Lá dứa có tác dụng gì? Tìm hiểu một số bài thuốc trị bệnh hay
Cây lá dứa là một nguyên liệu quen thuộc trong nấu nướng, thường được các đầu bếp dùng để nấu các món ăn như xôi, chè, bánh, thạch, nước giải khát. Bên cạnh đó, lá dứa còn được giới y khoa sử dụng để điều trị các bệnh như tiểu đường, cảm mạo, đau xương khớp, căng thẳng thần kinh,… Bài viết dưới đây Viện Y Dược Dân Tộc sẽ cùng bạn tìm hiểu kỹ hơn về dược liệu này.
Tổng quan về lá dứa
Lá dứa hay còn được dân gian gọi bằng những tên khác nhau như lá nếp, lá dứa thơm, cây cơm nếp. Loại cây này thuộc họ dứa dại (Pandanaceae) và có tên khoa học là Pandanus Amaryllifolius.
Lá dứa thường được dùng cho các công thức làm bánh, nấu ăn để tăng màu sắc và hương vị cho món ăn. Tuy nhiên không dừng lại ở đó, y học đã nghiên cứu và chỉ ra những hoạt chất có trong lá nếp hoàn toàn có thể cải thiện các vấn đề như huyết áp, béo phì, thần kinh, đau mỏi cơ xương,…
Đặc điểm, hình dạng nhận biết
Lá dứa (lá nếp thơm) là loại thực vật thân thảo, thường phát triển chủ yếu ở vùng nhiệt đới. Cây nếp thơm có thân dài từ 30-40cm, chiều rộng khoảng 3-4cm. Ở giữa lá có một đường gân chạy dọc theo thân lá. Lá dứa có màu xanh bóng, mặt dưới có phủ một lớp lông mịn, hai bên mép không có gai.
Lá dứa thường mọc thành bụi trên thân và rễ. Cần phân biệt lá dứa với cây dứa bởi đây là hai loại cây hoàn toàn khác nhau. Lá dứa có mùi thơm, thường được dùng để nấu chè, nấu xôi hoặc dùng để làm nước tạo màu.
Phân bố
Lá nếp thơm phân bổ chủ yếu ở những nơi có khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm. Loại cây này được tìm thấy ở một số quốc gia như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippin. Tại Việt nam, lá nếp thường mọc hoang ở nhiều nơi, trong đó phổ biến nhất là các tỉnh thành phía Nam.
Bộ phần dùng – thu hái – sơ chế – bảo quản
Lá dứa thường được sử dụng để làm nguyên liệu cho các món ăn hoặc cũng có thể dùng để điều trị nhiều căn bệnh khác nhau.
- Bộ phần dùng:
Bộ phận được sử dụng để chế biến là phần lá.
- Thu hái:
Có thể thu hái lá nếp quanh năm. Khi lựa chọn sẽ chỉ chọn những lá dài, già, có màu xanh sẫm.
- Sơ chế:
Sau khi thu hái xong sẽ mang đi rửa sạch, hãm thành nước uống hoặc đi xay nhuyễn để sử dụng như một loại gia vị.
- Bảo quản:
Lá nếp thơm cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu vào trực tiếp.
Thành phần hóa học
Lá dứa có một mùi hương đặc trưng được tạo ra từ enzyme không bền vững và dễ bị oxy hóa. Bên cạnh đó, trong thành phần của lá dứa có chứa các hoạt chất như sau: Chất xơ, nước, 3-metyl-2(5H)-furanon, 2-axetyl-1-pyrrolin, Glycosides, Alkaloid.
Công dụng dược liệu lá dứa
Lá dứa thường được sử dụng trong các công thức nấu ăn, làm bánh, nấu chè, nhuộm màu,… Ngoài ra, Y học hiện đại và Y học cổ truyền cũng đã chỉ ra những công dụng của dược liệu này đối với sức khỏe con người.
Theo Y học cổ truyền
Theo nghiên cứu của Y học cổ truyền, lá dứa có vị hơi nhạt, tính ôn, mùi thơm, không độc, có tác động vào các kinh như can, tỳ, thận. Đông y thường dùng dược liệu này để điều trị các bệnh như: Đau nhức xương khớp, gout, viêm phế quản, tiểu đường, ho, cảm sốt,…
Theo Y học hiện đại
Ngoài việc dùng để chế biến thành các món xôi, món chè, lá dứa còn được biết đến với những công dụng sau đây:
- Giảm cân:
Trong thành phần của lá nếp có chứa nhiều chất xơ và enzym giúp tiêu hóa thức ăn nhanh, làm giảm cảm giác thèm ăn và phân hủy mỡ trong thức ăn. Bên cạnh đó, lá dứa còn có công dụng giúp nhuận tràng, loại bỏ cặn bã ra khỏi cơ thể.
- Giảm viêm, thấp khớp:
Chiết xuất từ lá nếp có tác dụng làm giảm đau nhức xương khớp hiệu quả. Vì vậy bạn chỉ cần xoa dầu lá dứa lên vùng xương khớp bị đau sẽ giúp làm giảm tình trạng này.
- Ngăn ngừa bệnh tim mạch:
Trong thành phần của lá nếp có chứa hàm lượng lớn carotenoid. Đây là một chất chống oxy hóa giúp làm giảm nguy cơ bị hẹp động mạch vành và chứng xơ vữa động mạch.
- Tốt cho làn da:
Lá dứa có chứa hàm lượng lớn axit tannic, có tác dụng điều trị các vết cháy nắng, vết bỏng và nhiều vấn đề khác trên da.
- Cải thiện bệnh tiểu đường:
Nước lá nếp có chứa hợp chất quercetin, giúp cơ thể chống lại gốc tự do, giảm đường huyết và hỗ trợ điều trị viêm nhiễm, dị ứng.
- Tốt cho răng lợi:
Việc nhai lá nếp có thể giúp làm giảm tình trạng đau nhức nướu và chữa sâu răng hiệu quả.
- Cải thiện bệnh gout:
Trà lá dứa có tác dụng giúp làm hàm lượng axit uric, giúp làm teo sỏi thận và cải thiện các triệu chứng của bệnh gout.
- Phòng ngừa ung thư:
Thường xuyên sử dụng lá nếp có tác dụng phòng ngừa bệnh ung thư rất tốt.
- Cải thiện tâm trạng, giúp ngủ ngon:
Uống nước lá nếp có tác dụng cải thiện tâm trạng, xua tan căng thẳng, mệt mỏi, giúp bạn cảm thấy
thư giãn và ngủ ngon hơn.
Gợi ý một số bài thuốc, cách dùng lá dứa chữa bệnh
Có rất nhiều bài thuốc được chế biến từ lá nếp giúp cải thiện sức khỏe, có thể tham khảo như sau:
Hạ đường huyết
-
Chuẩn bị 10 lá nếp khô, đun cùng với 2,5 lít nước.
-
Đun sôi nhỏ lửa cho đến khi cạn còn 2 lít thì tắt bếp.
-
Chia thành 3 phần bằng nhau, uống trước bữa ăn 30 phút.
-
Dùng liên tục trong vòng 1 tuần để đạt được hiệu quả tốt nhất.
Phòng ngừa tiểu đường
-
Chuẩn bị lá dứa tươi, rửa sạch và phơi nắng.
-
Khi lá khô thì thái nhỏ và đem đun cùng với nước để uống.
-
Mỗi ngày uống 1 lít để phòng ngừa và cải thiện bệnh tiểu đường.
Trị thấp khớp
-
Chuẩn bị 3 lá dứa, rửa sạch, cắt mỏng.
-
Đun nóng nửa chén dầu dừa.
-
Khi dầu dừa nóng thì tắt bếp và cho lá dứa vào dầu dừa,
-
Khuấy đều đến khi nguội thì thoa vào những chỗ bị đau nhức xương khớp.
Thanh nhiệt, lợi tiểu
-
Lá dứa rửa sạch, thái khúc nhỏ và chia thành 2 phần bằng nhau.
-
Cho một ít vào máy xay sinh tố để xay nhuyễn với nước, sau đó lọc để lấy nước cốt.
-
Phần còn lại cho vào nồi đun sôi, cho thêm đường phèn và khuấy đều.
-
Tắt bếp và đợi nước nguội bớt thì cho phần nước cốt lá dứa vào.
-
Tiếp tục đun nước đến khi sôi thì tắt bếp.
-
Dùng nước lá nếp để uống trong ngày.
Cải thiện căng thẳng, bồn chồn
-
Dùng 2 lá nếp rửa sạch, thái nhỏ.
-
Đem dược liệu sắc cùng với 500ml nước lọc.
-
Đun sôi 10 phút rồi tắt bếp.
-
Dùng nước lá nếp thơm để uống như nước lọc hàng ngày.
Điều trị gàu
-
Dùng khoảng 7 lá nếp, rửa sạch, cắt nhỏ và đem giã nát.
-
Cho thêm một ít nước lọc vào cối và khuấy đều.
-
Gạn lấy nước cốt và thoa lên da đầu.
-
Giữ nguyên trong vòng 1 giờ sau đó thoa lại một lần nữa.
-
Đợi khô thì gội lại với nước sạch.
-
Có thể áp dụng hàng ngày cho đến khi đầu sạch gàu.
Điều trị chứng chuột rút dạ dày
-
Chuẩn bị 4 nhánh lá dứa, 1/2 củ gừng tươi, 5 hạt bạch đậu khẩu.
-
Lá dứa rửa sạch, cắt khúc, gừng tươi rửa sạch, thái lát.
-
Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, đun cùng với 3 bát nước.
-
Sau 10 phút thì tắt bếp, gạn lấy nước và bỏ bã.
-
Cho 1 thìa đường cọ vào và uống ngay khi còn ấm.
Một số lưu ý khi sử dụng lá dứa trong chữa bệnh
Để quá trình sử dụng lá dứa đạt hiệu quả tốt nhất, dưới đây là những lưu ý quan trọng bạn nên biết:
-
Khi dùng lá dứa để chữa bệnh, hiệu quả đến nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cơ địa của từng người. Vì vậy bạn cần kiên trì áp dụng trong thời gian dài ít nhất là 2 tháng, không nên bỏ dở giữa chừng.
-
Không dùng nước đun lá nếp thơm qua đêm bởi khi đó nước lá dứa sẽ bị xỉn màu, các dưỡng chất cũng bị biến đổi.
-
Mặc dù lá nếp thơm an toàn, không độc nhưng nếu uống nước lá dứa quá nhiều sẽ gây ra tình trạng chướng bụng, khó tiêu, nôn mửa. Vì thế bạn chỉ cần dùng với liều lượng vừa đủ, chỉ từ 1500-2000ml nước lá nếp/ngày.
-
Những bài thuốc từ lá nếp chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, không thể thay thế hoàn toàn thuốc chữa bệnh.
-
Trước khi sử dụng, bạn nên rửa sạch dược liệu để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất. Đặc biệt nên mua lá dứa tại những địa chỉ uy tín để được đảm bảo về chất lượng.
-
Những người bị bệnh lao phổi, thận, tiêu chảy, huyết áp, tiểu đường, phụ nữ mang thai,… nếu muốn dùng lá dứa cần phải tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.
Lá dứa là một dược liệu quen thuộc trong chế biến món ăn và có nhiều công dụng đối với sức khỏe con người. Tuy nhiên trước khi sử dụng, người bệnh cần tìm hiểu kỹ thông tin về nguyên liệu này. Đồng thời tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để đạt được hiệu quả điều trị tốt.
Cùng chuyên mục
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng
16:21 | 16/11/2026 Y học cổ truyền
Hội Đông y phường Hạnh Thông đồng hành chăm sóc sức khỏe đội ngũ nhà giáo nhân dịp 20/11
17:31 | 14/11/2026 Y học cổ truyền
Hải Thượng Lãn Ông với bệnh phụ nữ: Dấu ấn từ chuyên luận Phụ đạo xán nhiên
14:42 | 13/11/2026 Thông tin đa chiều
Hải Thượng Lãn Ông với bệnh lý tiêu hóa: Từ học thuyết tỳ vị đến phép trị bệnh
14:01 | 11/11/2026 Thông tin đa chiều
Nhà giáo, Bác sĩ Nguyễn Minh Phương và tâm huyết đưa y học cổ truyền đến gần hơn với người dân
12:28 | 07/11/2026 Tinh hoa Y Học Cổ truyền
14 chữ vàng dưỡng sinh của Đại danh y Tuệ Tĩnh: Minh triết ngàn xưa, giá trị cho sức khỏe hôm nay
08:00 | 07/11/2026 Tinh hoa Y Học Cổ truyền
Các tin khác
Nghệ bọ cạp – Từ đề tài khoa học đến khát vọng phát triển nguồn dược liệu Việt của Lương y Nguyễn Thị Đường
15:58 | 05/11/2026 Tinh hoa Y Học Cổ truyền
Thượng kinh ký sự: Chuyến đi để đời của Hải Thượng Lãn Ông
15:26 | 02/11/2026 Thông tin đa chiều
Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông
11:30 | 20/10/2026 Thông tin đa chiều
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông
15:57 | 13/10/2026 Thông tin đa chiều
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh
07:07 | 03/10/2026 Thông tin đa chiều
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
11:59 | 01/10/2026 Thông tin đa chiều
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông
15:08 | 29/09/2026 Thông tin đa chiều
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
14:40 | 23/09/2026 Thông tin đa chiều
Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược
07:07 | 21/09/2026 Thông tin đa chiều
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió
07:07 | 16/09/2026 Tư vấn
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng
6 ngày trước Y học cổ truyền
Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện
11-11-2026 10:49 Hoạt động hội
Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng
03-11-2026 22:23 Hoạt động hội
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ
01-11-2026 22:18 Hoạt động hội
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ
30-10-2026 20:30 Hoạt động hội



