Thay đổi tư duy trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa

Thay đổi tư duy trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa

Hành trình bền bỉ, nền tảng vững chắc

Trải qua hành trình hơn một thập kỷ rưỡi không ngừng nghỉ, Chương trình XDNTM đã trở thành dấu ấn lớn trong tiến trình phát triển nông thôn của Thanh Hóa. Đồng hành xuyên suốt chặng đường đó là Văn phòng Điều phối Chương trình XDNTM tỉnh Thanh Hóa – đơn vị nòng cốt trong tham mưu, điều phối và tổ chức thực hiện chương trình trên toàn địa bàn.

Với bộ máy gọn nhẹ gồm 3 phòng chuyên môn (Kế hoạch – Tổng hợp, Nghiệp vụ và Truyền thông), tổng số chưa đến 20 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, nhưng khối lượng công việc mà Văn phòng đảm nhiệm là rất lớn. Cùng lúc triển khai hàng chục nhiệm vụ liên quan đến XDNTM và Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), đơn vị đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm cao.

Từ thực tiễn triển khai, Văn phòng đã tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia ban hành 232 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành, cùng hàng trăm văn bản hướng dẫn trực tiếp. Đây cũng là đầu mối xây dựng các bộ tiêu chí nông thôn mới cấp xã, cấp huyện theo từng giai đoạn, đồng thời đề xuất nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương.

Song song đó, Văn phòng thường xuyên tham mưu tổ chức các hội nghị triển khai, sơ kết, tổng kết chương trình và các hội nghị chuyên đề quán triệt chủ trương của Trung ương. Tính từ khi thành lập đến nay, đơn vị đã tham mưu tổ chức 119 hội nghị thẩm định, xét công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới các cấp và 14 hội nghị đánh giá, xếp hạng sản phẩm OCOP.

Toàn tỉnh có 661 sản phẩm OCOP được công nhận.

Những con số biết nói

Những nỗ lực bền bỉ ấy đã góp phần quan trọng vào kết quả chung của toàn tỉnh. Đến hết tháng 6/2025 – thời điểm trước khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – Thanh Hóa có 15 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn và hoàn thành nhiệm vụ XDNTM; 374/449 xã và 831 thôn, bản miền núi đạt chuẩn nông thôn mới.

Toàn tỉnh có 4 huyện và 125 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 33 xã và 629 thôn, bản đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Đặc biệt, Chương trình OCOP ghi nhận 661 sản phẩm được công nhận, trong đó có 2 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, góp phần nâng cao giá trị nông sản, ngành nghề nông thôn và thu nhập cho người dân.

Với những thành tích nổi bật, Văn phòng Điều phối Chương trình XDNTM tỉnh Thanh Hóa vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba năm 2025, cùng nhiều phần thưởng cao quý của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND tỉnh.

Thanh Hóa nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về xây dựng nông thôn mới

Thích ứng mô hình mới, tư duy mới

Từ ngày 1/7/2025, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bỏ đơn vị hành chính cấp huyện và thành lập các xã mới đã đặt ra yêu cầu hoàn toàn mới cho Chương trình XDNTM. Trước bối cảnh đó, Văn phòng Điều phối Chương trình XDNTM tỉnh Thanh Hóa đã nhanh chóng tham mưu cho Chủ tịch UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, bảo đảm chương trình được triển khai liên tục, không gián đoạn.

Cùng với đó là việc rà soát, tổng hợp toàn bộ các chỉ tiêu, tiêu chí XDNTM của các xã trước và sau sắp xếp đơn vị hành chính; kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả vận hành mô hình chính quyền mới gắn với XDNTM. Văn phòng cũng tham mưu điều chỉnh mục tiêu XDNTM giai đoạn 2026–2030, đưa vào Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX.

Hướng tới nông thôn mới hiện đại

Theo định hướng mới của Trung ương, giai đoạn 2026–2030 cả nước chỉ còn xây dựng “xã đạt chuẩn nông thôn mới”, không tiếp tục phân loại nông thôn mới nâng cao hay kiểu mẫu như trước. Thay vào đó, sẽ thí điểm mô hình “xã nông thôn mới hiện đại” với yêu cầu cao hơn, phù hợp quy mô xã lớn, trình độ phát triển mới và quyền tự chủ được tăng cường.

Mục tiêu chung đến năm 2030, cả nước có 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Riêng Thanh Hóa, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX xác định mục tiêu cao hơn: ít nhất 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại và không còn xã dưới 15 tiêu chí.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình XDNTM tỉnh, giai đoạn 2026–2030, Thanh Hóa phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới (tương đương 96 xã), trong đó khoảng 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Các xã được chia thành 3 nhóm theo điều kiện phát triển – xã trung tâm hình thành từ thị trấn cũ, xã đồng bằng và xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số – để xây dựng giải pháp hỗ trợ phù hợp, sát thực tiễn.

Với nền tảng đã được gây dựng vững chắc, cùng tư duy điều hành linh hoạt, chủ động thích ứng với mô hình quản lý mới, Chương trình XDNTM ở Thanh Hóa được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo đột phá trong giai đoạn 2026–2030, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân nông thôn và xây dựng diện mạo nông thôn hiện đại, bền vững./.