Cây Nét Tỳ - “bí dược” đặc trị đau dạ dày của người Tày

Mô tả chung về cây Nét Tỳ

Cây Nét Tỳ được biết đến là một loại “kỳ hoa dị thảo” chỉ có ở vùng núi rừng Tây Bắc của Việt Nam. Thảo dược này còn có tên gọi khác là Nhả đảm (theo phiên âm tiếng dân tộc Tày).

Cây thuốc này chính là “bí dược” được người dân tộc Tày vô cùng trân quý, đã sử dụng trong nhiều phương thuốc cổ để chữa các bệnh về tiêu hóa, dạ dày từ xa xưa.

Mô tả cây Nét Tỳ:

• Nét Tỳ là loại cây thân thảo, cao 20 – 50 cm. Thân cây hình trụ, phân nhiều nhánh, cứng và có lông thô.

• Cây có hoa. Cụm hoa mọc thành xim. Tràng hoa hình ống, có 5 thùy, mào lông gồm 5 – 6 sợi, bao phấn hoa có tai.

• Lá ở gốc mọc thành hình hoa thị, hình mác, dài 6 – 12cm, rộng 3 – 5cm. Phiến lá uốn lượn và men theo cuống ôm lấy thân. Đầu lá tù, lá phía trên nhỏ dần, các lá đều khía răng nhỏ và có lông trắng ở cả hai mặt, nhất là ở các gân.

Cây Nét Tỳ sinh trưởng và phát triển trong điều kiện khí hậu ẩm ướt, thường tìm thấy sâu trong các vùng rừng nguyên sinh.

Giá trị dược liệu của cây Nét Tỳ

Theo nhiều tài liệu ghi chép lại, Nét Tỳ là thảo dược quý hiếm, độc và lạ. Vì thế, ngoài “kho tàng” tri thức độc nhất của người dân tộc Tày thì rất khó có thể tìm được bất kỳ thông tin chính xác nào viết về loại cây này.

Chia sẻ thêm về giá trị dược liệu của cây thuốc này, Ths.Bs Nguyễn Thị Tuyết Lan (Nguyên Trưởng khoa khám bệnh, BV YHCT Trung Ương) cho biết:

“Chúng tôi may mắn phát hiện ra cây Nét Tỳ trong chuyến đi thực địa dược liệu nguyên bản tại Bắc Kạn. Từ những chia sẻ của người dân tộc Tày và tìm hiểu thêm trong sách vở, tài liệu ghi chép bí truyền của họ thì chúng tôi biết được rằng đây là một loại thảo dược cực kỳ quý hiếm và có giá trị dược tính cao trong điều trị bệnh dạ dày.

Theo đó, cây Nét tỳ được ghi nhận là có vị đắng, tính mát, đi vào 2 kinh: Phế, tỳ. Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, thông tiểu, tiêu thũng. Rất tốt để thanh lọc cơ thể, kích thích tiêu hóa”.

Sau nhiều nghiên cứu chuyên sâu về dược lực của cây, đội ngũ nghiên cứu tại Viện Y Dược cổ truyền dân tộc cũng cho ra kết quả vô cùng khả quan:

• Cây Nét Tỳ có tính kháng khuẩn mạnh, thành phần kháng sinh thực vật cao nên rất hữu hiệu trong việc ức chế hoạt động, tiêu diệt vi khuẩn HP. Sử dụng bài thuốc có thành phần này sẽ giúp HP trở về âm tính hoàn toàn sau 2 – 2,5 tháng.

• Mọi tổn thương do khuẩn HP gây ra đều được chữa lành, niêm mạc dạ dày được phục hồi, hoàn toàn không lo biến chứng và tái phát.

Ngoài ra, cây còn giúp giảm đau thượng vị, khắc phục tình trạng quặn thắt, nóng rát dạ dày; cải thiện các triệu chứng bệnh liên quan như trào ngược, ợ hơi, ợ chua,…

Cây sẽ phát huy tác dụng tốt nhất, đem lại giá trị dược tính cao nhất khi được kết hợp hài hòa với những thảo dược đặc trị bệnh dạ dày khác để bổ trợ, nâng đỡ lẫn nhau.

Ứng dụng cây Nét Tỳ trong điều trị bệnh dạ dày, diệt khuẩn HP

Sau nhiều nghiên cứu chuyên sâu, chứng minh được dược tính vượt trội của cây thuốc này, Viện Y Dược cổ truyền dân tộc đã cùng với Trung tâm Thuốc dân tộc đưa cây Nét Tỳ vào ứng dụng ĐỘC QUYỀN để bào chế bài thuốc chữa bệnh dạ dày Sơ can Bình vị tán.

Ngoài cây Nét Tỳ, bài thuốc còn bao gồm một số biệt dược như: Cây chuông hút, Lá khôi tía, Dạ cẩm đỏ, Củ gà ấp,…

Vì thế, so với các giải pháp chữa dạ dày khác hiện hành, Sơ can Bình vị tán đem lại công dụng vượt trội hơn nhiều. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh dạ dày, vi khuẩn HP bằng bài thuốc được công nhận ở mức 88,4%.

Nguồn: Cây Nét Tỳ - “bí dược” đặc trị đau dạ dày của người Tày