Ứng dụng công nghệ nano tăng hiệu quả thuốc Đông y, bước tiến đột phá trong Y học cổ truyền

GS Nguyễn Cửu khoa chia sẻ về nghiên cứu nano hóa thuốc y học cổ truyền tại Viện Khoa học Vật liệu Ứng dụng, hôm 25/7. Ảnh: Hà An.

Trong lĩnh vực y học cổ truyền, thuốc Đông y được đánh giá có hiệu quả trong việc điều trị nhiều loại bệnh. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn đối với thuốc Đông y truyền thống chính là thời gian điều trị kéo dài mới phát huy tác dụng. Việc đảm bảo hiệu quả điều trị mà vẫn hạn chế tác dụng phụ đã luôn là vấn đề khó khăn đối với các nhà nghiên cứu.

Nhưng giờ đây, một giải pháp đột phá đã được giới chuyên gia y tế tại Việt Nam khám phá. GS Nguyễn Cửu Khoa, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Khoa học Vật liệu Ứng dụng (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), cùng với đồng nghiệp đã ứng dụng thành công công nghệ nano hóa dược chất trong thuốc y học cổ truyền. Điều này đã giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm thời gian cần thiết so với phương pháp sử dụng thuốc Đông y truyền thống.

Công nghệ nano hóa dược chất trong y học cổ truyền là một bước tiến mới trong việc sử dụng thuốc Đông y. Công nghệ này cho phép phân lập và chiết tách dược chất từ các dược liệu, tăng hàm lượng các dược chất để cải thiện hiệu quả điều trị. Các dược chất sau khi chiết tách được nano hóa và bọc trong nano liposome dạng hình cầu tổng hợp từ phospholipid của dầu đậu nành, giúp tăng hiệu quả vận chuyển qua thành ruột vào mạch máu nhanh và nhiều hơn.

Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ nano giúp cho các hoạt chất của thuốc đông y có thể gấp hàng nghìn lần khi vận chuyển qua thành ruột, đặc biệt đối với các dược chất khó tiếp cận. Việc này đã giúp rút ngắn thời gian điều trị và làm giảm tác dụng phụ, vốn là điểm mạnh của thuốc Đông y.

Mô hình cấu trúc của hạt nano liposome của nhóm nghiên cứu. Ảnh: Hà An

GS Nguyễn Cửu Khoa và nhóm nghiên cứu đã tiến hành nghiên cứu và thử nghiệm công nghệ nano hóa dược chất từ cuối năm 2022. Qua những bước tiến đáng kể, các dược liệu đã được chiết với nước đề ion ở nhiệt độ 60 độ C trong 3 giờ với sử dụng sóng siêu âm theo các tỷ lệ nguyên liệu. Sau đó, các dược chất đã được nano hóa và bọc trong nano liposome.

Để đảm bảo tính hiệu quả và an toàn của thuốc, GS Khoa đã tham vấn các lương y trong quá trình nghiên cứu. Các dược chất có trong các bài thuốc trị bệnh thoái hóa khớp, gout, tai biến mạch máu não, đái tháo đường đã được chiết tách và tăng hàm lượng để đạt hiệu quả tốt nhất trong điều trị bệnh.

Đã có những thành công ban đầu của công nghệ nano hóa dược chất trong thuốc y học cổ truyền. Một doanh nghiệp dược đã phối hợp với nhóm nghiên cứu để cung cấp nguyên liệu nano dược liệu dạng cao cho một số phòng khám y học cổ truyền, nhằm đánh giá hiệu quả của phương pháp này.

Theo lương y Bùi Duy Hương, sau 2 tháng sử dụng cho một số bệnh nhân tình nguyện tại phòng khám, đã ghi nhận liều uống giảm đáng kể và triệu chứng bệnh thuyên giảm nhanh hơn so với phương pháp cắt thuốc theo truyền thống. Đặc biệt đối với bệnh tai biến mạch máu não do cục máu đông, sau khi dùng thuốc khoảng 8 ngày, bệnh nhân cải thiện việc đi lại và cầm nắm đồ vật trong sinh hoạt. Trong khi với phương pháp dùng thuốc đông y truyền thống, bệnh nhân phải mất gần một tháng mới cải thiện những vấn đề trên.

Tuy nhiên, GS.TS Trần Công Luận, một chuyên gia dược học, cũng lưu ý rằng việc ứng dụng công nghệ nano trong thuốc Đông y là một hướng nghiên cứu mới và cần được kiểm chứng bằng các thử nghiệm tiền lâm sàng và lâm sàng trên nhiều người bệnh để xác định liều sử dụng phù hợp. Đồng thời, việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu tự nhiên cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính giá trị và hiệu quả của thuốc đối với người bệnh.

Công nghệ nano hóa dược chất trong thuốc Đông y hiện đang được xem là một xu hướng nghiên cứu tiềm năng, mang lại hy vọng trong việc cải thiện hiệu quả điều trị và chăm sóc sức khỏe của người dân Việt Nam. Tuy nhiên, việc phát triển thành dạng thuốc được công nhận vẫn cần nhiều nghiên cứu và thử nghiệm bài bản trước khi được áp dụng rộng rãi trong y học cổ truyền.