Công dụng chữa bệnh từ cây sinh địa

Cây sinh địa là một thảo dược quý, theo đông y có tác dụng hỗ trợ điều trị chảy máu cam, sốt xuất huyết, kinh nguyệt không đều, hạ huyết áp, bảo vệ gan, chống viêm…

Cây sinh địa còn được gọi là địa hoàng, sinh địa hoàng. Cây có tên khoa học là Rehmannia glutinosa, thuộc họ hoa mõm chó (Scrophulariaceae). Sinh địa là cây thân thảo, cây trưởng thành cao từ 40 - 50cm, các đốt trên thân rất ngắn, mỗi đốt có 1 lá. Cây không có cành, các đốt thân dài ra nhanh ở thời kỳ cây ra hoa. Trên thân sinh địa có lông tơ mềm màu tro trắng. Bộ rễ sinh địa gồm 4 loại là rễ tơ, rễ hom, rễ bất định và rễ củ (bộ phận thu hoạch - phình ra thành củ sinh địa). Củ sinh địa có chiều dài khoảng 15 - 20cm, đường kính từ 0,5 - 3,4cm, ruột màu vàng nhạt, vỏ màu hồng nhạt.

Lá cây sinh địa mọc quanh các gốc theo các đốt, đầu lá hơi tròn, rộng 2 - 6cm, dài 3 - 15cm. Mép lá có răng cưa, lá có nhiều gân, phiến lá mềm, trên mặt lá có 1 lớp lông mềm màu tro trắng. Hoa sinh địa mọc theo chùm, đài và cánh hoa hình chuông, hoa 5 cánh, dài 3 - 4cm, mặt ngoài màu tím sẫm còn mặt trong hơi vàng. Mùa hoa nở rộ vào tháng 3 - tháng 4 hằng năm. Ở nước ta, ít thấy sinh địa kết quả. Ở Trung Quốc, mùa quả vào khoảng tháng 5 - tháng 6 hằng năm, mỗi quả có 200 - 300 hạt, hạt nhỏ màu nâu nhạt, hình trứng.

Cây sinh địa có nguồn gốc từ các tỉnh ôn đới ẩm của Trung Quốc. Ở Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam cũng trồng sinh địa với quy mô nhỏ. Ở nước ta, dược liệu này được trồng nhiều tại các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh, Cao Bằng, Phú Thọ, Vĩnh Phúc,... Các tỉnh núi cao, hơi lạnh nhiều trồng vào tháng 3 - tháng 4, thu hoạch vào tháng 8 - tháng 9 hằng năm. Các tỉnh trung du, đồng bằng trồng 2 vụ vào tháng 1 - tháng 2 rồi thu hoạch vào tháng 7 - tháng 8; trồng vào tháng 7 - tháng 8 và thu hoạch vào tháng 2 - tháng 3 sang năm.

Tác dụng đối với mạch máu

Liều lượng nhỏ có thể làm co mạch máu, liều lượng lớn có thể làm giãn mạch máu, có tác dụng đối với tĩnh mạch, gây mê động vật thí nghiệm.

Ảnh hưởng đến đường huyết

Khi thỏ được tiêm thuốc sắc Biogeo hoặc Remanin 0,5g/kg thể trọng, đường huyết giảm và trở lại bình thường sau 7 giờ. Trong cây có một chất dầu màu vàng, trung tính, hòa tan trong nước, được cho là có chứa nitơ và sulfua làm giảm lượng đường trong máu. Ngoài các chức năng trên, Biogeo còn có các chức năng cầm máu và ức chế sự hình thành kén của một số vi khuẩn.

Tác dụng bổ tim, hạ huyết áp, cầm máu, bảo vệ gan, lợi tiểu, chống bức xạ, kháng nấm. Thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch giống corticosteroid, nhưng không ức chế hoặc làm teo tuyến thượng thận.

Liều dùng & cách dùng

Liều dùng: 8 - 16g/ngày.

Bài thuốc kinh nghiệm

Chữa sốt cao, khát nước, chất lưỡi đỏ.

Sinh địa 16g, Mạch môn 12g, Huyền sâm 12g, Trám 2 quả giã nát. đồ uống màu.

Thuốc bổ huyết, bổ thận.

Cháo Sinh Địa: Xắt khoảng 2 chén với nửa chén gạo, nấu trong niêu đất hoặc niêu đất. Thêm 2 cốc sữa, 1 cốc mật ong nấu kỹ và dùng.

Tác dụng điều trị tốt đối với sức khỏe của máu, thận và hệ tiêu hóa

10kg Sinh địa, đập dập lấy nước cốt, cao Ban long 1,5kg, Gừng sống 0,5kg, đập dập lấy nước cốt. Mật ong 2 bát, rượu ngon 4 bát.

Đầu tiên đun sôi nước Sinh địa, sau đó xay 4 gam hạt bí xanh với rượu, sau đó xay lấy nước cốt và đun sôi. Nấu khoảng 20 - 30 lần thì cho cỏ đa vào. Khi dùng hết nước, cho gừng và nước mật ong vào, đóng chai, uống thành cao lỏng.

Lưu ý:

Không dùng cho người tỳ hư thấp, tiêu chảy, bụng đầy, dương hư.

Người không có thấp nhiệt bên trong thì không được sử dụng.

Không dùng cho phụ nữ có thai.

Tuyệt đối không dùng chung với lai phục tử bởi có thể phản tác dụng hay làm tăng nguy cơ phát sinh tác dụng phụ.

Khi có triệu chứng dị ứng hoặc quá mẫn thì cần ngưng thuốc ngay lập tức.

Những thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo. Để biết thêm thông tin cụ thể vui lòng tham khảo ý kiến của thầy thuốc trước khi sử dụng./.