Quế - "tứ đại danh dược" với các tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe

Trong tự nhiên, có rất nhiều dược liệu được biết đến với giá trị kinh tế và dược tính tốt cho sức khỏe con người. Quế được biết đến là một dược liệu phổ biến tại Việt Nam được sử dụng trong y học cổ truyền và cả y học hiện đại nhờ tác dụng phòng ngừa và điều trị bệnh. Quế được xếp vào "tứ đại danh dược" cùng với sâm, nhung, và phụ.

Quế - "tứ đại danh dược" trong Y học cổ truyền

Quế hay còn được gọi là quế đơn, quế thanh, mạy quẻ, ngọc thụ, thuộc họ long não với danh pháp khoa học là Lauraceae. cây thân gỗ, cao khoảng 10 – 20m, vỏ thân nhẵn. Lá quế mọc so le, có cuống ngắn, dễ gãy, đầu nhọn hoặc hơi tù, có 3 gân hình cung ở mặt dưới, mặt trên lá có màu xanh sẫm, bóng. Hoa quế mọc theo chùm, mọc ở nách hoặc ngọn, cành, hoa màu trắng. Quả có màu nâu tím, hình trứng, nhẵn bóng. Hoa thường nở nhiều từ tháng 6 – tháng 8, quả có từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau.

Theo nhà khoa học, lương y Bùi Đắc Sáng, tinh dầu quế không chỉ có tác dụng cải thiện trí tuệ, nâng cao sức tập trung và ghi nhớ, mà còn có khả năng làm ấm toàn thân, khử mùi hôi, và trị cảm cúm, cảm lạnh, tiêu chảy. Ngoài ra, tinh dầu quế còn giúp giảm buồn phiền, chống đau cơ, kích thích tuần hoàn máu và hô hấp, cũng như tăng bài tiết và tăng cường co bóp tử cung và nhu động ruột.

Theo các nghiên cứu y học hiện đại quế có chứa vitamin B và K cùng các chất chống oxy hóa giúp làm giảm stress, oxy hóa, ngăn ngừa bệnh ung thư, đái tháo đường type 2 và các bệnh lý khác. Ngoài ra, quế còn gây co mạch, tăng bài tiết, co bóp tử cung và tăng nhu động ruột. Tinh dầu quế có tính sát trùng mạnh.

Trong y học cổ truyền, quế được coi là một trong bốn vị thuốc rất có giá trị (sâm, nhung, quế, phụ). Quế có vị ngọt cay, tính nóng, và khả năng thông huyết mạch, giúp mạnh tim, tăng sức nóng, và chữa các chứng trúng hàn, hôn mê mạch chạy chậm, nhỏ, yếu (trụy mạch, huyết áp hạ) và dịch tả nguy cấp.

Quế dược liệu quý được xếp vào "tứ đại danh dược" với các tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe
Quế có nhiều công dụng hữu ích cho sức khỏe. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Những tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe của quế

Giảm lượng đường trong máu

Một số nghiên cứu được thực hiện trên người và động vật mắc bệnh tiểu đường đã cho thấy quế thực sự có thể giúp giảm lượng đường trong máu. Nguyên nhân là do quế có tác dụng điều hòa đường huyết và tăng khả năng tiêu thụ đường trong các tế bào. Một số chất trong quế còn giúp các tế bào mỡ nhận dạng và phản ứng với insulin.

Giảm viêm

Quế là một trong các chất tự nhiên giúp chống oxi hoá tốt nhất. Nguyên nhân là do trong quế có sự tồn tại của các chất như axit cinnamic, coumarin và aldehyde cinnamic. Các chất này có khả năng giúp giảm sưng và các bệnh liên quan đến viêm và viêm khớp dạng thấp.

Giảm lượng cholesterol trong cơ thể

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ lượng quế tương đương ¼ muỗng cà phê mỗi ngày trong 18 tuần có thể làm giảm LDL và cholesterol toàn phần. Trong quế có chứa pulyphenol có khả năng giúp hỗ trợ giảm cân và tăng khả năng trao đổi chất. Hợp chất hydroxy cinnamaldehyde cũng có khả năng ngừa viêm và ngăn chất béo tích tụ trong máu giúp hạ cholesterol trong máu, mỡ máu và phòng bệnh tim mạch.

Giúp làn da khoẻ mạnh

Nghiên cứu cho thấy quế Ceylon có khả năng đặc biệt để chống lại các loại vi khuẩn gây ra mụn trứng cá. Quế còn được sử dụng để chế biến thành các loại mặt nạ có khả năng chống lại mụn nhọt và mẩn đỏ. Quế cũng có khả năng thúc đẩy sản xuất collagen giúp làn da trở nên trẻ trung và săn chắc hơn.

Giúp điều trị ung thư

Quế có khả năng làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư, thậm chí trong một số trường hợp quế còn có thể tiêu diệt hoàn toàn các tế bào khối u trong cơ thể. Một số hợp chất của quế còn được chiết xuất để điều chế thuốc chống ung thư.

Tăng cường hiệu suất cho não

Nghiên cứu tại Trung tâm Healthspan của Anh, cho thấy rằng tác dụng ngăn ngừa sự tích tụ của 1 protein trong điều trị Alzheimer. Quế có khả năng làm tăng sản xuất Natri benzoat trong não, hợp chất Natri benzoat tác động trực tiếp lên vùng hải mã đây là khu vực liên quan đến trí nhớ và học tập.

Quế đóng vai trò như một loại thuốc bổ giúp kích thích hoạt động não bộ, làm giảm sự căng thẳng của thần kinh, giảm suy giảm trí nhớ. Quế có hương thơm giúp tăng khả năng tập trung, tăng nhận thức, tăng sự nhạy bén và cải thiện trí nhớ.

Quế dược liệu quý được xếp vào "tứ đại danh dược" với các tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe
Quế là một trong những loại gia vị cổ nhất, được biết đến khoảng 2000 năm trước công nguyên. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Bài thuốc chữa bệnh từ quế

Chữa cảm mạo

Quế chi thang: Quế chi 8g, cam thảo 6g, thược dược 6g, sinh khương 6g, táo đen 4 quả, nước 600ml. Đem sắc còn 200ml, chia làm 3 lần uống trong ngày (uống nóng).

Chữa tiêu chảy

Vỏ thân quế 4–8g, gạo nếp rang vàng 10g, hạt cau già 4g, gừng nướng 2 lát. Tất cả đem sắc nước uống.

Chữa suy nhược cơ thể do bệnh đường tiêu hóa

Nhục quế 4g, đảng sâm, bạch truật, hoàng kỳ, đại táo mỗi vị 12g, trần bì, ngũ vị tử mỗi vị 6g, cam thảo 4g, gừng 2g. Tất cả đem sắc uống mỗi ngày một thang.

Chữa viêm loét dạ dày tá tràng

Quế chi 8g, hoàng kỳ 16g, đại táo 12g, hương phụ, bạch thược mỗi vị 8g, sinh khương, cam thảo, cao lương khương mỗi vị 6g. Đem sắc uống mỗi ngày một thang.

Chữa kinh nguyệt không đều, chậm kinh

Nhục quế 4g, bạch truật, đảng sâm, bạch thược, hoàng kỳ mỗi vị 12g, phục linh, thục địa, xuyên khung, đương quy mỗi vị 8g, cam thảo 4g. Sắc uống mỗi ngày một thang.

Chữa viêm mũi dị ứng

Quế chi 8g, hoàng kỳ 16g, bạch thược 12g, bạch truật 8g, phòng phong, đại táo mỗi vị 6g, gừng 2g. Nếu viêm cấp tính chảy nước mũi nhiều, thêm ma hoàng 4g, tế tân 6g. Nếu mệt mỏi, ăn kém, thêm đảng sâm 16g, kha tử 6g.

Lưu ý khi sử dụng quế

Để sử dụng quế an toàn, bạn cần lưu ý đến một số vấn đề sau:

  • Không sử dụng quế khi đang sử dụng statin, paracetamol, acetaminophen.
  • Tuân thủ nghiêm liều lượng và cách sử dụng quế theo chỉ định của bác sĩ.
  • Không được tự ý kết hợp quế với các thảo dược khác khi không có chỉ định.
  • Kiêng sử dụng thực phẩm cay, nóng trong giai đoạn điều trị bằng quế.

Để an toàn hơn khi sử dụng quế, bạn nên tham khảo và nhờ đến sự tư vấn của chuyên gia. Những bài thuốc trên đây chỉ mang tính chất tham khảo.

https://suckhoeviet.org.vn/

Thúy Hà (t/h)

Tin liên quan

Bướu cổ lành tính có cần điều trị ngay không?

Bướu cổ lành tính có cần điều trị ngay không?

Khám phá về bướu cổ lành tính, nguyên nhân, cách kiểm soát và các phương pháp điều trị hiệu quả để bảo vệ sức khỏe tuyến giáp của bạn...
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Thói quen tắm ngay sau khi đi nắng về để “giải nhiệt” tưởng chừng vô hại nhưng lại là tác nhân hàng đầu dẫn đến những ca đột quỵ não nghiêm trọng.
Bất ngờ 13 loại thực phẩm bị xem thường nhưng cực tốt cho sức khỏe

Bất ngờ 13 loại thực phẩm bị xem thường nhưng cực tốt cho sức khỏe

Giới chuyên gia liệt kê 13 loại thực phẩm lành mạnh có giá trị dinh dưỡng nhưng thường bị lãng quên...

Cùng chuyên mục

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa là một nội dung đáng chú ý trong hệ thống lý luận y học cổ truyền của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Thông qua mối quan hệ giữa Thủy, Hỏa, âm dương và tạng phủ, ông góp phần hệ thống hóa cách lý giải bệnh lý và định hướng điều trị theo nguyên tắc biện chứng luận trị.
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ sưu tầm những bài thuốc của người đi trước, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm khảo cứu, hệ thống hóa y lý và đúc kết kinh nghiệm chữa bệnh thành một di sản đồ sộ. Nhìn từ quá trình kế thừa và vận dụng các cổ phương, câu chuyện Quyên tý thang gợi mở cách tri thức y học cổ truyền được tiếp nối, điều chỉnh và đưa vào thực hành qua nhiều thế hệ thầy thuốc.
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thời gian qua, các cơ sở khám, chữa bệnh tại thành phố Hà Nội đã tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần xây dựng nền y học Thủ đô phát triển toàn diện, nhân văn.
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ để lại một hệ thống lý luận y học đồ sộ, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm sưu tầm, khảo cứu, chỉnh lý và phát triển các phương thuốc. Trong kho tàng ấy có những cổ phương được kế thừa từ y học phương Đông, những bài thuốc thu thập trong dân gian và cả những phương được ông đúc kết từ thực tiễn lâm sàng. Lục vị, Bát vị, Tứ quân, Tứ vật hay Độc hoạt tang ký sinh là một số phương tiêu biểu thường được nhắc đến trong di sản này.
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Không phải bài thuốc do Hải Thượng Lãn Ông sáng chế, Lục vị địa hoàng hoàn là cổ phương gắn với danh y Tiền Ất đời Tống. Từ một phương thuốc kinh điển của y học cổ truyền, Hải Thượng Lãn Ông tiếp nhận, đặt trong hệ thống lý luận về thủy – hỏa và vận dụng linh hoạt cùng phép biện chứng luận trị. Qua đó, giá trị của Lục vị không chỉ nằm ở sáu vị thuốc, mà còn cho thấy cách một danh y Việt Nam kế thừa và phát triển y lý cổ truyền.
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác dành nhiều trang khảo cứu phương tễ và lý giải cách phối hợp các vị thuốc. Bát vị hoàn là một trong những phương thuốc đáng chú ý, thể hiện rõ tư duy của ông về sự phối hợp giữa bổ và tả, giữa âm và dương. Hơn hai thế kỷ sau, giá trị của phương thuốc không chỉ nằm ở công thức cổ truyền, mà còn gợi mở cách nhìn nhận về việc kế thừa và sử dụng di sản y học.

Các tin khác

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Gừng gió là cây thuốc được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền để chữa một số bệnh như: Giảm đau, trúng gió, viêm ruột kết…
Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt

Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt

Câu hỏi đáng suy nghĩ là: Tại sao cùng một nguồn tài nguyên, có người nhìn thấy nhiều giá trị hơn chúng ta?
Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Hơn hai thế kỷ sau khi được hoàn thành, Hải Thượng y tông tâm lĩnh vẫn là một trong những di sản quan trọng của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Không chỉ ghi chép lý luận, phương thuốc và kinh nghiệm chữa bệnh, bộ sách còn thể hiện quan niệm của ông về y đức, nghề nghiệp và trách nhiệm của người thầy thuốc.
Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?

Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?

Magie có thể hỗ trợ hạ huyết áp nhưng không nên xem đây là phương pháp thay thế thuốc điều trị.
Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia

Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia

Nhìn nhận y học cổ truyền là nguồn lực nội sinh mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là tạo cơ chế để nguồn lực ấy kết nối với khoa học, công nghệ, y học hiện đại và các ngành liên quan, hình thành hệ sinh thái kinh tế sức khỏe mang bản sắc Việt Nam - nền tảng của một lợi thế cạnh tranh mới trong bối cảnh toàn cầu.
Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

(SKV) Thông điệp "Chúng ta không thể viết lại lịch sử, nhưng có thể hoạch định lại tương lai" của Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở yêu cầu tiếp tục khơi thông các nguồn lực nội sinh. Trong đó, y học cổ truyền cần được nhìn nhận không chỉ là di sản, mà còn là nguồn lực góp phần phát triển đất nước.
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không chỉ để lại một hệ thống trước tác lớn về y học mà còn dành nhiều tâm huyết khảo cứu dược liệu, phương thuốc và kinh nghiệm chữa bệnh. Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, những tri thức được kế thừa từ các y thư trước, kinh nghiệm dân gian và thực tiễn hành nghề được ông chọn lọc, bình giải và hệ thống hóa. Di sản ấy góp phần quan trọng vào quá trình hình thành và phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi

7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi

Hơn hai thế kỷ trước, trong điều kiện y học còn nhiều hạn chế, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã để lại một di sản y học đồ sộ, trong đó có nhiều quan niệm về khám bệnh, dùng thuốc và đạo đức của người thầy thuốc. Dù y học hiện đại đã có nhiều tiến bộ về chẩn đoán và điều trị, một số tư tưởng ấy vẫn gợi mở những bài học đáng suy ngẫm về sự thận trọng khi dùng thuốc, tôn trọng từng người bệnh và chủ động giữ gìn sức khỏe.
Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang

Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang

(SKV) - Tháng 9 năm 2025, Phòng khám Y học bản địa Việt Nam tiếp nhận một bệnh nhân nam, 67 tuổi, ở tỉnh Lạng Sơn, được chẩn đoán ung thư bàng quang đã di căn xương. Bệnh nhân đã được phẫu thuật bàng quang và đặt ống thông niệu quản JJ để duy trì đường lưu thông nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi đến phòng khám, bệnh nhân bơ phờ, thờ ơ, ít quan tâm đến xung quanh; thể trạng suy mòn nhưng chưa suy kiệt, cân nặng khoảng 46 kg.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế

Ngày 24/10/2026, tại Văn phòng Hội Nam y Việt Nam (E23 khu đấu giá Yên Xá, Hà Đông), Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam đã tổ chức hội nghị trọng thể dưới sự chủ trì của Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam. Hội nghị tập trung thảo luận, thống nhất các nội dung trọng tâm về công tác thi đua khen thưởng nhân kỷ niệm 10 năm thành lập Hội, triển khai công tác thiện nguyện xã hội và đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y học cổ truyền.
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

Tại Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam Quý III năm 2026 diễn ra vào ngày 04/10/2026, Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, định hướng chiến lược cho các hoạt động của Hội trong Quý IV năm 2026 và chặng đường phát triển tiếp theo.
TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững

TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững

Ngày 29/9, tại TP.HCM, Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”, tập trung trao đổi các giải pháp củng cố tổ chức, phát triển hội viên, nâng cao chất lượng hoạt động, hướng tới xây dựng hệ thống Hội vững mạnh, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Hội thảo Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam: Nâng tầm y học cổ truyền trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Hội thảo Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam: Nâng tầm y học cổ truyền trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Sáng 24/9/2026, tại Khu du lịch Ao Vua (Hà Nội), Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Ao Vua đã tổ chức thành công Hội thảo "Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam". Hội thảo có sự tham dự của đông đảo hội viên Hội Nam Y khu vực phía Bắc cùng đại diện các cơ quan, tổ chức khách mời.
Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025

Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025

Nằm trong chuỗi các hoạt động nhằm nâng cao vị thế và tháo gỡ khó khăn cho nền y học dân tộc, ngày 21 tháng 8 năm 2026, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế thuộc Bộ Y tế, Tạp chí Sức Khỏe Việt đã tổ chức buổi Tọa đàm "Đánh giá thực trạng Y dược cổ truyền giai đoạn 2020–2025 và Định hướng phát triển".
Phiên bản di động