Thổ phục linh có tác dụng gì?

Thổ phục linh có tác dụng gì?

Theo đó, thổ phục linh thuộc loại cây leo, sống lâu năm, cao đến 4-5m, phân nhiều cành. Cành nhỏ mềm, không gai. Lá mọc so le, hình bầu dục hoặc trái xoan, dài 7-12cm, rộng 3-5cm, gốc tròn, đầu nhọn. Mặt trên lá nhẵn, sáng bóng, mặt dưới hơi trắng nhạt. Lá có 3 gân chính nổi rõ. Cuống lá dài. Cụm hoa mọc ở kẽ lá, mang một tán đơn, màu vàng nhạt. Quả mọng, hình cầu, khi chín màu đen.

Hàng năm có thể khai thác thân rễ, rửa sạch đất cát, phơi khô, hoặc sấy khô. Đóng gói vào bao chống ẩm. Bảo quản nơi cao ráo, thoáng gió. Trước khi dùng, ngâm nước, ủ mềm, thái phiến dày 2-3mm; sao vàng. Hoặc ngay sau khi thu hoạch, rửa sạch, để ráo nước, thái phiến, phơi khô, hoặc sấy khô; trước khi dùng sao vàng.

Đối với về mặt hóa học, trong thành phần thổ phục linh có diosgenin, β - sitosterol, dioscin. Ngoài ra còn có các hợp chất astibin, engeletin, quercetin, kaemferol, tanin, nhựa, tinh dầu, alcaloid, acid shikinic, acid ferulic, đa đường...

Về mặt tác dụng sinh học, thổ phục linh có hoạt tính trị giun (giun móc), sán lá gan nhỏ; chống viêm trên thực nghiệm, kể cả viêm cấp tính và mạn tính, trên mô hình gây phù bàn chân chuột bằng cao lin và mô hình u hạt thực nghiệm gây bằng amian; Thổ phục linh còn có tác dụng lợi tiểu rõ rệt; Tác dụng kháng histamin, làm giảm co thắt cơ trơn ruột của động vật thí nghiệm; Hạ huyết áp.

Còn theo y học cổ truyền, thổ phục linh có vị ngọt, nhạt, tính bình. Quy vào các kinh can, vị. Tác dụng thanh nhiệt giải độc, khử phong, trừ thấp. Trị đau nhức xương khớp, phong thấp, lở ngứa, giang mai, mụn nhọt, vẩy nến, mề đay mẩn ngứa, rôm sảy... Liều dùng chung 12-30g, bằng cách sắc với nước uống; Có thể dùng dưới dạng bột, thuốc hoàn. Sau đây là một số cách dùng thổ phục linh làm thuốc:

Một số bài thuốc kinh nghiệm từ vị thuốc thổ phục linh

1. Hỗ trợ chữa vẩy nến

Theo khoa Da liễu Quân Y bệnh viện 108 có dùng bài thuốc sau đây hỗ trợ chữa bệnh vẩy nến:

Thổ phục linh 40-80g, hạ khô thảo nam (cây cải trời) 80-120g, đem sắc với 500 ml nước trong 3 tiếng với nồi hấp 150 độ C. Khi được 300 ml thì đem nước sắc chia 3-4 lần uống trong ngày, trong vòng 2-3 tháng. Bước đầu, liệu pháp này đã ghi nhận được nhiều kết quả khả quan, cải thiện triệu chứng bệnh.

2. Trừ phong thấp, giảm đau nhức cơ xương

Thổ phục linh 20g, ngải cứu 12g, thương nhĩ tử 12g, cỏ nhọ nồi 16g, hy thiêm 16g. Đem tất cả dược liệu sắc nước uống mỗi ngày từ 2-3 lần.

Hoặc thổ phục linh 20g, lá lốt 12g, ngưu tất 12g, hy thiêm 12g, đem tất cả dược liệu sắc uống 01 thang/ngày.

Hoặc thổ phụ linh 20g, thiên niên kiện 8g, cốt toái bổ 10g, bạch chỉ 6g, đương quy 8g, đem dược liệu sắc uống 01 thang/ngày.

3. Hỗ trợ trị mụn nhọt

Thổ phục linh 15g, sinh địa 20g, kim ngân 20g, cam thảo dây 15g, ké đầu ngựa 15g, đem dược liệu sắc uống 01 thang/ngày, trong khoảng 7 ngày.

Hoặc thổ phục linh 12g, kim ngân hoa 12g, mã đề 10g, cam thảo nam 10g, bồ công anh 12g, ké đầu ngựa 8g, kinh giới 8g, đem sắc uống 01 thang/ngày.

Liều lượng và lưu ý khi sử dụng thổ phục linh

Liều lượng

Dựa theo mục đích sử dụng và chỉ định của thầy thuốc mà sử dụng thổ phục linh dưới nhiều dạng khác nhau như dạng thuốc sắc, tán bột, cao dán… với liều thường dùng từ 15-30g/ngày. Hơn nữa, thầy thuốc thường kết hợp chúng với các dược liệu khác nhằm tăng hiệu quả điều trị bệnh.

Những lưu ý khi dùng thuốc thổ phục linh:

Người mẫn cảm hay dị ứng với bất kỳ hoạt chất có trong vị thuốc thổ phục linh.

Đối tượng có tỳ vị yếu, tiêu chảy không nên sử dụng thổ phục linh. Bởi vị thuốc này có thể gây kích thích dạ dày, nếu dùng với liều cao.

Do chứa nhiều tannin, nên nếu sử dụng dược liệu quá liều và lâu ngày có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, kích ứng niêm mạc ruột và dạ dày.