Hương nhu trắng - vị thuốc quý từ dân gian

Trong Đông y, cây hương nhu trắng được xem như vị thuốc quý từ dân gian và thường dùng chữa trị chứng hôi miệng, bệnh cảm lạnh và tiêu chảy.
Cách sử dụng các vị thuốc, món ăn hỗ trợ điều trị bệnh chóng mặt

Hương nhu trắng là cây thuốc quý được dân gian sử dụng từ lâu đời với mức độ rất phổ biến. Hương nhu trắng còn có thể được gọi dưới những cái tên khác chẳng hạn như: é trắng, húng giổi tía.

Hương nhu trắng - vị thuốc quý từ dân gian
Hương nhu trắng.

Đây là loại cây thân thảo có thể sống được thời gian dài trong nhiều năm và có thể đạt chiều cao từ 0.5 – 1,5 m. Là loại cây thuộc họ Hoa môi nên Hương nhu trắng mang những đặc điểm thực vật điển hình, đại diện cho họ. Thân của cây vuông, có lá mọc đối chéo chữ thập, lá hình trứng nhọn, mép có răng cưa và mang nhiều lông. Hoa mọc thành cụm xim, tập trung ở ngọn cành. Đặc điểm của hoa là không đều và có cánh hoa màu trắng, chia làm 2 môi. Quả bế.

Tác dụng dược lý của hương nhu trắng:

  • Tác dụng ức chế vi khuẩn: Theo một số nghiên cứu, tinh dầu cây hương như trắng có tác dụng ức chế vi khuẩn phát triển, đặc biệt là nhóm khuẩn Bacillus mycoịdes có vòng vô khuẩn, Salmonella typhi, Shigella dysenteriae, Shigella dysenteriae, Mycobacterium tuberculosis, Proteus vulgaris’, Escherichia coli, Klebsiella sp,… Còn đối với chuẩn khủng Bacillus pyocyaneus, tinh dầu hương nhu trắng không có tác dụng.

  • Giúp tăng cường và nâng cao sức đề kháng: Theo một vài nghiên cứu cho biết, thảo dược có công dụng tăng cường hệ miễn dịch cơ thể nếu sử dụng hương nhu trắng với liều 190 mg/kg trong vòng 7 – 8 ngày.

  • Tác dụng giảm đau và trấn thống: Tinh dầu chiết xuất từ cây hương như khi sử dụng ở dạ dày chuột nhắc với nồng độ 0.3 ml/ kg và 0.15 ml/kg có tác dụng giảm đau và trấn thống.

  • Giúp giải nhiệt: Theo Thành Đô Trung Y Học Viện Học Báo cho biết, cây hương nhu trắng tươi với liều lượng 30 gram/kg đem sắc thuốc và rót vào dạ dày chuột nhắt. Kết quả cho thấy, dược liệu có tác dụng giải nhiệt sau khi dùng 3 lần thuốc.

  • Tác dụng trên huyết áp: Hoạt chất S chiết xuất từ dược liệu có công dụng làm tăng huyết áp ở chuột cống trắng

  • Làm co thắt cơ trơn hồi tràng: Thành S và V được tìm thấy trong thảo dược có tác dụng kích thích, làm co thắt cơ trơn hồi tràng ở chuột lang

Bài thuốc chữa bệnh từ hương nhu trắng:

+ Điều trị bệnh táo bón

Sử dụng 5 – 10 gram hạt hương nhu trắng đem ngâm nước ấm. Sau thời gian bên ngoài hạt có một lớp màng màu trắng, hơi nhớt. Thêm một ít nước đường phèn, khuấy đều và uống.

+ Chữa viêm bàng quang, viêm thận, chứng đái buốt hoặc đái rắt

Sử dụng 3 – 6 giọt tinh dầu lá é pha với nước siro và uống trong ngày.

+ Điều trị bệnh đau, đầu, cảm, cúm và sốt

Dùng 20 gram lá é trắng tươi đem phối với một vài dược liệu tự nhiên khác như cúc tần, lá chanh, lá bưởi, mỗi vị 10 gram. Tất cả đem nấu với 1 lít nước. Dùng nước này xông hơi cho ra mồ hôi.

+ Trị đau bụng, nôn mửa, ăn không tiêu hoặc trướng bụng

Lấy 10 – 20 gram cành hương nhu trắng khô đem hãm trong ấm nước và uống. Uống liên tục từ 3 – 5 ngày, giúp hỗ trợ cải thiện triệu chứng ở hệ tiêu hóa như ăn không tiêu, đau bụng,…

+ Chữa chảy máu chân răng, viêm lợi và tưa lưỡi

Lấy 30 gram lá hương nhu trắng tươi cùng với 30 gram vỏ cây sổ đem rửa sạch, ép lấy nước. Dùng nước này ngậm nhiều lần trong ngày giúp cải thiện tình trạng tưa lưỡi, chảy máu ở chân răng hoặc viêm lợi.

+ Điều trị viêm hô hấp ở trẻ nhỏ

Dùng 10 gram hương nhu, 10 gram kinh giới, 10 gram cam thảo, 10 gram bán hạ, 10 gram đẳng sâm, 10 gram phục linh, 5 gram cam thảo, 10 gram hoắc hương và 10 gram hoàng cầm. Tất cả các vị thuốc đem sắc thuốc và chia ra 4 – 6 lần, cho con sử dụng trong ngày.

Hương nhu trắng - vị thuốc quý từ dân gian
Thuốc sắc từ hương nhu trắng giúp điều trị viêm hô hấp ở trẻ

+ Trị hôi miệng

Dùng 10 gram hương nhu trắng sắc với 200 ml. Chia nước thuốc ra làm 2, dùng súc miệng vào buổi sáng và tối. Áp dụng biện pháp điều trị này từ 10 – 15 ngày, giúp giảm nhanh triệu chứng hôi ở miệng.

+ Chữa cảm bốn mùa

Sử dụng hương nhu trắng khô đem tán bột mịn, bảo quản trong lọ thủy tinh. Mỗi ngày dùng 8 gram hòa tan với nước sôi và uống. Thực hiện đều đặn 5 – 7 ngày giúp tiết mồ hôi và giảm bệnh.

Những bài thuốc trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế việc tham vấn chuyên gia y tế hoặc bác sĩ trước khi sử dụng. Việc sử dụng thảo dược nên tuân theo hướng dẫn và liều lượng được đề xuất từ người có chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình điều trị.

Đoàn Toản (t/h)
suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 25/1/2026: Bắc Bộ sáng sớm có mưa phùn, trời rét

Dự báo thời tiết ngày 25/1/2026: Bắc Bộ sáng sớm có mưa phùn, trời rét

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày 25/1/2026.
Cảnh báo liệt dây thần kinh do trời rét đậm, dễ nhầm với đột quỵ

Cảnh báo liệt dây thần kinh do trời rét đậm, dễ nhầm với đột quỵ

Đợt rét đậm, rét hại những ngày qua ở miền Bắc không chỉ làm gia tăng các bệnh lý hô hấp thường gặp trong mùa lạnh, mà còn kéo theo một tình trạng khiến nhiều người lo lắng vì dễ nhầm với đột quỵ: méo miệng, lệch mặt, nói khó, mắt không nhắm kín.
Dự báo thời tiết ngày 24/1/2026: Bắc Bộ rét đậm, vùng núi có nơi rét hại

Dự báo thời tiết ngày 24/1/2026: Bắc Bộ rét đậm, vùng núi có nơi rét hại

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày 24/1/2026.

Cùng chuyên mục

Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, có tính bình, vị đắng, thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày, trị mụn nhọt, viêm gan mạn tính và một số chứng bệnh do khí huyết ứ trệ. Việc sử dụng hồi đầu thảo đúng cách, đúng liều lượng được cho là mang lại hiệu quả tích cực, đặc biệt với phụ nữ.
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại

Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại

Bộ Y tế vừa ban hành 16 bài hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Đây là căn cứ để các cơ sở y tế trên toàn quốc xây dựng hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền và hiện đại tại đơn vị.
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn

Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn

Tóm tắt: Không chỉ là loài côn trùng quen thuộc ở đồng ruộng, dế (dế mèn, dế dũi…) từ lâu còn được ghi nhận trong y học cổ truyền như một dược liệu có tính hàn, vị mặn, thường được dân gian ứng dụng để hỗ trợ bí tiểu, sỏi đường tiết niệu, táo bón và một số trường hợp sinh khó.
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ

Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ

Trong dòng chảy hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ, giữa bộn bề của cuộc sống đô thị nơi con người ngày càng xa rời với thiên nhiên và cội nguồn vẫn còn đó những con người lặng thầm bền bỉ gìn giữ những giá trị cổ truyền dân tộc – không chỉ bằng tri thức mà bằng cả tâm nguyện và lòng từ bi. Một trong những hình ảnh đáng kính ấy là sư thầy Thích Đàm Thái – một nữ tu người dân tộc Dao, hiện đang trụ trì tại chùa Quang Phúc (Phường Thanh Liệt, Thành phố Hà Nội), tác giả bài thuốc gia truyền “Xịt xoang Triệu Minh”.
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền

Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu phong phú của y học cổ truyền Việt Nam, cát sâm là một vị thuốc quen thuộc nhưng không phô trương, được dân gian tin dùng từ lâu đời nhờ tính mát, dễ sử dụng và khả năng bồi bổ cơ thể một cách bền bỉ. Dược liệu này thường xuất hiện trong các bài thuốc thanh nhiệt, bổ tỳ phế, trị ho nhiều đờm, nhức đầu, bí tiểu và hỗ trợ phục hồi thể trạng cho người suy nhược.
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc

Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc

Không chỉ được biết đến như một loài cây cảnh độc đáo có khả năng bắt côn trùng, cây Nắp ấm (còn gọi là cây Bình nước) từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền như một vị thuốc thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý thường gặp. Trong bối cảnh xu hướng quay trở lại với thảo dược tự nhiên ngày càng rõ nét, Nắp ấm đang dần được nhìn nhận lại dưới góc độ dược liệu có giá trị.

Các tin khác

Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân

Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân

Từ lâu trong dân gian và y học cổ truyền, cây đuôi công đã được biết đến như một loại dược liệu có thể hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý như đau nhức xương khớp, bong gân, phong thấp, mát gan, giảm đau dạ dày. Với hình dáng đẹp, màu hoa nổi bật, cây đuôi công vừa được trồng làm cảnh, vừa được khai thác làm thuốc. Tuy nhiên, đây là vị thuốc có độc tính, đòi hỏi người sử dụng phải hiểu rõ đặc điểm, công dụng và những lưu ý quan trọng trước khi áp dụng.
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ

Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ

Trong kho tàng y học cổ truyền, cao ban long được xếp vào nhóm dược liệu quý, thường xuất hiện trong các bài thuốc bồi bổ cơ thể, hỗ trợ xương khớp, sinh tinh và nâng cao thể trạng. Tuy nhiên, cũng như nhiều vị thuốc bổ khác, cao ban long không phải ai dùng cũng phù hợp, việc sử dụng cần đúng liều, đúng đối tượng và có hiểu biết đầy đủ để đảm bảo an toàn, hiệu quả.
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau

Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau

Trong kho tàng dược liệu Đông y, màng tang là loại cây được đánh giá cao nhờ hàm lượng tinh dầu dồi dào, mang lại nhiều tác dụng dược lý quan trọng. Từ lâu, dược liệu này đã được sử dụng để hỗ trợ điều trị đầy hơi, tiêu chảy, đau bụng kinh niên, phong thấp, đau nhức xương khớp, phù chân kéo dài. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả và đảm bảo an toàn, người dùng cần hiểu rõ đặc điểm, công dụng cũng như cách sử dụng đúng của vị thuốc này.
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng

Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng

Trong kho tàng dược liệu Đông y, ý dĩ là cái tên quen thuộc, xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian và y thư cổ. Không chỉ được biết đến với công dụng hỗ trợ điều trị ho, phong thấp, sỏi tiết niệu, ý dĩ còn được nhiều người truyền tai nhau như một “bí quyết” giúp làm đẹp da, giảm cân. Tuy nhiên, các thầy thuốc Đông y đều khuyến cáo: ý dĩ là vị thuốc, không phải thực phẩm dùng tùy tiện, nếu lạm dụng hoặc dùng sai cách có thể gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.
Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính

Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính

Trong y học cổ truyền của một số quốc gia như Ấn Độ, Nepal, cây gai cua được sử dụng như một dược liệu hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý, từ viêm nhiễm ngoài da, vàng da đến ho, sốt. Tuy nhiên, khác với nhiều vị thuốc quen thuộc ở Việt Nam, cây gai cua chưa được sử dụng chính thức trong y học cổ truyền nước ta và được xếp vào nhóm dược liệu có độc, cần đặc biệt thận trọng khi áp dụng.
Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y

Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y

Trong ký ức ẩm thực của nhiều thế hệ người Việt, cà cuống không chỉ là một loài côn trùng sống ở ruộng nước, ao hồ mà còn gắn liền với mùi hương rất riêng, rất “Bắc”. Từ bánh cuốn, bún thang đến chả cá, chỉ cần một giọt tinh dầu cà cuống cũng đủ làm dậy lên hương vị khó trộn lẫn. Không dừng lại ở vai trò gia vị, theo y học cổ truyền, cà cuống còn được xem là một vị thuốc có giá trị, nếu sử dụng đúng cách và đúng liều lượng.
Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc

Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc

Trong y học cổ truyền, ranh giới giữa thực phẩm và thuốc chữa bệnh vốn không tách bạch như trong quan niệm hiện đại. Từ xa xưa, ông cha ta đã đúc kết triết lý “dĩ thực vi dược” – lấy thực phẩm làm thuốc, coi bữa ăn hằng ngày là nền tảng quan trọng để phòng bệnh, dưỡng sinh và phục hồi sức khỏe. Đến nay, khi y học dự phòng ngày càng được đề cao, cách nhìn này đang được giới chuyên môn và cộng đồng quan tâm trở lại như một hướng đi bền vững cho sức khỏe con người.
Gạo lứt, đậu xanh, mè đen – bộ ba thực dưỡng quen mà lạ trong chăm sóc sức khỏe

Gạo lứt, đậu xanh, mè đen – bộ ba thực dưỡng quen mà lạ trong chăm sóc sức khỏe

Trong dòng chảy của dinh dưỡng hiện đại, khi nhiều người tìm đến các loại thực phẩm chức năng hay chế độ ăn “ngoại nhập”, thì gạo lứt, đậu xanh, mè đen – ba loại nông sản quen thuộc của người Việt – lại đang được nhìn nhận trở lại như một bộ ba thực dưỡng giàu giá trị. Quen thuộc trong đời sống hằng ngày, nhưng dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng và y học cổ truyền, bộ ba này vẫn còn nhiều giá trị “quen mà lạ”, đáng để khai thác đúng cách trong chăm sóc sức khỏe chủ động.
Vừng đen - Vị thuốc bồi bổ gan thận, dưỡng khí huyết

Vừng đen - Vị thuốc bồi bổ gan thận, dưỡng khí huyết

Không chỉ là một loại gia vị, thực phẩm dinh dưỡng quen thuộc, vừng đen (mè đen) còn được y học cổ truyền xem là vị thuốc quý, có tác dụng bổ gan thận, dưỡng tinh huyết, nhuận tràng, làm đen tóc và tăng cường sức khỏe lâu dài. Từ xa xưa, vừng đen đã hiện diện trong nhiều bài thuốc dân gian, được sử dụng để bồi bổ cơ thể và phòng ngừa bệnh tật.
Giữ ấm từ bàn chân: Bước đơn giản để phòng cảm lạnh mùa rét

Giữ ấm từ bàn chân: Bước đơn giản để phòng cảm lạnh mùa rét

Khi trời trở lạnh, dù bạn đã mặc đủ áo ấm, nhưng cảm giác mệt mỏi, dễ bị cảm hay giấc ngủ không sâu vẫn có thể ghé thăm. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị lãng quên là việc không giữ ấm bàn chân. Điều này khiến cơ thể "mất nhiệt" liên tục và tiêu hao năng lượng không cần thiết. Vậy tại sao giữ ấm bàn chân lại quan trọng đến vậy?
Xem thêm
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Ngày 14/01/2026, thực hiện kế hoạch hoạt động Quý I/2026, Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Hội Chữ thập đỏ xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho 200 người dân địa phương.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Thực hiện chương trình công tác năm 2025, Chi hội Nam y tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động vào ngày 03/01/2025 tại phường Tân Châu, tỉnh An Giang.
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn hoạt động sôi động, nhiều điểm nhấn của Hội Nam y Việt Nam trong bối cảnh phong trào bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và Nam y tiếp tục nhận được sự quan tâm của xã hội.
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh

Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh

(SKV) - Trong không khí trang trọng và phấn khởi, sáng ngày 21/12 Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập gắn với Hội thảo khoa học “Kế thừa, phát huy di sản Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh trong nghiên cứu và phát triển Y Dược học cổ truyền”. Sự kiện là dấu mốc quan trọng, nhìn lại chặng đường hình thành – phát triển của Viện, đồng thời mở ra những định hướng mới cho y dược học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn hội nhập và đổi mới.
Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành

Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành

Hội nghị Khối thi đua số 7 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam diễn ra ngày 20/12 tại Hà Nội.
Phiên bản di động