Hải Thượng Lãn Ông những lời khuyên giúp bạn sống trường thọ

10:25 | 26/12/2022 Y học cổ truyền Theo dõi Tạp chí Sức khỏe Việt trên

Hải Thượng Lãn Ông là đại danh y tài năng xuất chúng, người giàu y đức với một nhân cách cao thượng và là một nhà tư tưởng lớn ở thế kỷ XVIII. Ông là người đặt nền móng xây dựng và phát triển y thuật cho nền y học dân tộc, được nhân dân và giới y học tôn vinh là nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn và Đại danh y.

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là một đại danh y tài năng xuất chúng, người hết lòng thương yêu người bệnh, một nhân cách cao thượng, một nhà tư tưởng, nhà văn nổi tiếng trong nước vào thế kỷ XVIII. Ông đã để lại nhiều tác phẩm lớn như Hải Thượng y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển được coi là bộ y học hay nhất của Việt Nam thời trung đại, chắt lọc những tinh hoa của Y học cổ truyền. Lĩnh Nam bản thảo, Thượng kinh ký sự không chỉ có giá trị về y học mà còn có giá trị văn học, lịch sử, triết học.

Sự nghiệp Y học của Hải Thượng Lãn Ông đã góp phần to lớn xây dựng nền Y học dân tộc Việt Nam, ông được suy tôn là Đại y tôn Việt Nam. Những gì ông để lại có giá trị xuyên suốt hơn 200 năm lịch sử cho đến tậm hôm nay. Thực hiện những điều khuyên răn của ông, đối với sức khỏe chúng ta mà nói muôn vàn lợi ích. Dưới đây là 10 lời khuyên của ông:

Vệ sinh phép giữ thân mình

Sao cho khoẻ mạnh an ninh mới là

Mười điều cơ bản đề ra

Thứ nhất: làm lụng, hai là nghỉ ngơi

Ba là đừng trái tiết trời

Xông pha mưa gió nắng nôi lạnh lùng

Còn khi dịch lệ cuồng phong

Biết chừng mà tránh, mà phòng mới yên

Thứ tư thị hiếu chớ quên

Mắt trông ham muốn, lòng quên cương thường

Sinh ra làm bậy làm xằng

Chữ “tham” sánh với chữ “thâm” một vần

Năm là cần phải thủ chân

Giữ lòng trong sạch cho thần được yên

Định tâm như kẻ tham thiền

Bỏ lòng lợi dục đua chen đường đời

Sáu là ngủ dậy theo thời

Luyện thân, luyện khí đứng ngồi thong dong

Làm cho khí huyết lưu thông

Chân tay cứng cáp trong lòng thảnh thơi

Bảy: răm tửu sắc chơi bời

Thoả lòng chốc lát, cuộc đời ngắn đi

Tinh hao, chân khí phải suy

Nguyên thần ly tán, bệnh gì chẳng sâu

Tám: cần ăn uống hàng đầu

Nhưng đừng quá bội mà đau dạ dày

Kiêng ăn các thứ đắng cay

Các thứ sống lạnh tích dầu khó tiêu

Chín là nằm ngủ thuận chiều

Hướng phương sinh khí (về đông) đầu cao hơn mình

Vòng tay lên ngực: mộng kinh

Vào giường không nghĩ, thẳng mình ngủ yên

Mười nên tắm giặt cho liền

Ra ngoài dù, nón không quên trên đầu

Đề phòng hàn thấp nhiễm vào

Áo quần ấm áp, tà nào dám xâm

Mấy điều nên nhớ nhập tâm

Tháng ngày giữ trọn, trăm năm thọ trường.

Hải Thượng Lãn Ông, "Vệ sinh quyết yếu"

Lời khuyên của Hải Thượng Lãn Ông giúp bạn sống trường thọ

Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Ảnh internet https://suckhoeviet.org.vn/

Đại danh y Lê Hữu Trác hiệu Hải Thượng Lãn Ông, sinh ra trong một gia đình có 6 tiến sĩ (quê tại xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên). Tuy nhiên, cuộc đời ông phần nhiều (từ năm 26 tuổi đến lúc mất) gắn bó với quê mẹ ở thôn Bàu Thượng, xã Tĩnh Diệm, huyện Hương Sơn, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An (nay là xã Quang Diệm, huyện Hương Sơn), đây cũng là giai đoạn mà ông có duyên nghiệp với nghề Y, hành nghề bốc thuốc và trở thành Đại danh Y của nước ta.

Ông đã đúc kết hàng nghìn bài thuốc hay và phát hiện bổ sung hơn 350 vị thuốc mới để đồng nghiệp đương thời và thế hệ mai sau cùng nghiên cứu, sử dụng.

Cuộc đời của Đại danh Y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là hình ảnh cao đẹp của người thầy thuốc với kiến thức uyên thâm, tinh thần trách nhiệm cao cả trong nghề nghiệp; lòng nhẫn nại, tận tâm, đức hy sinh và lòng thương yêu người bệnh vô bờ bến. Ông xứng đáng là người đã dựng 'ngọn cờ đỏ thắm' trong nền y học nước nhà, là tấm gương sáng chói về Y đức, Y thuật và Y đạo cho đời sau noi theo.

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không những là một nhà y dược học vĩ đại mà còn là nhà thơ, nhà văn xuất sắc, nhà tư tưởng tiến bộ, có tinh thần nhân đạo sâu sắc.

Sau khi mất, ông được Nhân dân và giới y học cả nước suy tôn là bậc "Y thánh của Việt Nam".

Hội thảo “Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - Thân thế, sự nghiệp và tầm ảnh hưởng”

https://suckhoeviet.org.vn/

Thúy Hà (t/h)

Tags:

Tin liên quan

Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

07:00 | 08/03/2026 Y học cổ truyền

Không chỉ mang vẻ đẹp thanh tao và hương thơm dễ chịu, nhiều loài hoa còn được y học cổ truyền xem như những vị thuốc quý giúp bồi bổ cơ thể, điều hòa khí huyết và chăm sóc sắc đẹp. Từ hoa cúc, hoa hồng đến hoa nhài hay hoa sen, mỗi loài hoa đều chứa những dược tính tự nhiên góp phần giúp phụ nữ khỏe - đẹp hơn mỗi ngày.

Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

07:30 | 06/03/2026 Y học cổ truyền

Đau nhức xương khớp là tình trạng phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt khi thời tiết thay đổi, trời lạnh hoặc ẩm ướt. Không chỉ gây khó khăn trong vận động, các bệnh lý xương khớp còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của người già. Bên cạnh các phương pháp điều trị của y học hiện đại, y học cổ truyền với hệ thống thuốc nam phong phú được xem là giải pháp hỗ trợ an toàn, phù hợp với thể trạng người cao tuổi nếu được sử dụng đúng cách.

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

07:00 | 01/03/2026 Y học cổ truyền

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.

Cùng chuyên mục

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

22:11 | 09/03/2026 Y học cổ truyền

Không chỉ nổi tiếng với các bài thuốc thảo dược, y học cổ truyền Việt Nam còn có nhiều phương pháp trị liệu không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết, các liệu pháp này ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt khi bệnh mạn tính gia tăng và xu hướng sống khỏe tự nhiên trở nên phổ biến.

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

16:47 | 07/03/2026 Tư vấn

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.

Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

07:35 | 07/03/2026 Y học cổ truyền

Không chỉ là loại rau gia vị góp mặt trong nhiều món ăn truyền thống, rau răm còn được y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận với nhiều lợi ích đáng chú ý. Tuy nhiên, sử dụng thế nào để tốt cho sức khỏe là điều không phải ai cũng hiểu rõ.

Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

20:00 | 02/03/2026 Y học cổ truyền

Với Nam y, phần lớn các bài thuốc dựa vào cây thuốc bản địa thì chất lượng dược liệu càng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường dược liệu ngày càng mở rộng, câu chuyện đảm bảo nguồn dược liệu sạch, có truy xuất nguồn gốc và đạt chuẩn đang trở thành một trong những vấn đề cốt lõi đối với sự phát triển bền vững của y học cổ truyền Việt Nam.

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

18:53 | 02/03/2026 Thông tin đa chiều

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

16:58 | 02/03/2026 Tư vấn

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.

Các tin khác

[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

07:10 | 23/02/2026 Khỏe - Đẹp

Một số loại trà thảo dược có khả năng hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Việc kết hợp uống trà thảo dược với chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống tích cực sẽ mang lại hiệu quả tối ưu trong việc duy trì và cải thiện sức khỏe tim mạch.

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

07:20 | 22/02/2026 Y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, đầy bụng là biểu hiện của tình trạng “thực tích” - thức ăn ứ trệ làm tỳ vị quá tải, khí cơ không thông. Thay vì lạm dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa, nhiều thảo mộc quen thuộc có thể giúp cơ thể tự điều chỉnh một cách an toàn, hiệu quả.

Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

07:20 | 21/02/2026 Y học cổ truyền

Dưa hành, củ kiệu - món ăn giản dị nhưng lại ẩn chứa giá trị sức khỏe đáng kể nhờ quá trình lên men tự nhiên. Vị chua thanh, hăng nhẹ không chỉ giúp kích thích vị giác mà còn góp phần bổ sung lợi khuẩn, giảm cảm giác đầy bụng. Món ăn này được xem như “men tiêu hóa” tự nhiên, hỗ trợ hệ tiêu hóa trong những ngày ăn uống nhiều đạm, béo.

Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

07:30 | 20/02/2026 Y học cổ truyền

Các loại hạt như hạt hướng dương, hạt dưa, hạt điều… vốn quen thuộc trong mỗi gia đình dịp Tết không chỉ ngon mà còn chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể. Theo y học cổ truyền, việc dùng đúng và vừa phải các loại hạt có thể hỗ trợ cân bằng nội sinh, bồi bổ khí huyết và duy trì sức khỏe tổng thể.

Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

07:15 | 19/02/2026 Y học cổ truyền

Tết cổ truyền của dân tộc Việt không thể thiếu chiếc bánh chưng - món ăn kết tinh từ hạt gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn và lá dong. Đây không chỉ là món ăn mang ý nghĩa biểu trưng cho đất trời, mà còn là một “bài thuốc thực dưỡng” dưới góc nhìn của y học cổ truyền, được phối hợp hài hòa giữa các vị có tính - vị - quy kinh khác nhau, bổ trợ lẫn nhau để bảo vệ sức khỏe trong những ngày đầu xuân.

Ăn chay ngày Tết: Lợi ích sức khỏe và những điều cần lưu ý

07:15 | 18/02/2026 Khỏe - Đẹp

Trong nhịp sống hiện đại, ăn chay không còn giới hạn trong tôn giáo hay tín ngưỡng mà dần trở thành một xu hướng sống lành mạnh. Đặc biệt trong những ngày Tết - khi mâm cỗ thường dư thừa đạm, béo và rượu bia - việc ăn chay xen kẽ được nhiều chuyên gia đánh giá là lựa chọn hợp lý, giúp cơ thể “nghỉ ngơi” và tái cân bằng.

Công dụng của các loại mứt Tết dưới góc nhìn y học cổ truyền

07:30 | 17/02/2026 Y học cổ truyền

Trong khay mứt ngày Tết, mỗi loại mứt không chỉ mang ý nghĩa sum vầy, ngọt ngào đầu năm mà còn ẩn chứa những giá trị dưỡng sinh nhất định theo y học cổ truyền. Nếu dùng đúng cách, mứt Tết có thể hỗ trợ tiêu hóa, làm ấm cơ thể, điều hòa khí huyết trong những ngày đầu xuân.

Cây thuốc Nam quanh ta: “Kho báu” bị lãng quên trong đời sống hiện đại

00:00 | 17/02/2026 Y học cổ truyền

Trong nhịp sống hiện đại, khi thuốc tân dược ngày càng phổ biến và dễ mua, tri thức về cây thuốc Nam dường như đang dần bị lãng quên. Trong khi đó, theo các chuyên gia y học cổ truyền, kho tàng dược liệu bản địa của Việt Nam vẫn còn rất lớn và có giá trị đặc biệt đối với chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Mâm ngũ quả ngày Tết: Lợi ích sức khỏe nhìn từ y học cổ truyền và hiện đại

08:00 | 16/02/2026 Khỏe - Đẹp

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mâm ngũ quả ngày Tết còn phản ánh triết lý dưỡng sinh của cha ông ta: dùng thực phẩm tự nhiên để điều hòa cơ thể, phòng bệnh và bồi bổ sức khỏe. Dưới góc nhìn kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại, mỗi loại trái cây trên mâm ngũ quả đều có những giá trị riêng.

Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

09:00 | 15/02/2026 Khỏe - Đẹp

Bánh chưng, bánh tét là "linh hồn" của mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, với lối sống ít vận động và chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều người e ngại rằng bánh chưng, bánh tét dễ gây tăng cân, rối loạn tiêu hóa. Dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng và y học cổ truyền, nếu biết ăn đúng cách, món bánh truyền thống này vẫn mang lại lợi ích cho sức khỏe.

Xem thêm

Hoạt động hội

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

7 ngày trước Hoạt động hội

Trong tiết xuân của ngày rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, ngành Y tế Việt Nam lại cùng hướng về Y Miếu (Hà Nội) và mảnh đất Liêu Xá (Hưng Yên) để tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Sự kiện không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là dịp để nhìn lại giá trị xuyên thời đại của một hệ thống tư tưởng y học đồ sộ.

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

28-02-2026 21:00 Hoạt động hội

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

27-02-2026 14:30 Hoạt động hội

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

26-02-2026 20:06 Hoạt động hội

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

03-02-2026 19:00 Hoạt động hội

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.