Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe chủ động cho phụ nữ – Sáng kiến hợp tác giữa Trung tâm T5G – Bộ Y tế và Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam

Toàn cảnh buổi hội thảo.

Phát biểu khai mạc, Ông Vũ Mạnh Cường – Giám đốc Trung tâm Truyền thông – Giáo dục sức khỏe Trung ương thuộc Bộ Y tế (“Trung tâm T5G”) đánh giá cao sáng kiến của Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam trong việc tích cực phối hợp với Trung tâm T5G để tổ chức sự kiện này. Đây chính là những hoạt động thiết thực và kịp thời nhất, thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội của ngành đồ uống, hưởng ứng theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW trong công tác tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Với vai trò là một đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Y tế, Trung tâm T5G được giao nhiệm vụ trên toàn quốc với mạng lưới từ trung ương tới các địa phương về truyền thông, đào tạo - giáo dục sức khoẻ; nghiên cứu khoa học; chỉ đạo tuyến; hợp tác quốc tế theo đúng định hướng và kế hoạch của ngành y tế, đồng thời tuyên truyền đường lối của Đảng, các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của ngành y tế về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân.

Ông Vũ Mạnh Cường - Giám đốc Trung tâm Truyền thông – Giáo dục sức khỏe Trung ương thuộc Bộ Y tế (“Trung tâm T5G”), phát biểu tại hội thảo.

Ông chia sẻ: Nghị quyết 72 xác định rõ, sức khỏe nhân dân là tài sản quý giá nhất của quốc gia, là động lực và mục tiêu của mọi chính sách phát triển. Việc chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng được đặt ở vị trí trung tâm, gắn chặt với chiến lược phát triển bền vững, công bằng và tiến bộ xã hội. Điều này phản ánh tư tưởng xuyên suốt của Đảng và Nhà nước trong việc tiếp cận dịch vụ y tế. Điều này, đòi hỏi hệ thống y tế phải được đổi mới toàn diện, từ tổ chức bộ máy, nhân lực đến tài chính và dịch vụ. Y tế cơ sở cần được củng cố vững chắc, bởi đây là tuyến đầu tiếp xúc trực tiếp với người dân, là nơi thực hiện nhiệm vụ quản lý sức khỏe ban đầu. Các bệnh viện tuyến trung ương và địa phương sẽ được hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ cao, tiến tới đạt chuẩn khu vực và quốc tế. Đồng thời, cơ chế tài chính y tế cũng được cải tiến, gắn chặt với chính sách bảo hiểm y tế toàn dân, để giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh, nhất là cho những nhóm yếu thế.

Nghị quyết 72 không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới trong nội bộ ngành y tế, mà còn nhấn mạnh việc huy động sức mạnh toàn xã hội. Sức khỏe nhân dân không phải trách nhiệm riêng của ngành y, mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và cộng đồng. Thêm vào đó Nghị quyết số 72 khẳng định, chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời; củng cố, nâng cao năng lực y tế cơ sở và y tế dự phòng.

Chính vì vậy, sự hợp tác giữa Trung tâm T5G đã hợp tác với VBA, hiệp hội đại diện cho các doanh nghiệp ngành đồ uống Việt Nam đã thể hiện và nâng cao được vai trò không nhỏ của cộng đồng các doanh nghiệp, đặc biệt là ngành đồ uống trong việc thực hiện các sáng kiến nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và hình thành lối sống lành mạnh của người dân, đặc biệt là phụ nữ, người đóng vai trò quan trong việc cung cấp dinh dưỡng tại mỗi gia đình. Nhờ đó, y tế Việt Nam sẽ từng bước hình thành một hệ sinh thái hiện đại, vừa đảm bảo tính bền vững, vừa đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Giám đốc Trung tâm T5G chia sẻ khái quát về cách thức chăm sóc sức khỏe tổng quát toàn diện như dinh dưỡng, thể chất, tinh thần, rèn luyện và tạo các thói quen tốt…, Riêng đối với phụ nữ, Ông Vũ Mạnh Cườnghướng dẫn thêm các cách thức sống khỏe và động viên các chị em thể hiện tốt hơn nữa trong công tác chăm sóc sức khỏe chủ động cho chính bản thân mình, gia đình và xã hội. Ông nhấn mạnh dinh dưỡng là một vấn đề phức tạp, vấn đề như các bệnh không lây nhiễm hay thừa cân béo phì không đến từ một mà nhiều yếu tố, một loại đồ uống hay thực phẩm mà tổng hòa nhiều yếu tố. Ngược lại, một sản phẩm dù có lợi cho sức khỏe nhưng sử dụng không đúng cách vẫn có thể gây rủi ro cho sức khỏe. Đối với việc sử dụng các sản phẩm đồ uống, đặc biệt có chứa đường, Ông hướng dẫn mọi người cần lưu ý sử dụng một cách hợp lý, chủ động, có trách nhiệm. “Khi người phụ nữ biết chủ động chăm sóc sức khỏe cho mình, đó không chỉ là hành động vì bản thân, mà còn là bước khởi đầu cho một gia đình khỏe mạnh và một xã hội hạnh phúc. Hiểu biết để Chủ động chăm sóc sức khỏe không phải là lựa chọn, mà là quyền và trách nhiệm của mỗi người phụ nữ trong thời đại mới”- Ông Vũ Mạnh Cường nhấn mạnh.

Giám đốc Trung tâm T5G, Ông Vũ Mạnh Cường chia sẻ về cách thức chăm sóc sức khỏe tổng quát.

Ngành đồ uống tích cực góp phần chăm sóc sức khỏe cộng đồng qua các sáng kiến khoa học

Là một trong những ngành hàng cung cấp các sản phẩm đồ uống đa dạng và phongphú đến người tiêu dùng, PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch Hiệp hội VBA đã chia sẻ sự vui mừng và vinh dự khi được phối hợp đồng hành cùng với Trung tâm T5G tổ chức Hội thảo ý nghĩa trong chuỗi các sáng kiến của ngành đồ uống việc góp phần chăm sóc sức khỏe nhân dân thông qua việc cung cấp thêm những thông tin khoa học hữu ích về dinh dưỡng, sản phẩm đồ uống phục vụ nhu cầu đời sống hàng ngày, đặc biệt đối tượng phụ nữ người đóng vai trò trung tâm và không thể thiếu trong gia đình người sẽ lựa chọn và quyết định việc cung cấp dinh dưỡng hàng ngày cho tất cả các thành viên trong gia đình với các độ tuổi khác nhau, từ trẻ nhỏ tới người cao tuổi.

Chủ tịch Hiệp hội VBA - PGS. TS Nguyễn Văn Việt chia sẻ tại hội thảo.

PGS. TS Nguyễn Văn Việt cho biết, Hiệp hội VBA được thành lập từ năm 1991. Đến nay, VBA đã quy tụ trên 100 hội viên là các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đồ uống hàng đầu Việt Nam, và các doanh nghiệp phụ trợ và thương mại dịch vụ. Với gần 35 năm hoạt động và phát triển, cho tới nay Hiệp hội VBA đã và đang đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành công nghiệp đồ uống Việt Nam và đóng một vai trò cầu nối, tạo ảnh hưởng cho mọi lĩnh vực trong chuỗi giá trị của ngành đồ uống.

Ông cho biết, hàng năm ngành đồ uống đóng góp trên 60 nghìn tỷ đồng vào ngân sách quốc gia và tạo ra hàng triệu việc làm trong toàn chuỗi giá trị - từ nông nghiệp, sản xuất đến phân phối bán lẻ. Ngành đồ uống luôn nỗ lực đa dạng hóa danh mục sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú của người tiêu dùng - từ nước uống đóng chai, nước ngọt, trà, cà phê, nước thể thao, nước trái cây đến các sản phẩm rượu bia được người dân tin dùng. Gần đây, ngành đồ uống đặc biệt ngành nước giải khát đang cải tiến sản phẩm, mở rộng một cách mạnh mẽ các dòng sản phẩm tốt cho sức khỏe như các đồ uống không đường, ít calo và đồ uống chức năng, bổ sung vitamin, khoáng chất. Nhiều doanh nghiệp tiên phong ra mắt liên tục các sản phẩm ít đường, không đường, những lựa chọn mới này đang dần được người tiêu dùng đón nhận.

Bên cạnh đó, Hiệp hội VBA luôn thấu hiểu và đồng hành cũng với Chính phủ, các Bộ ngành đặc biệt là Bộ Y tế về chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững. Đối với sức khỏe cộng đồng, PSG. TS Việt cho rằng, việc thúc đẩy tiêu dùng các sản phẩm đồ uống có trách nhiệm, đặc biệt là sản phẩm có chứa cồn (bia, rượu) hoặc đường (các loại nước giải khát, nước trái cây v.v) và duy trì lối sống lành mạnh là trách nhiệm chung. Nhiều doanh nghiệp trong ngành đã và đang triển khai các chương trình cộng đồng về dinh dưỡng cân bằng và vận động thể chất — đặc biệt hướng tới trẻ em, phụ nữ và người lao động. Ngành đồ uống đã hỗ trợ giáo dục sức khỏe trong trường học, tổ chức các sự kiện thể thao, và phát động các chiến dịch khuyến khích lối sống năng động. Đây không phải là hoạt động ngắn hạn, mà là cam kết dài hạn nhằm giảm nguy cơ bệnh không lây nhiễm và xây dựng một tương lai thế hệ người Việt Nam ngày càng khỏe mạnh hơn.

Dinh Dưỡng Chủ Động: “Chìa Khóa Kiểm Soát Cân Nặng và Sức Khỏe Tối Ưu”

Trong công tác chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng chiếm một vị trí quan trọng. Các chị em phụ nữ tham dự Hội thảo rất chăm chú theo dõi bài thuyết trình từ PGS. TS. BS. Nguyễn Quang Dũng - Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm - Viện Đào tạo Y học dự phòng & Y tế công cộng - Đại học Y Hà Nội. Với nhiều thông tin chuyên sâu về dinh dưỡng được trình bày một cách dễ hiểu, PGS. TS. BS Dũng đã giúp các chị em phụ nữ hiểu rõ về vai trò của từng chất dinh dưỡng thiết yếu, tập trung hơn vào vấn đề cân nặng của cơ thể đặc biệt là mối quan hệ với bệnh thừa cân béo phì. Ông giải thích rõ hơn về Dinh dưỡng chủ động là việc mỗi cá nhân hiểu rõ nhu cầu dinh dưỡng, trạng thái sức khỏe của bản thân, và chủ động điều chỉnh chế độ ăn – hoạt động thể lực – giấc ngủ – kiểm soát cân nặng – thói quen sống để đạt sức khỏe tối ưu và từ đó, đưa ra những lời khuyên dinh dưỡng hợp lý.

PGS. TS. BS. Nguyễn Quang Dũng - Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm - Viện Đào tạo Y học dự phòng & Y tế công cộng - Đại học Y Hà Nội, chia sẻ tại hội thảo.

Chia sẻ từ chuyên gia: "Đường không phải là thủ phạm duy nhất gây béo phì"

Một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm trong thời gian qua là việc Quốc hội đã thông qua Luật thuế tiêu thụ đặc biệt trong đó có việc tăng thuế các mặt hàng rượu bia và bổ sung mặt hàng nước giải khát có đường trên 5g/100ml vào diện chịu thuế từ năm 2027 để hạn chế tiêu dùng. PGS. TS. BS Dũng cũng đồng tình với quan điểm của giám đốc Trung tâm T5G là cần phải tiêu dùng những mặt hàng này một cách hợp lý, vừa phải. Ông cho biết béo phì đến từ nhiều nguyên nhân như dư năng lượng nạp vào, hoạt động thể lực ít, giấc ngủ, yếu tố môi trường, yếu tố sinh học cá nhân (tuổi, di truyền, nội tiết) chứ không chỉ do uống nhiều nước giải khát có đường. Ông kết luận “Đường không phải là thủ phạm duy nhất - năng lượng dư thừa mới là cốt lõi. Béo phì là bệnh của hệ thống lối sống, không phải của một loại thực phẩm. Hiện chưa có bằng chứng nhất quán về mối liên hệ giữa đồ uống có đường và thừa cân béo phì.”

Đường không phải là thủ phạm duy nhất gây ra bệnh béo phì

Thực tế, đường có mặt ở nhiều loại thực phẩm và đồ uống đôi khi chúng ta không để ý đến, lại vô tình nạp đường mà không hay biết. Theo khảo sát của Nielsen, tại Việt Nam vào năm 2020, lượng đường trung bình trong nước giải khát chỉ từ khoảng 5g - 11g/100ml, thấp hơn nhiều so với bánh kẹo (trung bình 29g/100g), thậm chí một ly trà sữa có lượng đường trung bình gấp ba lần lon nước ngọt có ga, hay kẹo dẻo lên đến 46,6g/100g ⁸. Nên nếu buộc phải kiêng dùng nhiều đường, cần lưu ý để biết rõ nguồn và lượng đường nạp vào!

Ông đã chia sẻ những lời khuyên rất rõ ràng, dễ hiểu để các chị em phụ nữ có thể áp dụng được ngay như: Hiểu rõ tình trạng dinh dưỡng và nhu cầu năng lượng của bản thân; Ăn đa dạng – cân đối – vừa đủ, ưu tiên thực phẩm tươi, ít chế biến; Giảm muối, đường, chất béo bão hòa; tăng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu đỗ; Duy trì hoạt động thể lực hằng ngày, ngủ đủ, hạn chế rượu bia và thuốc lá; Áp dụng linh hoạt mô hình ăn lành mạnh: Địa Trung Hải, DASH, hoặc ăn chay hợp lý. Cuối phần trình bày của mình Ông nhấn mạnh “Dinh dưỡng chủ động không chỉ để phòng bệnh – mà để sống khỏe, sống vui và sống có chất lượng”.

Chăm sóc Gia Đình chủ động: Đọc nhãn thực phẩm để lựa chọn thực đơn hợp lý

Sau khi đã được cập nhật về Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, được trang bị một số kiến phổ thông về dinh dưỡng, các chị em phụ nữ đã hiểu thêm được phần nào cách thức chăm sóc sức khỏe chủ động thông qua việc đi chợ, lựa chọn thực phẩm, đồ uống, chuẩn bị bữa ăn hàng ngày cho gia đình thân yêu của mình. Nói tới việc lựa chọn thực phẩm đồ uống, một trong những yếu tố quan trọng là các chị em cần hiểu được các thông tin về một sản phẩm thông qua nhãn hàng hóa để quyết định có lựa chọn thực phẩm, đồ uống đó hay không, tiêu dùng như thế nào là hợp lý, sử dụng dụng vào những dịp nào, thời điểm nào, kết hợp hay không nên kết hợp với thực phẩm, cần tránh những thực phẩm nàov.v. Chính vì vậy, bài thuyết trình của Bà Nguyễn Thanh Hồng – Trung tâm truyền thông GDSK Trung ương Bộ Y tế về “Hướng dẫn cách đọc nhãn thực phẩm và đồ uống” cung cấp các thông tin vô cùng hữu ích và thực tế cho các chị em.

Bà Nguyễn Thanh Hồng – Trung tâm truyền thông GDSK Trung ương Bộ Y tế, chia sẻ tại hội thảo.

Bà Hồng đã chia sẻ những kiến thức cơ bản về nhãn hàng hóa, về các thông tin ghi nhãn bắt buộc theo quy định của pháp luật Việt Nam trong đó có tên hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần và thành phần định lượng. Bà lưu ý một số nhầm lẫn giữa tên hàng hóa và thương hiệu hàng hóa do người tiêu dùng khi lựa chọn những sản phẩm của các doanh nghiệp có uy tín thì việc đầu tiên là họ hướng đến các nhãn hiệu mà mình yêu thích. Thành phần sản phẩm, nguồn gốc từ đâu, có sử dụng nhiều hay ít phụ gia, là một trong những thông tin quan trọng để hiểu những yếu tố có thể gây rủi ro cho sức khỏe (chứa các chất gây dị ứng với bản thân, chứa thành phần biến đổi gen hay đã qua chiếu xạ...,).

Trên nhãn sản phẩm thực phẩm, đồ uống phải bắt buộc ghi nhãn dinh dưỡng. Bà Hồng đã hướng dẫn chi tiết cách đọc các thông tin dinh dưỡng có trên nhãn sản phẩm như giá trị năng lượng (có trong một khẩu phần ăn), năng lượng đó đến từ đâu?, có chứa nhiều muối không? có chứa chất béo tốt hay xấu, cung cấp bao nhiêu vitamin khoáng chất so với nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày được khuyến nghị cho thể trạng người Việt Nam. Và đặc biệt, một trong những thành phần được lưu ý trong thời gian gần đây là hàm lượng đường có mặt trong sản phẩm. Người tiêu dùng có thể lúng túng khi thấy trên nhãn sản phẩm ghi giá trị về carbohydrate và đường tổng số. Bà Hồng đã có bảng phân tích, so sánh rõ ràng để các chị em dễ hiểu hơn để người tiêu dùng có thể nhận biết hàm lượng đường có trong sản phẩm là nhiều hay ít so với những thực phẩm khác (như nước ép trái cây, nước dừa, nước mía) khác (chứ không phải chỉ căn cứ vào độ ngọt) hay so với các đồ uống pha sẵn trên thị trường (trà sữa, kem v.v). Điều có thể dễ gây nhầm lẫn khi chị em chỉ đơn giản nghĩ rằng mình cần tránh các sản phẩm nước giải khát có đường trong khi vẫn thoải mái dùng trà sữa, cacao với lượng đường thậm chí còn cao hơn hay nước trái cây vì cho rằng ngọt tự nhiên là tốt...,

Bà Hồng kết luận mỗi cá nhân trong gia đình, tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính, thể trạng v.v. có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Người tiêu dùng cần hiểu biết các chất dinh dưỡng đưa vào cơ thể (thực phẩm tự chế biến, thực phẩm chế biến sẵn, các thông tin ghi trên nhãn sản phẩm v.v). Mỗi chất dinh dưỡng nạp vào cơ thể cần đầy đủ, cân đối và hợp lý (chẳng hạn: Các sản phẩm đồ uống có đường cung cấp một phần dinh dưỡng quan trọng nếu sử dụng hợp lý. Đường cung cấp năng lượng cho não bộ và cơ bắp, chiếm tới 20% năng lượng của não để duy trì sự tập trung, trí nhớ sắc bén. Thiếu đường có thể khiến cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí suy giảm nhận thức). Lựa chọn các sản phẩm thực phẩm, đồ uống từ công ty uy tín và cuối cùng là đọc kỹ các thông tin trên nhãn sản phẩm thực phẩm, đồ uống trước khi sử dụng. Và để các chị em “nhớ bài”, Trung tâm T5G đã tổ chức đố vui thông qua các trò chơi để tạo ra bầu không khí sôi nổi, vui vẻ.

Bầu không khí sôi nổi diễn ra tại hội nghị

Trang bị kỹ năng sống khỏe, hướng tới một Việt Nam mạnh khỏe và hạnh phúc

Với sáng kiến hợp tác tổ chức Hội thảo này giữa Trung tâm T5G và Hiệp hội VBA, có thể thấy, ngành hàng đồ uống đã rất nhanh chóng hưởng ứng thiết thực Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị trong việc chủ động chăm sóc sức khỏe với những lợi ích lớn lao mà tất cả chúng ta đều có thể dễ dàng nhận ra như tăng cường sức khỏe, giảm nguy cơ ốm đau, bệnh tật; cải thiện chất lượng cuộc sống; giảm chi phí y tế, tiết kiệm chi phí cho gia đình v.v.

Hội thảo không chỉ cung cấp kiến thức chuyên sâu mà còn tạo không khí giao lưu sôi nổi qua các hoạt động tương tác. Thông qua sự kiện, các chị em phụ nữ được trang bị thêm kỹ năng chăm sóc sức khỏe bản thân và gia đình, từ đó lan tỏa lối sống lành mạnh, thúc đẩy lối sống tích cực, sử dụng sản phẩm dinh dưỡng hợp lý, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Hiệp hội VBA rất vui và tự hào về những kết quả bước đầu từ buổi hội thảo ngày hôm nay và cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực triển khai thêm các hoạt động trong thời gian tới với mong muốn được đóng góp nhiều hơn không những chỉ vào phát triển kinh tế-xã hội mà còn để thể hiện tinh thần trách nhận, hướng tới một Việt Nam xanh, phát triển bền vững với những người dân mạnh khỏe và hạnh phúc.