Kỳ 2: Các bài thuốc chữa bệnh phổ biến từ cây cơm nguội

Sau khi tìm hiểu về đặc điểm hình thái, sinh thái và dược tính của cây cơm nguội ở kỳ trước, chúng ta sẽ đi sâu vào những ứng dụng thực tiễn trong đời sống y học cổ truyền. Từ nhiều thế hệ, các thầy thuốc dân gian đã đúc kết nhiều bài thuốc quý từ lá, vỏ thân và rễ cơm nguội để chữa nhiều bệnh lý khác nhau. Dưới đây là những bài thuốc phổ biến, được áp dụng rộng rãi.
Cây cơm nguội
Cây cơm nguội

1. Chữa mề đay, mẩn ngứa

Mề đay, mẩn ngứa thường do cơ thể bị dị ứng thời tiết, thức ăn hoặc do yếu tố cơ địa. Người dân thường dùng lá cơm nguội kết hợp với các vị thuốc thanh nhiệt giải độc khác để nấu nước tắm.

Nguyên liệu: 30g lá cơm nguội, 30g nghể răm, 20g lá đơn đỏ, 30g sài đất.

Cách dùng: Tất cả dược liệu rửa sạch, nấu với nước, dùng nước ấm để tắm và lấy bã chà nhẹ lên vùng da bị mẩn ngứa. Sau vài lần áp dụng, tình trạng ngứa ngáy, mẩn đỏ sẽ giảm đáng kể.

2. Hỗ trợ điều trị viêm gan do virus

Nhờ khả năng thanh nhiệt, giải độc, cơm nguội thường được phối hợp với các thảo dược có lợi cho gan.

Nguyên liệu: Lá cơm nguội 25g, diệp hạ châu 25g, cam thảo 15g, cà gai leo 20g, rau má 10g (tất cả phơi khô).

Cách dùng: Sắc uống 3 lần/ngày, duy trì trong khoảng 30 ngày. Bài thuốc có tác dụng hỗ trợ chức năng gan, giảm triệu chứng mệt mỏi, vàng da, men gan cao.

3. Chữa ho lâu ngày không khỏi

Trong dân gian, lá cơm nguội kết hợp cùng vỏ quýt và cam thảo tạo thành bài thuốc giảm ho, tiêu đờm.

Nguyên liệu: Lá cơm nguội 25g, cam thảo 6g, 2 vỏ quýt, cây thuốc dòi 25g.

Cách dùng: Rửa sạch, sắc với 1 lít nước đến khi còn khoảng 250ml. Uống trong 3 ngày liên tiếp, mỗi ngày một thang. Cách này giúp cải thiện rõ triệu chứng ho kéo dài, khản tiếng.

4. Hỗ trợ điều trị ung thư thực quản, dạ dày

Dù chưa có nghiên cứu hiện đại khẳng định tuyệt đối, nhưng trong y học dân gian, cơm nguội được xem là vị thuốc có tác dụng kìm hãm sự phát triển của tế bào lạ.

Nguyên liệu: 25g cây cơm nguội.

Cách dùng: Sắc với 2 lít nước, uống thay nước hằng ngày. Bài thuốc mang tính hỗ trợ, không thay thế phác đồ điều trị y học hiện đại.

5. Giảm đau nhức xương khớp, phong tê thấp

Những người cao tuổi thường truyền lại bài thuốc từ cơm nguội để giảm đau nhức, cứng khớp khi thời tiết thay đổi.

Nguyên liệu: 20g cây cơm nguội, 15g dây đau xương, 15g cỏ xước, 15g thổ phục linh.

Cách dùng: Sắc với 1,5 lít nước, còn 300ml thì uống hết trong ngày. Áp dụng liên tục vài tuần sẽ thấy triệu chứng thuyên giảm.

6. Phòng nhiễm trùng, giúp vết thương mau lành

Khả năng sát trùng của cơm nguội được người dân tận dụng để chữa vết thương ngoài da.

Nguyên liệu: Lá cơm nguội, gừng tươi, muối trắng.

Cách dùng: Giã nát hỗn hợp, đắp trực tiếp lên vết thương, thay băng mỗi ngày một lần. Vết thương sẽ nhanh khô và hạn chế nhiễm trùng.

7. Chữa tiêu chảy, kiết lỵ

Các chứng bệnh đường ruột như tiêu chảy, lỵ thường được kiểm soát bằng những vị thuốc có tác dụng kháng khuẩn và làm se.

Nguyên liệu: 30g lá cơm nguội.

Cách dùng: Sắc cùng 1 lít nước, cô còn 2 bát nhỏ. Chia làm 2 lần uống hết trong ngày.

8. Điều trị bệnh chàm, nước ăn tay chân

Cách dùng: Lấy lá cơm nguội nấu nước, dùng ngâm rửa vùng da bị chàm, nước ăn chân tay. Bài thuốc giúp giảm ngứa, diệt khuẩn, làm khô vết loét.

9. Hỗ trợ sản phụ sau sinh

Cơm nguội kết hợp với nhiều vị thuốc khác để sát trùng, giảm đau và giúp sản phụ hồi phục nhanh hơn.

Nguyên liệu: 25g ngũ gia bì, 30g lá cơm nguội, 25g cây mua, 25g lá gai, 25g dủ dẻ.

Cách dùng: Thái nhỏ, sắc với 2 lít nước, cô còn 1 lít. Uống hằng ngày trong 2 – 4 tuần.

10. Chữa khí hư, bạch đới

Nguyên liệu: 50 – 90g lá cơm nguội.

Cách dùng: Sắc nước uống thay nước lọc hằng ngày. Ngoài ra có thể ngâm rửa âm đạo bằng nước lá cơm nguội pha chút phèn chua. Sau một thời gian, triệu chứng khí hư giảm rõ rệt.

Kỳ 2: Các bài thuốc chữa bệnh phổ biến từ cây cơm nguội

11. Chữa dị ứng do hóa chất, thuốc mỡ

Nguyên liệu: Lá quả cơm nguội (2 phần) + nghể răm (1 phần).

Cách dùng: Nấu nước tắm khi còn ấm, kết hợp lấy lá chà nhẹ khắp cơ thể để giảm ngứa ngáy.

12. Chữa tiểu buốt, tiểu rắt

Nguyên liệu: 12g vỏ thân cơm nguội khô.

Cách dùng: Sắc với 600ml nước, còn 200ml, chia uống 2 lần/ngày.

Những bài thuốc trên cho thấy cây cơm nguội có phạm vi ứng dụng rộng, từ các bệnh ngoài da đến đường hô hấp, tiêu hóa và xương khớp. Tuy nhiên, hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa, tình trạng bệnh và cách sử dụng. Quan trọng nhất, người bệnh cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi áp dụng, tránh lạm dụng hoặc dùng sai liều lượng.

Sông Lô

Tin liên quan

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong gắn liền với hình ảnh những chiếc bánh chưng, bánh tét trong dịp Tết cổ truyền. Không những vậy, lá dong còn là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu về tác dụng của lá dong theo y học cổ truyền cùng những bài thuốc hữu ích từ loại lá này.
Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Mùa Xuân không chỉ mang đến sắc màu tươi mới của đất trời mà còn là thời điểm nhiều loài hoa khoe nở, ẩn chứa những công dụng chữa bệnh quý giá trong y học dân gian. Bốn loài hoa quen thuộc dưới đây không chỉ đẹp mà còn là những vị thuốc hữu ích, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hiệu quả.
Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Trong dân gian, nhiều loại thảo dược quen thuộc như chanh, mật ong, bưởi, ngải cứu, kinh giới, tía tô… được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ điều trị cảm cúm. Những phương pháp này có ưu điểm là dễ làm, nguyên liệu sẵn có và mang lại hiệu quả nhất định khi được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc sử dụng thảo dược cũng có những điều cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo an toàn và tránh những tác dụng không mong muốn.

Cùng chuyên mục

Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt

Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt

Vào Ngày Sốt rét Thế giới năm 2026, WHO cùng đối tác phát động chiến dịch: "Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt".
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Thói quen tắm ngay sau khi đi nắng về để “giải nhiệt” tưởng chừng vô hại nhưng lại là tác nhân hàng đầu dẫn đến những ca đột quỵ não nghiêm trọng.
“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong

“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong

Gần đây, trên mạng xã hội lan truyền trở lại trào lưu sử dụng nước cốt chanh, chanh muối như một “phương thuốc” chữa bách bệnh. Tin theo lời đồn, nhiều người tự ý dùng chanh liều cao hoặc bỏ điều trị y khoa, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Kiêng khem quá mức sẽ dẫn đến suy kiệt cơ thể, hoặc bồi bổ sai cách lại tạo gánh nặng cho thận là 2 bài toán đặt ra về vấn đề dinh dưỡng với người có hội chứng thận hư. Bổ sung dinh dưỡng đúng cách là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.
Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

Đối với người cao tuổi, chế độ ăn uống không chỉ đơn thuần là cung cấp năng lượng mà còn là yếu tố can thiệp trực tiếp đến diễn tiến của các bệnh lý mạn tính...
Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào

Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào

Có những bí quyết trường thọ ở ngay trong đời sống hằng ngày, trong nếp sinh hoạt tưởng như bình thường đến mức nhiều người không còn để ý. Tắm, xông, ngâm chân là cách giúp thân thể “thở”, giúp khí huyết lưu thông, giúp độc tố có đường đi ra ngoài, và giúp sự sống trong mỗi tế bào được làm mới mỗi ngày...

Các tin khác

Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh vốn không phải chuyện tập vài động tác hay uống thêm vài vị thuốc. Đó là nghệ thuật nuôi dưỡng toàn bộ sự sống từ tế bào, hơi thở đến tâm ý bên trong. Khi thân - tâm - ý vận hành hài hòa, trường năng lượng sống được kích hoạt, con người không chỉ khỏe mạnh hơn mà còn trẻ lâu, minh mẫn và an định trước biến động đời sống...
Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Tôi vừa bị bỏng nước sôi ở tay nhìn rất sợ. Có người khuyên giã nghệ tươi và bôi ngay khi lên da non, có người lại bảo không nên. Vậy tôi phải làm thế nào bây giờ? Mong chuyên mục tư vấn giúp.
Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư

Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư

Trong bức tranh y tế toàn cầu, ung thư không chỉ là một thách thức y khoa đơn thuần mà đã trở thành gánh nặng kinh tế - xã hội, đe dọa trực tiếp đến nguồn lực lao động và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia cũng như Việt Nam. Tuy nhiên, khi những rào cản về phát hiện muộn đang là 'điểm nghẽn' ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thì sự tiến bộ của công nghệ sinh học đã mở ra một vận hội mới, trong đó hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) đang được đánh giá là "chìa khóa" sống còn trong cuộc chiến chống ung thư.
Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Con trai tôi 16 tuổi, rất thích món cháo trắng ăn cùng trứng muối. Gần như mỗi tuần cháu phải ăn đến 3-4 lần. Mong chuyên mục cho biết, cháu ăn như vậy có nhiều không? Mỗi tuần cháu nên ăn mấy quả?
Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam

Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam

Sự kiện kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Viện Dược liệu không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển của ngành dược liệu, mà còn đặt ra yêu cầu mới: biến tiềm năng tài nguyên bản địa thành năng lực sản xuất, nghiên cứu và thương mại hóa bền vững.
Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Trong kho tàng y học cổ truyền, ngưu bàng từ lâu đã được xem là một vị thuốc đa dụng. Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, cây còn được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh thường gặp.
Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Vào những ngày thời tiết oi bức, cơ thể dễ rơi vào trạng thái “nóng trong” với các biểu hiện như nổi mụn, táo bón, miệng khô, mất ngủ. Theo y học cổ truyền, nguyên nhân chủ yếu là do nhiệt tích tụ trong cơ thể, làm mất cân bằng âm - dương. Bên cạnh việc điều chỉnh sinh hoạt, chế độ ăn uống với các loại rau có tính mát được xem là giải pháp đơn giản, hiệu quả và an toàn.
Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

(SKV) - Các phương thuốc tân lương giải biểu gồm các vị thuốc vị cay, tính mát như Tang diệp, Cát căn, Bạc hà… dùng để phát tán phong nhiệt. Các phương thuốc tân lương giải biểu có tác dụng phát tán phong nhiệt dùng để chữa các chứng bệnh gây ra do ngoại cảm phong nhiệt: Phát sốt, ra mồ hôi, đau đầu, đau người, sợ gió, sợ lạnh, miệng khát, họng đau, ho, rêu lưỡi trắng hoặc hơi vàng, mạch phù sác.
Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

(SKV) - Bài thuốc có tác dụng chủ yếu là phát tán phong hàn ở phần biểu, đồng thời điều hòa dinh – vệ, giúp cơ thể phục hồi trạng thái cân bằng. Khác với những phương thuốc phát hãn mạnh, Quế chi thang có tính phát hãn nhẹ, điều hòa, thường được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn thể biểu hư – khi cơ thể đã suy yếu, xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ, sợ gió, ra mồ hôi tự nhiên, đau đầu và mạch phù hoãn.
Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

(SKV) - Đại thanh long thang là phương thuốc tiêu biểu thuộc nhóm tân ôn giải biểu trong Y học cổ truyền, được sử dụng để điều trị chứng ngoại cảm phong hàn kèm nội nhiệt. Bài viết nhằm phân tích thành phần, cơ chế tác dụng theo lý luận Đông y và đánh giá ứng dụng lâm sàng hiện nay. Kết quả cho thấy bài thuốc có tác dụng phát hãn giải biểu, thanh nhiệt, trừ phiền, phù hợp với các trường hợp cảm mạo phong hàn có biểu hiện không ra mồ hôi, sốt, phiền táo. Ngoài ra, bài thuốc còn được ứng dụng trong một số bệnh lý hiện đại như viêm cầu thận cấp và phù do dị ứng lạnh.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hà Nội, ngày 11/4/2026 Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Ban Thường vụ lần thứ 14. Đây là kỳ họp quan trọng nhằm đánh giá toàn diện các hoạt động trong quý 1 năm 2026, đồng thời hoạch định chiến lược trọng tâm cho năm 2026, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 3 (2027–2032)
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

HẢI PHÒNG – Trong không khí trang nghiêm của những ngày lễ hội, đoàn đại biểu Hội Nam Y Việt Nam do Thầy thuốc Nhân dân. Giáo sư. Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội làm trưởng đoàn, đã có chuyến hành trình đầy ý nghĩa về với vùng đất địa linh nhân kiệt Cẩm Văn – Cẩm Vũ (Cẩm Giang, Hải Phòng). Đây là hoạt động thiết thực nhằm tri ân các bậc tiền nhân, đặc biệt là Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh – vị Thánh thuốc Nam của dân tộc.
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

(Sức khỏe Việt) – Sáng ngày 26/03/2026, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên đã trang trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Hội năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị đánh dấu bước phát triển vượt bậc của Chi hội với những thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn giá trị y học cổ truyền.
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Trong không khí ấm áp của những ngày đầu xuân, Chi hội Câu lạc bộ (CLB) Healing In Balance đã tổ chức buổi gặp mặt đầy ý nghĩa, tổng kết công tác hoạt động năm 2025, đánh dấu bước phát triển mới trong việc đưa bộ môn Thiền năng lượng sinh học đến gần hơn với cộng đồng Việt Nam.
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Ngày 21 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào thi đua năm 2026. Sự kiện là dịp nhìn lại những thành tựu trong việc gìn giữ tinh hoa y học dân tộc, đồng thời kích hoạt hành trình mới vì sức khỏe cộng đồng.
Phiên bản di động