Phiên họp giả định "Quốc hội trẻ em": 100% đại biểu đồng ý cấm thuốc lá điện tử, nung nóng

Tại phiên họp, nhiều ý kiến đề xuất cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, các bộ, ngành để cấm bán thuốc lá điện tử và các chất kích thích cho trẻ vị thành niên; kiểm soát chặt chẽ hơn việc quảng cáo thuốc lá và các chất kích thích trên mạng xã hội... Đồng thời cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của gia đình, nhà trường và nhất là các em học sinh về tác hại của thuốc lá và các chất kích thích.

Quang cảnh Phiên họp giả định "Quốc hội trẻ em" lần thứ hai. Ảnh: moet.gov.vn.

Bộ trưởng Bộ Y tế giả định Nguyễn Ngọc Mai An cho biết, tình trạng gia tăng trẻ em sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng thời gian qua, có nguyên nhân từ việc trẻ em rất dễ tiếp cận với thuốc lá điện tử qua mạng xã hội, thậm chí các sản phẩm này được bán ngay tại cổng trường. Giá cả mặt hàng này đa dạng, nhiều sản phẩm giá rẻ vừa với túi tiền của học sinh.

Bên cạnh đó, nhiều trẻ em thiếu sự hiểu biết về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với thể chất, tinh thần và sự nhận thức của người sử dụng. Thậm chí, có những nhận thức sai lầm rằng các sản phẩm này ít gây hại hơn so với thuốc lá truyền thống.

Trong khi đó, các sản phẩm thuốc lá điện tử thường được thiết kế bắt mắt, với nhiều hình thù, mùi vị làm tăng sự tò mò, muốn thử nghiệm của trẻ em. Các quy định liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng hiện còn nhiều khoảng trống; hoặc nếu có, các em cũng chưa được biết đến nên đã tùy ý sử dụng theo ý của mình.

Về giải pháp ngăn chặn tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, Bộ trưởng Bộ Y tế giả định cho rằng, trước tiên phải có hành lang pháp lý chặt chẽ nhằm tăng cường quản lý và điều chỉnh hành vi sử dụng của học sinh. Bộ Y tế đã đề xuất cấm các sản phẩm này tại Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Y tế giả định cũng đặt vấn đề về các biện pháp đồng bộ ngăn chặn phổ biến trên thị trường, ngăn chặn thuốc lá điện tử xâm nhập vào trong trường học với sự tham gia của ngành giáo dục, gia đình, các cơ quan quản lý thị trường, công an và thông tin - truyền thông.

Tại phiên họp giả định, khi bàn về chủ đề này, các ý kiến chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến việc học sinh sử dụng thuốc lá, chất kích thích trong môi trường học đường là do thuốc lá điện tử dễ tiếp cận vì giá rẻ hoặc do căng thẳng từ môi trường sống, do sự nhận thức, giáo dục của gia đình chưa đúng, do muốn khẳng định bản thân, tò mò và chạy theo xu hướng cũng như không hiểu rõ tác hại lâu dài của thuốc lá, chất kích thích đối với sức khỏe.

Nhấn mạnh cần có các giải pháp căn cơ cho vấn đề này, các đại biểu trẻ em đề nghị cần phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành để cấm bán thuốc lá điện tử cho người dưới 18 tuổi và xử phạt hành vi bán thuốc lá điện tử cho trẻ em; thiết lập các quy định rõ ràng để học sinh thay đổi nhận thức.

Các đại biểu trẻ em tại phiên họp. Ảnh: moet.gov.vn.

Nêu rõ thực trạng lạm dụng các nền tảng mạng xã hội (như Facebook, TikTok..) để quảng cáo, lan truyền thông tin nhanh chóng về thuốc lá điện tử, các chất kích thích để tiếp cận với học sinh và giới trẻ về sản phẩm của mình, đại biểu trẻ em Lê Phương Bảo Ngọc - Đoàn TP Hà Nội đề xuất một số giải pháp cho vấn đề này, trong đó nhấn mạnh tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức cho học sinh, phụ huynh và giáo viên để hiểu được tác hại của thuốc lá và các chất kích thích; tạo môi trường an toàn, tích cực, khuyến khích học sinh tham gia hoạt động ngoại khóa, thể thao để giảm bớt áp lực và gia tăng sự đoàn kết với các bạn, không lôi kéo nhau sử dụng thuốc lá điện tử và các chất kích thích.

Đại biểu trẻ em Lê Phương Bảo Ngọc mong muốn Bộ Y tế và Bộ Công an phối hợp chặt chẽ hơn để cấm ban hành và cấm buôn bán các chất kích thích và thuốc lá điện tử cho trẻ vị thành niên và trẻ em dưới 18 tuổi.

Đồng tình với quan điểm nêu trên, đại biểu trẻ em Nguyễn Hồ Hoài Như - Đoàn TP. Cần Thơ cho rằng có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến việc sử dụng chất thuốc lá và các chất gây nghiện và hiện chưa có hành lang pháp lý để đẩy lùi việc sử dụng các loại này trong môi trường học đường. Vì vậy, đại biểu trẻ em Nguyễn Hồ Hoài Như đề xuất bổ sung các quy định cụ thể trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Nêu rõ việc học sinh sử dụng thuốc lá, chất kích thích trong môi trường học đường ngày càng gia tăng, đại biểu trẻ em Vũ Hoàng Phong - Đoàn Lạng Sơn cho biết, trên phạm vi toàn quốc, khoảng 10% học sinh THCS và 20% học sinh THPT đã từng sử dụng thuốc lá, chất kích thích. Tỉ lệ các học sinh sử dụng chất kích thích như cần sa có xu hướng tăng với khoảng 2-3% học sinh đã từng sử dụng.

Để phòng, chống tác hại của thuốc lá và các chất kích thích trong môi trường học đường, đại biểu trẻ em Vũ Hoàng Phong cho rằng, cần tăng cường giáo dục sức khỏe thông qua các chương trình sinh động, hấp dẫn, tổ chức các hoạt động ngoại khóa lành mạnh hoặc khuyến khích sự tham gia của gia đình cũng rất quan trọng. Ngoài ra cần xây dựng môi trường an toàn, thiết lập quy định nghiêm ngặt và liên kết với cộng đồng để nâng cao nhận thức; theo dõi và can thiệp kịp thời nếu học sinh có dấu hiệu sử dụng các chất kích thích và thuốc lá trong môi trường học đường.