Tăng cường phân loại sớm và chuyển tuyến hợp lý để hạn chế biến chứng nặng và tử vong trong bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết

PGS.TS. Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế (bên trái) thăm và kiểm tra tình hình phòng dịch ở trường mầm non./suckhoeviet.org.vn

Sáng ngày 23/6, PGS.TS. Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng tại Văn phòng Đáp ứng khẩn cấp phòng chống dịch bệnh (EOC) - Viện Pasteur TP.HCM. Họp gồm 20 điểm cầu tại 20 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. Các báo cáo từ các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Long An cho thấy tỷ lệ mắc bệnh trên 100.000 dân đã tăng so với năm trước và so với trung bình 5 năm gần đây. Đồng thời, các tỉnh này cũng ghi nhận tỷ lệ ca bệnh nặng cao. Điều đáng lưu ý là 50% người lớn mắc bệnh không có triệu chứng, nhưng vẫn có khả năng lây sang trẻ em.

Theo báo cáo của TS. Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM, bệnh tay chân miệng đã ghi nhận hơn 2.000 ca mắc mới ở khu vực phía Nam, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, đã có 5 ca tử vong do chủng Enterovirus 71 (EV71) và 2 trường hợp tử vong khác. Tuy nhiên, số liệu chỉ dựa trên các ca mắc nặng nhập viện, trong khi số ca nhẹ chưa được thống kê có thể cao hơn nhiều. Chủng EV71 chiếm ưu thế trong số ca mắc tay chân miệng. Đặc biệt, tình trạng bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết đang gia tăng ở khu vực phía Nam của Việt Nam. Các bệnh này đang gây lo ngại do có nhiều ca biến chứng nặng và tử vong. Để ngăn chặn tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, Bộ Y tế đã yêu cầu các cơ sở y tế phân loại sớm và chuyển tuyến phù hợp.

Theo báo cáo của các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Long An, tỷ lệ ca mắc tay chân miệng và sốt xuất huyết đã vượt qua mức cao so với năm trước và trung bình 5 năm gần đây. Các tỉnh này cũng đồng thời ghi nhận tỷ lệ ca mắc nặng cao. Báo cáo cũng cho biết rằng 50% người lớn mắc bệnh không có triệu chứng, điều này làm gia tăng nguy cơ lây sang trẻ em.

Theo TS. Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM, bệnh tay chân miệng đã ghi nhận hơn 2.000 ca mắc mới ở khu vực phía Nam, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Trong số đó, đã có 5 ca tử vong do chủng Enterovirus 71 (EV71) và 2 trường hợp tử vong khác. Ông cũng nhấn mạnh rằng số liệu này chỉ dựa trên số ca mắc bệnh nặng nhập viện, chưa tính đến số ca nhẹ, do đó con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Trong số các ca mắc bệnh tay chân miệng, chủng EV71 chiếm ưu thế.

Đáng chú ý, việc phân định bệnh tay chân miệng hiện chưa được báo cáo rõ ràng, 81% ca bệnh ở TP.HCM chưa được phân loại lâm sàng, gây ảnh hưởng đến việc đánh giá lâm sàng và xác định xu hướng bệnh tật. Bên cạnh đó, 50% người lớn mắc bệnh nhưng không có triệu chứng, đó là một nguồn lây quan trọng và khó kiểm soát. Ngoài ra, cũng có nhiều trường hợp mắc bệnh nhưng không có biểu hiện rõ ràng.

Bệnh tay chân miệng (TCM) là một bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em, được gây bởi các loại virus trong họ Enterovirus, đặc biệt là Enterovirus 71 (EV71) và Coxsackievirus A16 (CVA16). Bệnh thường xuất hiện vào mùa hè và mùa thu, và có thể lây lan qua tiếp xúc với các chất nhầy của người bị bệnh, tiếp xúc với nước bọt, nước mũi, nước miệng hoặc phân của người bị bệnh, hoặc thông qua tiếp xúc với các vật có mầm bệnh.

Ảnh minh họa./suckhoeviet.org.vn

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tay chân miệng thường bao gồm:

- Phát ban nổi lên như mụn nước (vesicles) trên môi, lưỡi, miệng, tay và chân.

- Viêm họng và nhiệt độ cao.

- Buồn nôn, nôn mửa.

- Đau bụng và tiêu chảy.

Trường hợp nặng của bệnh tay chân miệng có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, hoặc suy hô hấp. Một số biến chứng này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Sốt xuất huyết cũng là một căn bệnh truyền nhiễm gây ra bởi một số loại virus thuộc họ Flavivirus, chủ yếu là virus Dengue. Bệnh được truyền qua sự cắn của muỗi Aedes nhiễm virus, đặc biệt là muỗi Aedes aegypti. Các triệu chứng của sốt xuất huyết bao gồm:

- Sốt cao và kéo dài.

- Đau đầu nặng và đau mắt.

- Mệt mỏi và khó chịu.

- Rối loạn tiêu hóa, có thể kèm theo buồn nôn, nôn mửa, và tiêu chảy.

- Chảy máu chân răng, chảy máu chân tay hoặc chảy máu mũi, và có thể xuất hiện các dấu hiệu chảy máu ở da.

Biến chứng nghiêm trọng nhất của sốt xuất huyết là sốt xuất huyết dengue nặng, có thể gây tử vong.

Ảnh minh họa./suckhoeviet.org.vn

Để ngăn chặn sự lây lan của bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết, việc tuân thủ các biện pháp phòng ngừa để ngăn chặn sự lây lan của bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết:

1. Hạn chế tiếp xúc với người bị bệnh: Tránh tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh tay chân miệng hoặc sốt xuất huyết, đặc biệt là với những người có các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh. Nếu bạn hoặc con bạn bị bệnh, hạn chế tiếp xúc với người khác để tránh lây lan.

2. Thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với người bị bệnh. Đảm bảo rửa sạch các bề mặt, đồ chơi và vật dụng tiếp xúc thường xuyên.

3. Giữ vệ sinh cá nhân: Duy trì môi trường sạch sẽ, đặc biệt là trong những khu vực có nhiều trẻ em. Lau chùi và khử trùng các bề mặt tiếp xúc thường xuyên, bao gồm cửa, bàn, ghế và đồ chơi.

4. Ngăn muỗi và côn trùng cắn: Sử dụng các biện pháp phòng tránh muỗi như sử dụng kem chống muỗi, đặt màn chống muỗi, đóng cửa và cửa sổ vào ban đêm, và tránh tạo môi trường thuận lợi cho sự sinh trưởng của muỗi trong nhà.

5. Tăng cường hệ miễn dịch: Đảm bảo sức khỏe tốt bằng cách duy trì một lối sống lành mạnh, bao gồm ăn uống cân đối, tập thể dục đều đặn và đủ giấc ngủ. Đối với sốt xuất huyết, việc tăng cường hệ miễn dịch bằng cách tiêm phòng và đảm bảo cơ thể đủ dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng.

6. Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ: Điều quan trọng là thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ với bác sĩ, nhất là trong mùa bệnh. Điều này giúp phát hiện sớm và điều trị.

7. Tuân thủ các quy định và hướng dẫn của cơ quan y tế: Hãy luôn cập nhật thông tin và tuân thủ các quy định và hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương và quốc gia. Các cơ quan y tế thường cung cấp các thông tin và hướng dẫn về cách phòng ngừa và kiểm soát các bệnh truyền nhiễm như bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết.

8. Tiêm phòng: Kiểm tra và tuân thủ lịch tiêm phòng của bạn và con bạn. Các loại vắc xin như vắc xin bệnh tay chân miệng và vắc xin sốt xuất huyết có thể giúp giảm nguy cơ mắc và lây lan các bệnh này.

9. Điều trị và cách ly: Nếu bạn hoặc con bạn đã mắc bệnh tay chân miệng hoặc sốt xuất huyết, hãy thực hiện đầy đủ quá trình điều trị và tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ. Đồng thời, cần thực hiện các biện pháp cách ly để tránh lây lan bệnh cho người khác.

10. Tuyên truyền và giáo dục: Tham gia vào các hoạt động tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết. Hiểu rõ về triệu chứng, cách lây lan và biện pháp phòng ngừa có thể giúp cả cộng đồng nâng cao ý thức và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Lưu ý rằng việc phòng ngừa bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết là sự kết hợp của nhiều biện pháp, và quan trọng nhất là tuân thủ các biện pháp vệ sinh cá nhân và các hướng dẫn y tế từ cơ quan chức năng. Nếu bạn hoặc con bạn có triệu chứng hoặc nghi ngờ mắc bệnh, hãy tìm kiếm sự tư vấn và điều trị từ bác sĩ hoặc cơ quan y tế địa phương.