chữa lành, niêm mạc dạ dày được phục hồi, hoàn toàn không lo biến chứng và tái phát.

Ngoài ra, cây còn giúp giảm đau thượng vị, khắc phục tình trạng quặn thắt, nóng rát dạ dày; cải thiện các triệu chứng bệnh liên quan như trào ngược, ợ hơi, ợ chua,…

Cây sẽ phát huy tác dụng tốt nhất, đem lại giá trị dược tính cao nhất khi được kết hợp hài hòa với những thảo dược đặc trị bệnh dạ dày khác để bổ trợ, nâng đỡ lẫn nhau.

Ứng dụng cây Nét Tỳ trong điều trị bệnh dạ dày, diệt khuẩn HP

Sau nhiều nghiên cứu chuyên sâu, chứng minh được dược tính vượt trội của cây thuốc này, Viện Y Dược cổ truyền dân tộc đã cùng với Trung tâm Thuốc dân tộc đưa cây Nét Tỳ vào ứng dụng ĐỘC QUYỀN để bào chế bài thuốc chữa bệnh dạ dày Sơ can Bình vị tán.

Bài thuốc đầu tiên ứng dụng thành công giá trị dược liệu của cây Nét Tỳ
Bài thuốc đầu tiên ứng dụng thành công giá trị dược liệu của cây Nét Tỳ

Ngoài cây Nét Tỳ, bài thuốc còn bao gồm một số biệt dược như: Cây chuông hút, Lá khôi tía, Dạ cẩm đỏ, Củ gà ấp,…

Vì thế, so với các giải pháp chữa dạ dày khác hiện hành, Sơ can Bình vị tán đem lại công dụng vượt trội hơn nhiều. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh dạ dày, vi khuẩn HP bằng bài thuốc được công nhận ở mức 88,4%.

Nguồn: Cây Nét Tỳ - “bí dược” đặc trị đau dạ dày của người Tày

Theo vienyduocdantoc
vienyduocdantoc.org.vn

Tin liên quan

Cảnh báo bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng, nhiều ca nặng

Cảnh báo bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng, nhiều ca nặng

Từ đầu năm 2026 đến nay, số ca mắc bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết trên cả nước đều gia tăng, trong đó có 8 ca tử vong do tay chân miệng, 4 ca tử vong do sốt xuất huyết. Ngành y tế khuyến cáo người quan tâm chủ động phòng bệnh.
Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội

Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội

Bộ Y tế đang dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 76/2024/NĐ-CP ngày 01/7/2024.
Ca bệnh do não mô cầu gia tăng

Ca bệnh do não mô cầu gia tăng

Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 24 ca bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 ca tử vong. Nhóm tuổi mắc chủ yếu là trẻ dưới 15 tuổi, chiếm 46% tổng số ca mắc. Hiện, số ca mắc đang gia tăng. Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động nhận biết sớm và biện pháp phòng bệnh.

Cùng chuyên mục

Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Con trai tôi 16 tuổi, rất thích món cháo trắng ăn cùng trứng muối. Gần như mỗi tuần cháu phải ăn đến 3-4 lần. Mong chuyên mục cho biết, cháu ăn như vậy có nhiều không? Mỗi tuần cháu nên ăn mấy quả?
Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam

Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam

Sự kiện kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Viện Dược liệu không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển của ngành dược liệu, mà còn đặt ra yêu cầu mới: biến tiềm năng tài nguyên bản địa thành năng lực sản xuất, nghiên cứu và thương mại hóa bền vững.
Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Trong kho tàng y học cổ truyền, ngưu bàng từ lâu đã được xem là một vị thuốc đa dụng. Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, cây còn được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh thường gặp.
Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Vào những ngày thời tiết oi bức, cơ thể dễ rơi vào trạng thái “nóng trong” với các biểu hiện như nổi mụn, táo bón, miệng khô, mất ngủ. Theo y học cổ truyền, nguyên nhân chủ yếu là do nhiệt tích tụ trong cơ thể, làm mất cân bằng âm - dương. Bên cạnh việc điều chỉnh sinh hoạt, chế độ ăn uống với các loại rau có tính mát được xem là giải pháp đơn giản, hiệu quả và an toàn.
Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

(SKV) - Các phương thuốc tân lương giải biểu gồm các vị thuốc vị cay, tính mát như Tang diệp, Cát căn, Bạc hà… dùng để phát tán phong nhiệt. Các phương thuốc tân lương giải biểu có tác dụng phát tán phong nhiệt dùng để chữa các chứng bệnh gây ra do ngoại cảm phong nhiệt: Phát sốt, ra mồ hôi, đau đầu, đau người, sợ gió, sợ lạnh, miệng khát, họng đau, ho, rêu lưỡi trắng hoặc hơi vàng, mạch phù sác.
Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

(SKV) - Bài thuốc có tác dụng chủ yếu là phát tán phong hàn ở phần biểu, đồng thời điều hòa dinh – vệ, giúp cơ thể phục hồi trạng thái cân bằng. Khác với những phương thuốc phát hãn mạnh, Quế chi thang có tính phát hãn nhẹ, điều hòa, thường được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn thể biểu hư – khi cơ thể đã suy yếu, xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ, sợ gió, ra mồ hôi tự nhiên, đau đầu và mạch phù hoãn.

Các tin khác

Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

(SKV) - Đại thanh long thang là phương thuốc tiêu biểu thuộc nhóm tân ôn giải biểu trong Y học cổ truyền, được sử dụng để điều trị chứng ngoại cảm phong hàn kèm nội nhiệt. Bài viết nhằm phân tích thành phần, cơ chế tác dụng theo lý luận Đông y và đánh giá ứng dụng lâm sàng hiện nay. Kết quả cho thấy bài thuốc có tác dụng phát hãn giải biểu, thanh nhiệt, trừ phiền, phù hợp với các trường hợp cảm mạo phong hàn có biểu hiện không ra mồ hôi, sốt, phiền táo. Ngoài ra, bài thuốc còn được ứng dụng trong một số bệnh lý hiện đại như viêm cầu thận cấp và phù do dị ứng lạnh.
Ma Hoàng Thang: Phương tễ kinh điển và giá trị trong điều trị cảm mạo phong hàn

Ma Hoàng Thang: Phương tễ kinh điển và giá trị trong điều trị cảm mạo phong hàn

(SKV) - Trong hệ thống phương tễ của Y học cổ truyền, Ma hoàng thang là một trong những bài thuốc tiêu biểu, xuất hiện từ Thương hàn luận và được sử dụng rộng rãi qua nhiều thế kỷ. Không chỉ mang giá trị lịch sử, bài thuốc còn thể hiện rõ tư duy biện chứng luận trị, nguyên tắc cốt lõi của Y học phương Đông khi điều trị không dựa trên tên bệnh mà dựa vào bản chất cơ chế bệnh sinh.
Phương tễ trong Y học cổ truyền: Cấu trúc lý luận, nguyên tắc vận dụng và giá trị trong thực hành lâm sàng hiện đại

Phương tễ trong Y học cổ truyền: Cấu trúc lý luận, nguyên tắc vận dụng và giá trị trong thực hành lâm sàng hiện đại

(SKV) - Trong hệ thống Y học cổ truyền (YHCT), phương tễ không chỉ là tập hợp các bài thuốc mà còn là biểu hiện tập trung của tư duy biện chứng luận trị, nền tảng cốt lõi chi phối toàn bộ hoạt động chẩn đoán và điều trị. Việc nghiên cứu phương tễ, do đó, không thể tách rời khỏi hệ thống lý luận “lý – pháp – phương – dược”, trong đó phương tễ đóng vai trò cầu nối giữa nhận thức bệnh lý và can thiệp điều trị cụ thể.
Tiểu thanh long thang: Phương thuốc tân ôn giải biểu tiêu biểu trong điều trị ho đờm do phong hàn

Tiểu thanh long thang: Phương thuốc tân ôn giải biểu tiêu biểu trong điều trị ho đờm do phong hàn

(SKV) - Tiểu thanh long thang là một phương thuốc kinh điển thuộc nhóm tân ôn giải biểu, có nguồn gốc từ y học cổ truyền phương Đông. Bài thuốc được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn kèm theo nội ẩm, khi tà khí xâm nhập vào phần biểu nhưng đồng thời ảnh hưởng đến chức năng tuyên phát và túc giáng của phế.
Phương thuốc Tân ôn giải biểu “Cát căn thang” và ứng dụng

Phương thuốc Tân ôn giải biểu “Cát căn thang” và ứng dụng

(SKV) - Cát căn thang là một phương thuốc cổ phương tiêu biểu thuộc nhóm tân ôn giải biểu trong y học cổ truyền. Bài thuốc có nguồn gốc từ tác phẩm kinh điển Thương hàn luận, được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn khi tà khí còn ở phần biểu nhưng đã ảnh hưởng đến cân cơ và kinh lạc.
Tọa đàm khoa học: Y học Cổ truyền- Khó khăn, Thách thức và Triển vọng phát triển trong thời đại hiện nay

Tọa đàm khoa học: Y học Cổ truyền- Khó khăn, Thách thức và Triển vọng phát triển trong thời đại hiện nay

(Hà Nội, ngày 23/03/2026) – Chiều ngày 23/3/2026, tại Hội trường Hải Thượng Lãn Ông – Học viện Y dược Cổ truyền Việt Nam, một diễn đàn khoa học quy mô lớn đã quy tụ những trí tuệ hàng đầu của ngành Y học cổ truyền (YHCT) để cùng thảo luận về con đường phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.
Tác dụng của muối theo y học cổ truyền

Tác dụng của muối theo y học cổ truyền

Muối là gia vị quen thuộc trong gian bếp. Trong y học cổ truyền, muối còn được xem là một loại “dược liệu” quan trọng, gắn liền với nhiều bài thuốc dân gian và phương pháp dưỡng sinh.
Khoai lang: Từ thực phẩm dân dã đến vị thuốc quý trong y học cổ truyền

Khoai lang: Từ thực phẩm dân dã đến vị thuốc quý trong y học cổ truyền

Khoai lang là minh chứng tiêu biểu cho triết lý “thuốc trong thức ăn” của y học cổ truyền. Với đặc tính lành tính, dễ sử dụng và giàu giá trị dinh dưỡng, khoai lang không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn góp phần phòng ngừa nhiều bệnh lý thường gặp.
Ẩm thực dưỡng sinh mùa xuân: Nuôi dưỡng cơ thể từ những món ăn thanh đạm

Ẩm thực dưỡng sinh mùa xuân: Nuôi dưỡng cơ thể từ những món ăn thanh đạm

Mùa xuân - thời điểm giao hòa của đất trời - không chỉ mang đến sức sống mới cho thiên nhiên mà còn ảnh hưởng đến cơ thể con người. Theo quan niệm của y học cổ truyền, đây là giai đoạn dương khí bắt đầu sinh trưởng, cơ thể cần được nuôi dưỡng đúng cách để thích nghi với sự thay đổi của thời tiết. Chính vì vậy, việc lựa chọn các món ăn dưỡng sinh phù hợp trong mùa xuân đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.
[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ

[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh, một số loại dược liệu có thể hỗ trợ thư giãn thần kinh, giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn. Dưới đây là những dược liệu quen thuộc, được dùng trong các loại trà hoặc nước uống giúp cải thiện giấc ngủ.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hà Nội, ngày 11/4/2026 Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Ban Thường vụ lần thứ 14. Đây là kỳ họp quan trọng nhằm đánh giá toàn diện các hoạt động trong quý 1 năm 2026, đồng thời hoạch định chiến lược trọng tâm cho năm 2026, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 3 (2027–2032)
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

HẢI PHÒNG – Trong không khí trang nghiêm của những ngày lễ hội, đoàn đại biểu Hội Nam Y Việt Nam do Thầy thuốc Nhân dân. Giáo sư. Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội làm trưởng đoàn, đã có chuyến hành trình đầy ý nghĩa về với vùng đất địa linh nhân kiệt Cẩm Văn – Cẩm Vũ (Cẩm Giang, Hải Phòng). Đây là hoạt động thiết thực nhằm tri ân các bậc tiền nhân, đặc biệt là Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh – vị Thánh thuốc Nam của dân tộc.
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

(Sức khỏe Việt) – Sáng ngày 26/03/2026, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên đã trang trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Hội năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị đánh dấu bước phát triển vượt bậc của Chi hội với những thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn giá trị y học cổ truyền.
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Trong không khí ấm áp của những ngày đầu xuân, Chi hội Câu lạc bộ (CLB) Healing In Balance đã tổ chức buổi gặp mặt đầy ý nghĩa, tổng kết công tác hoạt động năm 2025, đánh dấu bước phát triển mới trong việc đưa bộ môn Thiền năng lượng sinh học đến gần hơn với cộng đồng Việt Nam.
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Ngày 21 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào thi đua năm 2026. Sự kiện là dịp nhìn lại những thành tựu trong việc gìn giữ tinh hoa y học dân tộc, đồng thời kích hoạt hành trình mới vì sức khỏe cộng đồng.
Phiên bản di động