Vì sao củ dền có thể giúp cải thiện lưu thông máu và hạ huyết áp?

Củ dền là một loại thực phẩm giàu nitrate tự nhiên. Khi được đưa vào cơ thể, nitrate sẽ được chuyển hóa thành nitric oxide, một phân tử sinh học quan trọng có khả năng giúp làm giãn mạch máu.

Nhờ cơ chế này, mạch máu có thể mở rộng tốt hơn, từ đó hỗ trợ cải thiện lưu thông máu và có thể góp phần làm giảm huyết áp ở một mức độ nhất định. Tuy nhiên, hiệu quả của quá trình này không giống nhau ở mọi người vì còn phụ thuộc vào thể trạng, chế độ ăn uống và nhiều yếu tố sức khỏe khác.

Một trong những lợi ích đáng chú ý của củ dền là khả năng hỗ trợ chức năng nội mô, tức là sức khỏe của lớp tế bào lót bên trong mạch máu. Khi nội mô hoạt động tốt, mạch máu sẽ có khả năng co giãn linh hoạt hơn, giúp máu di chuyển dễ dàng và ổn định trong hệ tuần hoàn.

Lưu thông máu tốt đóng vai trò thiết yếu đối với toàn bộ cơ thể, vì nó đảm bảo oxy và các chất dinh dưỡng được vận chuyển đến các mô, đồng thời hỗ trợ quá trình loại bỏ các chất thải chuyển hóa.

Khi quá trình này diễn ra hiệu quả, cơ thể có xu hướng duy trì được trạng thái cân bằng tốt hơn, bao gồm cả việc kiểm soát huyết áp ổn định.

Bên cạnh đó, nitrate trong củ dền còn liên quan đến việc giảm huyết áp. Một tổng quan nghiên cứu công bố năm 2024 cho thấy nước ép củ dền giàu nitrate, với hàm lượng dao động từ khoảng 200 - 800 mg nitrate, có thể giúp giảm huyết áp tâm thu trung bình khoảng 5 mmHg.

Tuy vậy, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tác động này không rõ rệt đối với huyết áp tâm trương hoặc mức huyết áp trung bình trong vòng 24 giờ. Điều đó cho thấy nước ép củ dền chủ yếu mang lại hiệu quả tạm thời, thường kéo dài trong vài giờ sau khi sử dụng và tác động tập trung nhiều hơn vào chỉ số huyết áp tâm thu.

So với nước ép, củ dền nguyên củ thường chứa lượng nitrate thấp hơn trong mỗi khẩu phần do cách chế biến và tiêu thụ, nhưng vẫn là một nguồn cung cấp đáng kể.

Một nghiên cứu năm 2020 cũng cho thấy rằng việc ăn một bữa ăn có chứa nhiều rau giàu nitrate có thể giúp giảm huyết áp sau ăn tương tự như khi uống nước ép củ dền.

Ngoài củ dền, nhiều loại rau xanh khác cũng giàu nitrate tự nhiên bao gồm rau bina, cải rocket, cần tây, rau mùi tây, xà lách, thì là, bắp cải và củ cải vàng. Việc đa dạng hóa nguồn rau trong chế độ ăn không chỉ giúp bổ sung nitrate mà còn cung cấp thêm nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ có lợi cho sức khỏe tổng thể.

Về mặt ẩm thực, củ dền là một nguyên liệu rất linh hoạt với màu sắc đỏ tím đặc trưng và hương vị hơi đất nhẹ. Một cách đơn giản để sử dụng là ăn sống bằng cách bào sợi hoặc thái lát mỏng, sau đó thêm vào salad để tăng độ giòn và màu sắc hấp dẫn. Đồng thời, củ dền cũng có thể được ép lấy nước hoặc xay sinh tố cùng sữa chua, các loại hạt và hạt giống, tạo nên một món uống giàu dinh dưỡng.

Một lựa chọn khác là sấy khô củ dền rồi nghiền thành bột mịn. Dạng bột này có thể dễ dàng bổ sung vào nước, sữa, sinh tố, sữa chua, súp hoặc các loại nước chấm và sốt, giúp tăng giá trị dinh dưỡng mà không làm thay đổi quá nhiều hương vị món ăn.

Khi được nấu chín hoặc nướng, củ dền có thể được xay nhuyễn để làm các loại sốt như hummus, sốt sữa chua hoặc sốt mì pasta, mang lại vị ngọt tự nhiên cùng màu sắc bắt mắt.

Củ dền nướng cũng là một cách chế biến phổ biến, thường được dùng như món ăn kèm hoặc kết hợp với ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu hoặc món thịt. Trong khi đó, củ dền luộc phù hợp để thêm vào salad hoặc các món dạng tô, mang lại kết cấu mềm và dễ ăn. Ngay cả củ dền đóng hộp cũng có thể sử dụng tiện lợi, miễn là lựa chọn loại không thêm đường hoặc muối để giữ được lợi ích dinh dưỡng tự nhiên.