Kỳ 2: Các bài thuốc chữa bệnh phổ biến từ cây cơm nguội

Sau khi tìm hiểu về đặc điểm hình thái, sinh thái và dược tính của cây cơm nguội ở kỳ trước, chúng ta sẽ đi sâu vào những ứng dụng thực tiễn trong đời sống y học cổ truyền. Từ nhiều thế hệ, các thầy thuốc dân gian đã đúc kết nhiều bài thuốc quý từ lá, vỏ thân và rễ cơm nguội để chữa nhiều bệnh lý khác nhau. Dưới đây là những bài thuốc phổ biến, được áp dụng rộng rãi.
Cây cơm nguội
Cây cơm nguội

1. Chữa mề đay, mẩn ngứa

Mề đay, mẩn ngứa thường do cơ thể bị dị ứng thời tiết, thức ăn hoặc do yếu tố cơ địa. Người dân thường dùng lá cơm nguội kết hợp với các vị thuốc thanh nhiệt giải độc khác để nấu nước tắm.

Nguyên liệu: 30g lá cơm nguội, 30g nghể răm, 20g lá đơn đỏ, 30g sài đất.

Cách dùng: Tất cả dược liệu rửa sạch, nấu với nước, dùng nước ấm để tắm và lấy bã chà nhẹ lên vùng da bị mẩn ngứa. Sau vài lần áp dụng, tình trạng ngứa ngáy, mẩn đỏ sẽ giảm đáng kể.

2. Hỗ trợ điều trị viêm gan do virus

Nhờ khả năng thanh nhiệt, giải độc, cơm nguội thường được phối hợp với các thảo dược có lợi cho gan.

Nguyên liệu: Lá cơm nguội 25g, diệp hạ châu 25g, cam thảo 15g, cà gai leo 20g, rau má 10g (tất cả phơi khô).

Cách dùng: Sắc uống 3 lần/ngày, duy trì trong khoảng 30 ngày. Bài thuốc có tác dụng hỗ trợ chức năng gan, giảm triệu chứng mệt mỏi, vàng da, men gan cao.

3. Chữa ho lâu ngày không khỏi

Trong dân gian, lá cơm nguội kết hợp cùng vỏ quýt và cam thảo tạo thành bài thuốc giảm ho, tiêu đờm.

Nguyên liệu: Lá cơm nguội 25g, cam thảo 6g, 2 vỏ quýt, cây thuốc dòi 25g.

Cách dùng: Rửa sạch, sắc với 1 lít nước đến khi còn khoảng 250ml. Uống trong 3 ngày liên tiếp, mỗi ngày một thang. Cách này giúp cải thiện rõ triệu chứng ho kéo dài, khản tiếng.

4. Hỗ trợ điều trị ung thư thực quản, dạ dày

Dù chưa có nghiên cứu hiện đại khẳng định tuyệt đối, nhưng trong y học dân gian, cơm nguội được xem là vị thuốc có tác dụng kìm hãm sự phát triển của tế bào lạ.

Nguyên liệu: 25g cây cơm nguội.

Cách dùng: Sắc với 2 lít nước, uống thay nước hằng ngày. Bài thuốc mang tính hỗ trợ, không thay thế phác đồ điều trị y học hiện đại.

5. Giảm đau nhức xương khớp, phong tê thấp

Những người cao tuổi thường truyền lại bài thuốc từ cơm nguội để giảm đau nhức, cứng khớp khi thời tiết thay đổi.

Nguyên liệu: 20g cây cơm nguội, 15g dây đau xương, 15g cỏ xước, 15g thổ phục linh.

Cách dùng: Sắc với 1,5 lít nước, còn 300ml thì uống hết trong ngày. Áp dụng liên tục vài tuần sẽ thấy triệu chứng thuyên giảm.

6. Phòng nhiễm trùng, giúp vết thương mau lành

Khả năng sát trùng của cơm nguội được người dân tận dụng để chữa vết thương ngoài da.

Nguyên liệu: Lá cơm nguội, gừng tươi, muối trắng.

Cách dùng: Giã nát hỗn hợp, đắp trực tiếp lên vết thương, thay băng mỗi ngày một lần. Vết thương sẽ nhanh khô và hạn chế nhiễm trùng.

7. Chữa tiêu chảy, kiết lỵ

Các chứng bệnh đường ruột như tiêu chảy, lỵ thường được kiểm soát bằng những vị thuốc có tác dụng kháng khuẩn và làm se.

Nguyên liệu: 30g lá cơm nguội.

Cách dùng: Sắc cùng 1 lít nước, cô còn 2 bát nhỏ. Chia làm 2 lần uống hết trong ngày.

8. Điều trị bệnh chàm, nước ăn tay chân

Cách dùng: Lấy lá cơm nguội nấu nước, dùng ngâm rửa vùng da bị chàm, nước ăn chân tay. Bài thuốc giúp giảm ngứa, diệt khuẩn, làm khô vết loét.

9. Hỗ trợ sản phụ sau sinh

Cơm nguội kết hợp với nhiều vị thuốc khác để sát trùng, giảm đau và giúp sản phụ hồi phục nhanh hơn.

Nguyên liệu: 25g ngũ gia bì, 30g lá cơm nguội, 25g cây mua, 25g lá gai, 25g dủ dẻ.

Cách dùng: Thái nhỏ, sắc với 2 lít nước, cô còn 1 lít. Uống hằng ngày trong 2 – 4 tuần.

10. Chữa khí hư, bạch đới

Nguyên liệu: 50 – 90g lá cơm nguội.

Cách dùng: Sắc nước uống thay nước lọc hằng ngày. Ngoài ra có thể ngâm rửa âm đạo bằng nước lá cơm nguội pha chút phèn chua. Sau một thời gian, triệu chứng khí hư giảm rõ rệt.

Kỳ 2: Các bài thuốc chữa bệnh phổ biến từ cây cơm nguội

11. Chữa dị ứng do hóa chất, thuốc mỡ

Nguyên liệu: Lá quả cơm nguội (2 phần) + nghể răm (1 phần).

Cách dùng: Nấu nước tắm khi còn ấm, kết hợp lấy lá chà nhẹ khắp cơ thể để giảm ngứa ngáy.

12. Chữa tiểu buốt, tiểu rắt

Nguyên liệu: 12g vỏ thân cơm nguội khô.

Cách dùng: Sắc với 600ml nước, còn 200ml, chia uống 2 lần/ngày.

Những bài thuốc trên cho thấy cây cơm nguội có phạm vi ứng dụng rộng, từ các bệnh ngoài da đến đường hô hấp, tiêu hóa và xương khớp. Tuy nhiên, hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa, tình trạng bệnh và cách sử dụng. Quan trọng nhất, người bệnh cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi áp dụng, tránh lạm dụng hoặc dùng sai liều lượng.

Sông Lô

Tin liên quan

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong gắn liền với hình ảnh những chiếc bánh chưng, bánh tét trong dịp Tết cổ truyền. Không những vậy, lá dong còn là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu về tác dụng của lá dong theo y học cổ truyền cùng những bài thuốc hữu ích từ loại lá này.
Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Mùa Xuân không chỉ mang đến sắc màu tươi mới của đất trời mà còn là thời điểm nhiều loài hoa khoe nở, ẩn chứa những công dụng chữa bệnh quý giá trong y học dân gian. Bốn loài hoa quen thuộc dưới đây không chỉ đẹp mà còn là những vị thuốc hữu ích, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hiệu quả.
Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Trong dân gian, nhiều loại thảo dược quen thuộc như chanh, mật ong, bưởi, ngải cứu, kinh giới, tía tô… được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ điều trị cảm cúm. Những phương pháp này có ưu điểm là dễ làm, nguyên liệu sẵn có và mang lại hiệu quả nhất định khi được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc sử dụng thảo dược cũng có những điều cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo an toàn và tránh những tác dụng không mong muốn.

Cùng chuyên mục

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Không chỉ nổi tiếng với các bài thuốc thảo dược, y học cổ truyền Việt Nam còn có nhiều phương pháp trị liệu không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết, các liệu pháp này ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt khi bệnh mạn tính gia tăng và xu hướng sống khỏe tự nhiên trở nên phổ biến.
Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Không chỉ mang vẻ đẹp thanh tao và hương thơm dễ chịu, nhiều loài hoa còn được y học cổ truyền xem như những vị thuốc quý giúp bồi bổ cơ thể, điều hòa khí huyết và chăm sóc sắc đẹp. Từ hoa cúc, hoa hồng đến hoa nhài hay hoa sen, mỗi loài hoa đều chứa những dược tính tự nhiên góp phần giúp phụ nữ khỏe - đẹp hơn mỗi ngày.
Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Không chỉ là loại rau gia vị góp mặt trong nhiều món ăn truyền thống, rau răm còn được y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận với nhiều lợi ích đáng chú ý. Tuy nhiên, sử dụng thế nào để tốt cho sức khỏe là điều không phải ai cũng hiểu rõ.
Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Đau nhức xương khớp là tình trạng phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt khi thời tiết thay đổi, trời lạnh hoặc ẩm ướt. Không chỉ gây khó khăn trong vận động, các bệnh lý xương khớp còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của người già. Bên cạnh các phương pháp điều trị của y học hiện đại, y học cổ truyền với hệ thống thuốc nam phong phú được xem là giải pháp hỗ trợ an toàn, phù hợp với thể trạng người cao tuổi nếu được sử dụng đúng cách.
Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Với Nam y, phần lớn các bài thuốc dựa vào cây thuốc bản địa thì chất lượng dược liệu càng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường dược liệu ngày càng mở rộng, câu chuyện đảm bảo nguồn dược liệu sạch, có truy xuất nguồn gốc và đạt chuẩn đang trở thành một trong những vấn đề cốt lõi đối với sự phát triển bền vững của y học cổ truyền Việt Nam.

Các tin khác

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.
Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Trong kho tàng dược liệu phương Đông, Corydalis yanhusuo - thường gọi là huyền hồ - được biết đến như một vị thuốc có tác dụng giảm đau và hoạt huyết. Từ lâu, dược liệu này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị đau bụng kinh, đau đầu, đau dạ dày, đau do ứ trệ khí huyết. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại bước đầu cũng ghi nhận những hoạt chất trong huyền hồ có tiềm năng tác động lên hệ thần kinh và tuần hoàn.
[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

Một số loại trà thảo dược có khả năng hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Việc kết hợp uống trà thảo dược với chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống tích cực sẽ mang lại hiệu quả tối ưu trong việc duy trì và cải thiện sức khỏe tim mạch.
10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

Theo y học cổ truyền, đầy bụng là biểu hiện của tình trạng “thực tích” - thức ăn ứ trệ làm tỳ vị quá tải, khí cơ không thông. Thay vì lạm dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa, nhiều thảo mộc quen thuộc có thể giúp cơ thể tự điều chỉnh một cách an toàn, hiệu quả.
Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - món ăn giản dị nhưng lại ẩn chứa giá trị sức khỏe đáng kể nhờ quá trình lên men tự nhiên. Vị chua thanh, hăng nhẹ không chỉ giúp kích thích vị giác mà còn góp phần bổ sung lợi khuẩn, giảm cảm giác đầy bụng. Món ăn này được xem như “men tiêu hóa” tự nhiên, hỗ trợ hệ tiêu hóa trong những ngày ăn uống nhiều đạm, béo.
Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Các loại hạt như hạt hướng dương, hạt dưa, hạt điều… vốn quen thuộc trong mỗi gia đình dịp Tết không chỉ ngon mà còn chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể. Theo y học cổ truyền, việc dùng đúng và vừa phải các loại hạt có thể hỗ trợ cân bằng nội sinh, bồi bổ khí huyết và duy trì sức khỏe tổng thể.
Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Tết cổ truyền của dân tộc Việt không thể thiếu chiếc bánh chưng - món ăn kết tinh từ hạt gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn và lá dong. Đây không chỉ là món ăn mang ý nghĩa biểu trưng cho đất trời, mà còn là một “bài thuốc thực dưỡng” dưới góc nhìn của y học cổ truyền, được phối hợp hài hòa giữa các vị có tính - vị - quy kinh khác nhau, bổ trợ lẫn nhau để bảo vệ sức khỏe trong những ngày đầu xuân.
Xem thêm
​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

Trong tiết xuân của ngày rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, ngành Y tế Việt Nam lại cùng hướng về Y Miếu (Hà Nội) và mảnh đất Liêu Xá (Hưng Yên) để tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Sự kiện không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là dịp để nhìn lại giá trị xuyên thời đại của một hệ thống tư tưởng y học đồ sộ.
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Phiên bản di động