Đái tháo đường theo WHO: Những thông tin cần biết

Định nghĩa đái tháo đường theo WHO

Theo WHO, đái tháo đường là một bệnh lý chuyển hóa mãn tính đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết trong máu. Điều này xảy ra khi tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc cơ thể không sử dụng hiệu quả insulin mà nó tạo ra. Insulin là hormone quan trọng giúp điều chỉnh lượng đường trong máu, và sự thiếu hụt hoặc rối loạn chức năng của hormone này dẫn đến tổn thương ở nhiều cơ quan như tim, mạch máu, mắt, thận và dây thần kinh.

Phân loại đái tháo đường theo WHO

WHO chia bệnh đái tháo đường thành các loại chính sau:

1. Đái tháo đường type 1

Đây là dạng bệnh thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên, còn được gọi là tiểu đường vị thành niên hoặc tiểu đường phụ thuộc insulin. Nguyên nhân của bệnh liên quan đến yếu tố di truyền, môi trường và miễn dịch:

- Di truyền: Tiểu đường type 1 thường liên quan đến các kháng nguyên HLA như DR3 và DR4, đặc biệt ở các nhóm chủng tộc khác nhau.

- Môi trường: Nhiễm trùng hoặc nhiễm độc từ virus như rubella, quai bị hay các chất hóa học như hydrogen cyanide có thể gây tổn thương tụy.

- Miễn dịch: Rối loạn hệ miễn dịch dẫn đến việc cơ thể tấn công tế bào beta của tụy, làm giảm khả năng sản xuất insulin.

Đái tháo đường theo WHO: Những thông tin cần biết

2. Đái tháo đường type 2

Đây là dạng bệnh phổ biến nhất, thường xảy ra ở người trưởng thành. Các yếu tố chính gây bệnh bao gồm:

- Di truyền: Nếu một người trong cặp song sinh mắc bệnh, người còn lại có nguy cơ mắc lên đến 100%.

- Môi trường: Lười vận động, béo phì và tuổi cao là những yếu tố trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Những yếu tố này dẫn đến rối loạn đề kháng insulin và giảm chức năng tế bào β của tụy.

3. Các dạng bệnh đái tháo đường hỗn hợp

Loại bệnh này thường diễn tiến chậm ở người trưởng thành và không cần điều trị bằng insulin khi mới chẩn đoán. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể tiến triển nặng hơn.

4. Những thể bệnh đái tháo đường đặc hiệu khác

Một số dạng tiểu đường đặc biệt bao gồm:

- Tiểu đường sơ sinh vĩnh viễn hoặc thoáng qua.

- Các bệnh liên quan đến tuyến tụy ngoại tiết như viêm tụy, ung thư tuyến tụy.

- Rối loạn nội tiết liên quan đến hormone tăng trưởng, cortisol và glucagon.

- Tiểu đường do thuốc hoặc hóa chất như glucocorticoids hoặc interferon-alpha.

5. Tăng đường huyết trong thai kỳ

Tình trạng tăng đường huyết lần đầu tiên được phát hiện ở phụ nữ mang thai có thể là đái tháo đường hoặc tiểu đường thai kỳ. WHO đã đưa ra các tiêu chí chẩn đoán riêng cho tình trạng này.

Nguyên nhân và bệnh sinh

Nguyên nhân đái tháo đường type 1

- Di truyền: Liên quan đến các kháng nguyên HLA DR3 và DR4.

- Môi trường: Nhiễm trùng từ virus hoặc chất độc hóa học.

- Miễn dịch: Sự xuất hiện của các kháng thể chống lại tế bào beta tụy.

Nguyên nhân đái tháo đường type 2

- Di truyền: Nguy cơ mắc bệnh cao nếu trong gia đình có người bị tiểu đường.

- Môi trường: Lối sống ít vận động, chế độ ăn uống không lành mạnh dẫn đến béo phì và rối loạn chuyển hóa.

Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán đái tháo đường dựa trên các xét nghiệm glucose máu lúc đói, glucose máu sau ăn hoặc xét nghiệm HbA1c. Ngoài ra, bác sĩ có thể dựa vào các triệu chứng lâm sàng như khát nước, đi tiểu nhiều lần và sụt cân không rõ nguyên nhân.

Điều trị

Tùy thuộc vào loại đái tháo đường mà phương pháp điều trị sẽ khác nhau:

- Đái tháo đường type 1: Cần điều trị bằng insulin suốt đời.

- Đái tháo đường type 2: Có thể kiểm soát bằng chế độ ăn uống, tập luyện và thuốc uống. Trong trường hợp nặng, người bệnh cần dùng insulin.

Đái tháo đường là một bệnh lý phức tạp với nhiều dạng và nguyên nhân khác nhau. Việc hiểu rõ định nghĩa và phân loại đái tháo đường theo WHO sẽ giúp người bệnh có cái nhìn toàn diện về tình trạng sức khỏe của mình. Nếu bạn nghi ngờ bản thân mắc bệnh tiểu đường, hãy thăm khám ngay tại các cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Sự chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe sẽ giúp bạn phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này.

Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích về định nghĩa đái tháo đường theo WHO và các phương pháp chẩn đoán cũng như điều trị bệnh.

Tham khảo: Lý Luận Cơ Bản Y Học Cổ Truyền và Y học Cổ Truyền Cơ sở Và Bệnh Học Y Học Cổ Truyền