Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa còn có những tên gọi khác như lão mông hoa, tiểu cẩm hoa, kê cốt đầu hoa... Theo Y học cổ truyền mật mông hoa có vị ngọt nhạt, tính bình hơi hàn, có hiệu quả kháng viêm, hỗ trợ điều trị các bệnh mạch máu, viêm kết mạc, đau đầu, đột quỵ hoặc tăng cường chức năng gan...
Cây xạ đen - Thảo dược quý giá có khả năng chống ung thư Cây xạ đen - Thảo dược quý giá có khả năng chống ung thư
Bồ công anh: Thảo dược quý chữa được nhiều chứng bệnh Bồ công anh: Thảo dược quý chữa được nhiều chứng bệnh

Mật mông hoa

Cây mật mông hoa có tên khoa học là Buddleja officinalis Maxim, thuộc họ Mã tiền (Loganiaceae). Cây mật mông hoa có những đặc điểm nhận dạng như sau:

Là một loài cây nhỏ, cành non có nhiều lông đơn mọc rất mau, màu trắng nhạt hay màu hung và còn có cả những lông có chức năng bài tiết;

Lá mật mông hoa dạng hình quả trứng hay hơi thuôn dài. Phần đỉnh lá nhọn còn phần đáy hơi hẹp lại, mép lá nguyên hoặc đôi khi có răng cưa cực nhỏ. Chiều dài 6 – 11cm, rộng khoảng 2 – 4cm. Mặt trên lá trơn nhẵn, mặt dưới bao phủ bởi lớp lông mịn;

Cây mật mông hoa có nhiều hoa, chiều dài khoảng 15cm. Mùa ra hoa khoảng tháng 2-3 hằng năm;

Quả dạng quả nang, hình thuôn dài, mang đài còn lại ở phía dưới. Mùa quả rơi vào tháng 7 – 8 hằng năm.

Về đặc điểm sinh trưởng, cây mật mông hoa mọc hoang dại ở những cánh rừng ở các tỉnh miền Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn. Ngoài ra, loài cây này còn được ghi nhận ở một số tỉnh Trung Quốc như Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Hồ Nam, Hồ Bắc, Cam Túc.

Mật mông hoa - Thảo dược quý giá có khả năng chữa các bệnh về mắt
Mật mông hoa có vị ngọt nhạt, tính bình mát, vào kinh can, có tác dụng nhuận gan, sáng mắt. Ảnh internet

Thu hái, chế biến và bảo quản vị thuốc mật mông hoa

Vị thuốc mật mông hoa chính là những chùm hoa của loài cây hoang dại này. Vào mùa cây ra hoa (khoảng tháng 2-3), người dân thu hái hoa lúc còn chưa nở, trong đó những hoa có màu tro, nhiều nụ có lông mịn không lẫn nhiều cành là đạt tiêu chuẩn. Sau khi đem về sẽ loại bỏ cành còn sót lại và đem đi phơi khô.

Một số cách bào chế vị thuốc mật mông hoa:

Mật mông hoa sau khi loại bỏ tạp chất, tiến hành tẩm rượu trong 1 đêm rồi vớt ra để cho khô ráo. Sau đó tiếp tục tẩm mật, đem đồ từ giờ mão tới giờ dậu (khoảng 5 giờ sáng đến 5 giờ chiều), sau đó phơi khô. Tiến hành các bước làm như trên 3 lần (theo Lôi Công Bào Chích Luận);

Hiện nay, người dân thường bỏ mật vào nồi, thêm nước và đun sôi. Sau đó cho mật mông hoa đã làm sạch vào đảo đều, sao hỗn hợp cho đến khi có màu vàng, không dính tay, lấy ra, phơi khô. Tỷ lệ sử dụng gồm 25kg mật tương ứng với 100kg mật mông hoa.

Theo nghiên cứu, mật mông hoa có chứa một số hoạt chất như Flavonoids, Phenethyl Alcohol Glycosides và Saponins.

Tương tự các loại dược liệu khác, vị thuốc mật mông hoa cần được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm thấp.

Công dụng của mật mong hoa

Theo Y học cổ truyền:

Về tính vị, mật mông hoa có vị ngọt, tính bình, hơi hàn và thuộc kinh Can. Theo Đông Y, nó có tác dụng nhuận gan, sáng mắt, giúp trừ màng mộng, chữa thong manh, mắt đỏ đau, và làm giảm các triệu chứng của tia đỏ.

Thường kết hợp với các loại thuốc khác như cúc hoa, câu kỷ tử, sinh địa hoàng, cốc tinh thảo, thảo quyết minh, liều dùng mỗi ngày khoảng 3 - 6g dạng thuốc sắc hoặc ngâm rượu.

Tuy nhiên, cần cẩn trọng khi sử dụng mật mông hoa đối với những người mắc bệnh về mắt có tổn thương phần dương của cơ thể hoặc trong trường hợp cơ thể có xuất hiện triệu chứng hư suy, và đặc biệt cần thận trọng đối với những người có cơ thể lạnh.

Mật mông hoa - Thảo dược quý giá có khả năng chữa các bệnh về mắt
Dược liệu mật mông hoa có tác dụng nhuận gan, sáng mắt. Ảnh internet

Theo Y học hiện đại:

Bảo vệ thần kinh: Nghiên cứu trên chuột đã chỉ ra rằng mật mông hoa có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh khỏi thiếu máu lên não bằng cách kháng viêm và ức chế hoạt động của tế bào tiểu thần kinh đệm.

Kháng viêm: Chiết xuất từ mật mông hoa có tác dụng kháng viêm, mở ra tiềm năng trong việc phát triển thuốc chống xơ vữa động mạch.

Tác dụng trên mắt: Flavonoid trong mật mông hoa có thể giảm triệu chứng khô mắt ở chuột khi nồng độ androgen giảm, và khi sử dụng nhỏ mắt, nó có thể ngăn ngừa khô mắt ở thỏ bị thiến, đồng thời cải thiện cấu trúc tuyến lệ trong mô hình mắt khô của thỏ.

Bảo vệ gan: Chiết xuất từ mật mông hoa có thể bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương bằng cách kích hoạt con đường AMPK, có tiềm năng trong điều trị các bệnh gan.

Chống ung thư: Saponin trong mật mông hoa có tác dụng ức chế tế bào ung thư máu dòng HL-60.

Mật mông hoa - Thảo dược quý giá có khả năng chữa các bệnh về mắt
Vị thuốc mật mông hoa trị phong khí, mắt nhiều ghèn, đau, nhìn mờ. Ảnh internet

Bài thuốc chữa bệnh từ mật mông hoa

Pha chế các loại dược liệu gồm mật mông hoa, thạch quyết minh, mộc tặc, đỗ tật lê, khương hoạt, cúc hoa, và nghiền thành bột. Mỗi lần sử dụng khoảng 3g bột này, pha vào nước ấm và uống.

Điều trị triệu chứng mắt có màng:

Chuẩn bị mật mông hoa và rễ hoàng bá, mỗi loại 15g. Tiến hành nghiền nhỏ và chế thành viên nhỏ, mỗi viên có đường kính khoảng 7mm. Mỗi lần sử dụng từ 10 đến 15 viên.

Điều trị triệu chứng mắt sưng đỏ:

Chuẩn bị mật mông hoa 9g, cam cúc hoa, kinh giới, long đởm thảo, phòng phong, bạch chỉ (mỗi vị 4g), cam thảo 2g. Sắc trong 200ml nước cho đến khi còn lại 100ml, sau đó chia thành 3 lần uống trong ngày.

Trị mắt sưng đỏ

Chuẩn bị mật mông hoa 9g, cam cúc hoa 4g, kinh giới 4g, long đởm thảo 4g, phòng phong 4g, bạch chỉ 4g, cam thảo 2g. Sau đó tiến hành sắc với 200ml nước đến khi còn lại 100ml thì chia thành 3 lần uống trong ngày.

Trị phong khí, mắt nhiều ghèn, đau, nhìn mờ

Chuẩn bị các vị thuốc mật mông hoa, thạch quyết minh, mộc tặc, đỗ tật lê, khương hoạt, cúc hoa và đem tán thành bột, mỗi lần sử dụng khoảng 3g, uống với nước ấm.

Lưu ý khi sử dụng mật mông hoa

Hiện nay, tại một vài tỉnh ở nước ta có khai thác một loài hoa cũng có tên gọi là mật mông hoa. Tuy nhiên, thật ra đó chỉ là hoa của cây hung hục hay cây cám lợn (tên khoa học là Mallotus furetianus, thuộc họ Thầu dầu). Do đó người dân cần chú ý để tránh nhầm lẫn khi sử dụng.

Về vị thuốc mật mông hoa, nó có nhiều ứng dụng trong việc điều trị bệnh, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến mắt. Tuy nhiên, như bất kỳ loại thuốc nào khác, việc sử dụng nên được thảo luận và hỏi ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo liều lượng và thời gian sử dụng phù hợp nhằm đạt được hiệu quả tối ưu và tránh tình trạng có thể gặp phải tác dụng phụ không mong muốn./.

Nguyễn Khánh Phi (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn

Cùng chuyên mục

Bạn có biết tác dụng chữa bệnh của cây lưỡi hổ?

Bạn có biết tác dụng chữa bệnh của cây lưỡi hổ?

Trong đời sống, cây lưỡi hổ thường được biết tới là một loại cây cảnh. Tuy nhiên, cây lưỡi hổ còn là một dược liệu với khá nhiều tác dụng chữa bệnh.
Ba Vì (Hà Nội) phục hồi, bảo tồn và khai thác cây dược liệu tại các xã miền núi

Ba Vì (Hà Nội) phục hồi, bảo tồn và khai thác cây dược liệu tại các xã miền núi

Ngày 19/7, tại khu du lịch Ao Vua, UBND huyện Ba Vì phối hợp tổ chức tọa đàm với chủ đề “Phục hồi và bảo tồn, khai thác cây dược liệu của các xã miền núi trên địa bàn huyện Ba Vì gắn với xây dựng nông thôn mới”.
Bài thuốc trị đau vai gáy từ dược liệu tự nhiên

Bài thuốc trị đau vai gáy từ dược liệu tự nhiên

Trong Y học cổ truyền, những bài thuốc điều trị đau vai gáy là sự kết hợp của các loại thảo dược trên từng thể bệnh. Những bài thuốc này tác động đến xương khớp, các mạch máu và các khối cơ giúp lưu thông khí huyết, giải phóng kinh lạc ứ trệ, giảm co cứng, giảm đau, giảm tê bì hiệu quả và cải thiện chức năng của xương khớp.
[E-Magazine] Lợi ích sức khỏe và bài thuốc từ cây dành dành

[E-Magazine] Lợi ích sức khỏe và bài thuốc từ cây dành dành

Dành dành là một loại cây bụi, mọc xanh tốt quanh năm, thường được trồng làm cây cảnh. Bên cạnh đó, dành dành còn là nguồn dược liệu quý, có tác dụng đối với nhiều bệnh lý.
Tác dụng chữa bệnh của cây dướng

Tác dụng chữa bệnh của cây dướng

Cây dướng là một loại cây lớn, mọc nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta. Trong y học cổ truyền, cây dướng, đặc biệt là quả dướng, có tác dụng điều trị nhiều loại bệnh.
Bài thuốc quý chữa bệnh bạch hầu

Bài thuốc quý chữa bệnh bạch hầu

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường phòng, chống bệnh bạch hầu do đã có trường hợp tử vong. Trong Đông y, bạch hầu cũng được coi là bệnh lý nguy hiểm, cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Các tin khác

Huy động các nguồn lực tham gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam

Huy động các nguồn lực tham gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam

Kết luận số 86-KL/TW của Ban Bí thư về phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam và Hội Đông y Việt Nam trong giai đoạn mới nêu yêu cầu tăng cường công tác xã hội hóa nhằm huy động các nguồn lực, thành phần tham gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.
Tác dụng chữa bệnh của lá xoài

Tác dụng chữa bệnh của lá xoài

Lá xoài từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian và ngày nay được khoa học chứng minh hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị và phòng ngừa nhiều bệnh lý.
Lương y Đỗ Sơn Hà: Y học cổ truyền chiếm ưu thế trong phòng và phục hồi sau đột quỵ (Bài 1)

Lương y Đỗ Sơn Hà: Y học cổ truyền chiếm ưu thế trong phòng và phục hồi sau đột quỵ (Bài 1)

Đột quỵ được biết đến là căn bệnh nguy hiểm và người bệnh có nguy cơ tử vong cao. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng: Sau đột quỵ cấp, người bệnh có thể bị mất trí nhớ, mất ngôn ngữ, sa sút trí tuệ hoặc dễ trầm cảm, rối loạn cảm xúc…Căn bệnh này nếu không có dự phòng và điều trị tốt sẽ có hậu quả rất nguy hiểm đến tính mạng và tàn phế sau này.
Thỏ ty tử - Vị thuốc lạ mà quen

Thỏ ty tử - Vị thuốc lạ mà quen

Thỏ ty tử là hạt sấy hay phơi khô của cây tơ hồng. Thỏ ty tử là một vị thuốc quan trọng trong y học cổ truyền được sử dụng để dưỡng can thận, điều trị chứng bất lực và di tinh, ngăn ngừa sảy thai, cải thiện thị lực...
[E-Magazine] Tác dụng chữa bệnh của lá mơ lông

[E-Magazine] Tác dụng chữa bệnh của lá mơ lông

Lá mơ lông vừa là một loại rau gia vị, vừa là một vị thuốc quý hỗ trợ điều trị nhiều bệnh như lỵ trực trùng, ăn uống không tiêu, đau dạ dày...
Vỏ quả sầu riêng tưởng chừng như vô dụng nhưng lại vô vàn lợi ích

Vỏ quả sầu riêng tưởng chừng như vô dụng nhưng lại vô vàn lợi ích

SKV - Sầu riêng là một trong những loại trái cây nhiệt đới, phổ biến tại Việt Nam. Ngoài phần cơm vàng béo ngọt và hạt, ít người biết rằng vỏ quả sầu riêng vừa có thể chế biến các món ăn, vừa là vị thuốc nam với nhiều công dụng.
Hoa mẫu đơn chữa bệnh gì?

Hoa mẫu đơn chữa bệnh gì?

Mẫu đơn là loại hoa đẹp với màu sắc nổi bật đỏ, trắng, vàng. Đặc biệt, loài hoa này còn là vị thuốc có công dụng trong điều trị nhiều bệnh khá hiệu quả.
Công dụng và bài thuốc từ hoa chuối

Công dụng và bài thuốc từ hoa chuối

Hoa chuối là loại thực phẩm dân dã, quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Với nhiều dưỡng chất, hoa chuối mang tới những lợi ích sức khỏe và là một dược liệu quý hỗ trợ chữa bệnh hiệu quả.
Phòng chẩn trị y học cổ truyền Thiên An: Tận tâm phụng sự cộng đồng

Phòng chẩn trị y học cổ truyền Thiên An: Tận tâm phụng sự cộng đồng

Phát huy giá trị y học cổ truyền, kết hợp công nghệ tiên tiến, với phương châm xem người bệnh như người thân, Phòng chẩn trị y học cổ truyền Thiên An (địa chỉ 185, tổ dân phố Khuynh Thạch, phường Cải Đan, TP Sông Công, Thái Nguyên) từ lâu đã được đông đảo bệnh nhân tin tưởng.
Bạn có biết bài thuốc chữa bệnh từ cỏ tranh?

Bạn có biết bài thuốc chữa bệnh từ cỏ tranh?

Theo Đông y, cỏ tranh có vị ngọt tính cam hàn, có tác dụng lương huyết sinh tân, thanh nhiệt lợi tiểu thường chủ trị xuất huyết đường tiêu hóa, làm mát gan, lợi tiểu, viêm đường tiết niệu…
Xem thêm
Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2024 và tổ chức hội thảo chia sẻ về bệnh xương khớp theo YHCT

Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2024 và tổ chức hội thảo chia sẻ về bệnh xương khớp theo YHCT

Ngày 19/7/2024, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2024 và tổ chức Hội thảo: “Cập nhật kiến thức phòng và chăm sóc sức khoẻ chủ động các bệnh về xương khớp theo quan điểm YHCT và ứng dụng thừa kế các bài thuốc nam chữa các
Hội Nam Y Việt Nam công bố Quyết định thành lập Chi hội CLB Healing In Balance

Hội Nam Y Việt Nam công bố Quyết định thành lập Chi hội CLB Healing In Balance

Sáng ngày 12/07/2024, tại hội trường Tầng 5 Công ty AIVA số 24 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội. Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định thành lập Chi hội câu lạc bộ Healing In Balance.
Hội nghị Ban chấp hành Hội Nam Y Việt Nam lần thứ V: Thông qua 10 nội dung quan trọng

Hội nghị Ban chấp hành Hội Nam Y Việt Nam lần thứ V: Thông qua 10 nội dung quan trọng

Ngày 29/6, tại Hà Nội, Ban Chấp hành Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ V
Thành lập và Đại hội Chi hội Nam Y Dưỡng Sinh Viện: Bước khởi đầu trong nhiệm kỳ 2024-2029

Thành lập và Đại hội Chi hội Nam Y Dưỡng Sinh Viện: Bước khởi đầu trong nhiệm kỳ 2024-2029

Sáng ngày 28/06, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ công bố quyết định thành lập Chi hội Nam Y Dưỡng Sinh Viện và Đại hội Chi hội lần thứ I nhiệm kỳ 2024-2029.
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Phiên bản di động