Mới nhất Đọc nhiều

Dẻ thơm và các bài thuốc chữa bệnh trong Y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền dẻ thơm có vị cay và tính hơi ấm có tác dụng an thần, sát trùng, giải độc... Hoa, lá và rễ rẻ thơm được dùng trong các bài thuốc Y học cổ truyền chữa mụn nhọt mẩn ngứa hay đau nhức xương khớp.
Cỏ roi ngựa - dược liệu thông kinh lạc, hoạt huyết, thanh nhiệt Cỏ roi ngựa - dược liệu thông kinh lạc, hoạt huyết, thanh nhiệt
Phù dung - dược liệu giải độc, tiêu sưng trong Y học cổ truyền Phù dung - dược liệu giải độc, tiêu sưng trong Y học cổ truyền

Dẻ thơm

Dẻ thơm còn có tên gọi khác là nồi côi, dẻ thơm, hoa giồi tanh, chập chại, cây hoa dẻ...Đây là loại cây bụi sống lâu năm, thân mọc trườn. Chúng có chiều cao trung bình từ 1 - 3m trong điều kiện phát triển tốt. Còn với môi trường khí hậu không thích hợp, cây hoa dẻ có thể thấp dưới 1m. Thân và cành dẻ mảnh. Cành non phủ một lớp lông thưa. Sau đó nó trở nên nhẵn, có màu đen và những nốt sần nhỏ.

Lá dẻ hình mác hoặc gần thuôn, gốc lá tròn hay hình tim. Lá đơn, mọc so le nhau. Kích thước lá thay đổi, dài khoảng 7 - 17 cm, rộng tầm 3 - 6 cm. Mặt trên lá nhẵn bóng, mặt dưới phủ lông tơ vàng nhạt. Phần cuống lá ngắn và có lông.

Hoa dẻ thơm, màu vàng lục nhạt, mọc đơn độc ở kẽ lá hay đối diện với lá. Lá đài hình mác nhọn, dài tầm 7 - 15 mm, rộng tầm 3 - 4 mm. Lá đài có lông ở mặt ngoài. Hoa dẻ thường có 6 cánh, dài gấp 6 - 7 lá đài. Cánh hoa thường đồng đều nhau về kích thước và hình dạng. Cánh mỏng, rủ ngược xuống. Lá noãn và nhị nhiều, nhị cao 1,5 cm. Mùa hoa rơi vào tầm tháng 4 - 6.

Phần quả mọng không có lông, khi chín có màu vàng hay đỏ. Quả hình chuỗi dài, mỗi quả gồm 2 - 9 hạt, phân thành các đốt. Các hạt có hình trứng hay gần hình cầu.

Các bộ phân của cây như vỏ, thân, lá, quả dẻ được sử dụng làm thuốc Đông y. Hoa thường thu hái vào mùa Hè, khi hoa mới nở. Hoa lấy về đem phơi nắng nhẹ hay sấy nhẹ cho khô nhưng vẫn giữ được mùi thơm.

Hoa dẻ thơm có thể chữa trị một số bệnh về sương khớp, phong thấp hay các bệnh về da… Ngoài ra hoa dẻ thơm được sử dụng chế biến làm hương thơm trong các sản phẩm như nước hoa, sữa tắm… mang lại mùi thơm mát.

Còn rễ cây nên thu hoạch lúc cây đã trưởng thành để có lượng hoạt chất dồi dào hơn. Rễ đem rửa sạch đất cát, rồi thái mỏng, phơi hay sấy khô để dùng dần.

Lá dẻ có thể thu hái quanh năm.

Cần lưu ý bảo quản dược liệu nơi khô ráo, thoáng mát. Hoa nên cất trong hũ kín hay bịch cột chặt để không mất mùi. Tránh những nơi ẩm thấp, mối mọt, tránh ánh nắng trực tiếp để không hư hại thuốc.

Dẻ thơm và các bài thuốc chữa bệnh trong Y học cổ truyền
Cây dẻ thơm mang lại nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả

Công dụng của dẻ thơm

Theo Y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền dẻ thơm có vị cay, tính hơi ấm. Nó thường được dùng để chữa một số chứng bệnh sau:

Chữa tê thấp, chân tay tê bại, đau nhức gân xương.

Trị mụn nhọt, mẩn ngứa.

Chữa ngộ độc.

Chữa phù thũng.

Chữa đau bụng trước khi sinh và xuất huyết, thống kinh.

Rễ và lá trị các bệnh đường tiêu hóa, trướng bụng, tiêu chảy, đau dạ dày.

Rễ sắc nước uống để trị lỵ và chóng mặt.

Nước sắc hoa dẻ cho phụ nữ sanh khó uống.

Dùng ngoài trị đòn ngã tổn thương.

Dùng lá tươi giã nát thêm rượu và đắp vào chỗ đau.

Theo y học hiện đại

Trong nghiên cứu hoa dẻ chứa: 5–methoxy–7 hydroxy–flavanon; 8–formyl–2,5,7–trihydroxy–6-methyl–flavanon (theo Qais, N. và cs 1996, Umezawa Kazuo và cs, 1992).

Rễ chứa: 4,7 –dihydroxy–5–methoxy–6–methyl–8–formylflavan và 5,7–dihydroxy–6,8–dimethyl–dihydroflavon (theo Zhao Jing, 1992. CA – 117 – 86757w, CA. I26, I69100p, CA 121, 18019Q)

Ngoài ra khi nghiên cứu thành phần trong tinh dầu hoa cây Dẻ, người ta thấy chủ yếu là hợp chất Sesquiterpen. Có 13 thành phần, trong đó có những hợp chất chính: b-caryophyllen (28.9%), bicyclogermacren (11,5%), a-humulen (7.2%), D-germacren (7,2%), b-elemen (6,4%).

Các hợp chất có trong dẻ thơm có tác dụng kháng nấm, kháng khuẩn và điều trị sốt rét, tiêu chảy

Dẻ thơm và các bài thuốc chữa bệnh trong Y học cổ truyền
Một số bộ phận của cây dẻ thơm được dùng để làm vị thuốc chữa bệnh

Bài thuốc chữa bệnh có dẻ thơm

Chữa mất ngủ, an thần

Bà con dùng 16g hoa dẻ khô đem hãm chung với khoảng 200 ml nước sôi nóng như hãm trà. Ngày uống 2 lần vào thời điểm trước khi đi ngủ.

Chữa tê thấp, chân tay tê bại, đau nhức gân xương

Chuẩn bị 80g rễ hoa dẻ, 80g rễ gắm, 80g vỏ thân ngũ gia bì chân chim, 80g rễ rung rúc, 80g rễ bướm bung, 40g rễ sâm nam, 40g rễ cỏ xước, 40g rễ ô thược, 40g rễ tầm xuân, 40g tầm gửi, 40g rễ bướu bạc, 40g cây dâu, 40g rễ bạch đồng tử, 20g cả cây roi ngựa, 20g rễ chỉ thiên, 2 lít rượu trắng.

Đem tất cả các vị thuốc trên đem rửa sạch, thái nhỏ rồi phơi khô ở nắng nhẹ. Sau đó cho vào bình thủy tinh và đổ ngập 2 lít rượu lên ngâm trong ít nhất 30 ngày. Mỗi lần dùng lấy 10 - 15 ml uống trực tiếp, tần suất 2 lần/ngày.

Chữa mẩn ngứa, mụn nhọt, ngộ độc

Dùng 30g rễ hoa dẻ cùng với 30g kim ngân hoa đem rửa sạch cho vào ấm rồi đổ thêm 400 ml nước vào. Sắc trên lửa nhỏ để thu lấy khoảng 100 ml thuốc. Chia làm nhiều lần uống trong ngày nhưng chỉ dùng đúng 1 thang/ngày.

Chữa đầy bụng, khó tiêu, ho đờm, tê thấp, đau nhức, thấp thũng

Chuẩn bị 20 - 40g rễ hoa dẻ khô sắc uống hàng ngày.

Ngoài ra, nước sắc rễ hoa dẻ chữa kiết lỵ, chóng mặt đặc biệt chóng mặt ở phụ nữ sau khi đẻ.

Dẻ thơm và các bài thuốc chữa bệnh trong Y học cổ truyền
Hoa Dẻ có tác dụng trị tê thấp, đau nhức gân xương

Lưu ý khi dùng dẻ thơm

Quá trình sử dụng dược liệu dẻ thơm, bạn nên chú ý những điều sau:

Nên chọn mua tại các địa chỉ đảm bảo uy tín để tránh việc mua nhầm sản phẩm kém chất lượng.

Tìm hiểu cẩn thận và sử dụng đúng liều lượng, tránh việc lạm dụng loại dược liệu này.

Không tự ý kết hợp loại dược liệu dẻ thơm cùng với các nguyên liệu khác khi chưa có hiểu biết rõ ràng về công dụng cũng như những tác hại có nguy cơ phải đối diện.

Nếu muốn sử dụng loại dược liệu này trong điều trị bệnh lý, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để hiểu rõ hơn về lợi ích, biết cách sử dụng hợp lý, đảm bảo sự an toàn cũng như tránh việc phải đối diện với những tác dụng phụ không mong muốn có thể xảy ra.

Thúy Hà (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn

Cùng chuyên mục

[E-Magazine] Mướp đắng - “Thần dược xanh” ngăn ngừa ung thư

[E-Magazine] Mướp đắng - “Thần dược xanh” ngăn ngừa ung thư

Mướp đắng (hay còn gọi là khổ qua), là loài cây leo rất dễ trồng và hợp với khí hậu Việt Nam. Quả mướp đắng có rất nhiều lợi ích với sức khỏe như làm giảm glucose máu, tăng cường chức năng miễn dịch, ngăn ngừa ung thư.
Việt Nam có loại cây mọc dại nhưng lại là "thần dược"

Việt Nam có loại cây mọc dại nhưng lại là "thần dược"

Rau má là loại cây mọc dại nhưng lại có rất nhiều lợi ích với sức khỏe và tác dụng chữa bệnh. Rau má được coi là "rau trường thọ" hay "thuốc bổ não" tự nhiên, lành tính.
Các loại thảo dược giúp "quét sạch" mỡ máu

Các loại thảo dược giúp "quét sạch" mỡ máu

Từ xa xưa, việc sử dụng các loại thảo dược có sẵn trong tự nhiên đã được áp dụng trong điều trị giảm mỡ máu, mỡ gan. Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng, nhiều loại thảo dược có tác dụng hỗ trợ điều trị tăng lipid máu hiệu quả.
[E-Magazine] Kỷ tử - “Kim cương đỏ” trong Đông y

[E-Magazine] Kỷ tử - “Kim cương đỏ” trong Đông y

Kỷ tử là một dược liệu quen thuộc trong Đông y. Kỷ tử là vị thuốc bổ nguồn gốc thiên nhiên, giúp chống lão hóa, tăng cường sinh lý.
Diệp hạ châu - Vị thuốc chữa viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường

Diệp hạ châu - Vị thuốc chữa viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường

Diệp hạ châu là một thảo dược có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả.
Trinh nữ hoàng cung có tác dụng gì?

Trinh nữ hoàng cung có tác dụng gì?

Trinh nữ hoàng cung là một loại dược liệu thường được sử dụng trong các bài thuốc y học cổ truyền với tác dụng ức chế sự phát triển của các khối u. Cùng tìm hiểu về loại thảo dược quý này.

Các tin khác

Bạn có biết tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của rau mồng tơi?

Bạn có biết tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của rau mồng tơi?

Mồng tơi là loại rau quen thuộc trong bữa ăn của các gia đình. Bên cạnh công dụng giải nhiệt, rau mồng tơi còn có rất nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Một số cây thuốc nam giúp điều trị thiếu máu cơ tim thể nhẹ

Một số cây thuốc nam giúp điều trị thiếu máu cơ tim thể nhẹ

Một số cây thuốc nam có tác dụng trị thiếu máu cơ tim hiệu quả. Ưu điểm của những loại dược liệu này là dễ tìm, an toàn, lành tính, ít tác dụng phụ và tiết kiệm chi phí, phù hợp với những tình trạng bệnh nhẹ.
Bài thuốc dân gian từ lá húng chanh

Bài thuốc dân gian từ lá húng chanh

Húng chanh được biết đến với công dụng trị ho. Ngoài ra, húng chanh còn có nhiều tác dụng khác. Cùng tham khảo một số bài thuốc chữa bệnh từ húng chanh.
Công dụng chữa bệnh của hoàng liên ô rô

Công dụng chữa bệnh của hoàng liên ô rô

Hoàng liên ô rô thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm và đặc hữu phải kiểm soát theo Thông tư số 16/2022/TT-BYT ngày 30/12/2022 của Bộ Y tế. Đây là một loại thuốc quý với nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả trong Đông y.
Bồ công anh: Dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe

Bồ công anh: Dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe

Bồ công anh là dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe con người. Theo Y học cổ truyền bồ công anh là dược liệu có vị đắng, tính mát, quy vào các kinh can, thận, tâm và có công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm và hóa thấp. Y học cổ truyền sử dụng cây bồ anh để chữa chứng chán ăn, khó chịu dạ dày, đầy hơi, sỏi mật, đau khớp, đau nhức cơ bắp, bệnh chàm, mẩn ngứa, bầm tím, viêm vú, thông tắc tia sữa...
Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa còn có những tên gọi khác như lão mông hoa, tiểu cẩm hoa, kê cốt đầu hoa... Theo Y học cổ truyền mật mông hoa có vị ngọt nhạt, tính bình hơi hàn, có hiệu quả kháng viêm, hỗ trợ điều trị các bệnh mạch máu, viêm kết mạc, đau đầu, đột quỵ hoặc tăng cường chức năng gan...
Điểm danh các loại thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Điểm danh các loại thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Các loại cây chữa bệnh xương khớp theo Đông y là phương pháp được nhiều người lựa chọn. Ưu điểm của phương pháp trị bệnh này là nguyên liệu thiên nhiên lành tính, rẻ tiền, dễ tìm kiếm, có thể thực hiện ngay tại nhà mà vẫn mang đến hiệu quả tốt.
Thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch phát triển cây dược liệu năm 2024 – 2025

Thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch phát triển cây dược liệu năm 2024 – 2025

UBND thành phố Hà Nội vừa có công văn số 170/KH-UBND ngày 4/6/2024 ban hành Kế hoạch phát triển cây dược liệu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2024 – 2025.
Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong khám, chữa bệnh

Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong khám, chữa bệnh

Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Vĩnh Phúc đã bước đầu áp dụng thành công các kỹ thuật hiện đại đi đôi với kiến thức y dược học cổ truyền trong khám, chữa bệnh.
[E-Magazine] Đinh lăng - "Nhân sâm của người nghèo"

[E-Magazine] Đinh lăng - "Nhân sâm của người nghèo"

Cây đinh lăng là loại cây có từ lâu đời và phổ biến để làm cảnh và làm thuốc. Cây đinh lăng không chỉ được sử dụng làm rau sống mà còn là vị thuốc có tác dụng bồi bổ sức khỏe, chữa được nhiều chứng bệnh…
Xem thêm
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

SKV - Ngày 18/5, Chi hội Nam y An Giang đã phối hợp với UBND xã Quới Điền (huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre) cùng các mạnh thường quân tặng nước uống miễn phí cho các hộ nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xã Quới Điền.
Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Chiều 15/5/2024, tại Đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân ( Thuộc Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội). Dự án: “Đường vào Vương quốc Vua trên không gian thực tế ảo “ đã tổ chức Lễ ra mắt “Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương
Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Đoàn công tác của Chi hội Nam y An Giang (thuộc Hội Nam y Việt Nam) mới đây đã tổ chức cấp phát nước miễn phí cho người dân đang thiếu nước sinh hoạt và nước uống tại xã Thới Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Sáng 8/5/2024, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương đã tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bia và Dâng hương tưởng niệm Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.
Phiên bản di động