Ăn chay ngày Tết: Lợi ích sức khỏe và những điều cần lưu ý

Các thực phẩm chay như rau xanh, đậu phụ, nấm, củ quả thường có tính mát hoặc tính bình, giúp thanh nhiệt, dưỡng âm, điều hòa tỳ vị. (Ảnh: Internet)

Ăn chay mang lại lợi ích gì?

Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, chế độ ăn chay hợp lý giúp giảm lượng chất béo bão hòa và cholesterol, từ đó hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim mạch, rối loạn mỡ máu - những vấn đề dễ bộc lộ sau kỳ nghỉ Tết.

Rau xanh, đậu đỗ, ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn chay giàu chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa, giúp cải thiện tiêu hóa, giảm táo bón và tăng cảm giác nhẹ bụng. Việc ăn chay xen kẽ các bữa mặn còn góp phần kiểm soát cân nặng, hạn chế tăng cân sau Tết.

Ăn chay dưới góc nhìn y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, nhiều món ăn mặn ngày Tết có tính nhiệt, béo, dễ sinh đàm thấp, gây đầy trệ, nóng trong. Trong khi đó, các thực phẩm chay như rau xanh, đậu phụ, nấm, củ quả thường có tính mát hoặc tính bình, giúp thanh nhiệt, dưỡng âm, điều hòa tỳ vị.

Ăn chay trong những ngày đầu xuân được xem là cách giúp cơ thể “giảm tải”, khôi phục sự cân bằng âm dương sau thời gian ăn uống thất thường, đồng thời tạo cảm giác nhẹ nhàng, thư thái về tinh thần.

Ăn chay trong những ngày đầu xuân được xem là cách giúp cơ thể “giảm tải”, khôi phục sự cân bằng âm dương. (Ảnh: Internet)

Ăn chay ngày Tết thế nào cho đủ chất?

Một trong những lo ngại phổ biến là ăn chay dễ thiếu dinh dưỡng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều này chỉ xảy ra khi bữa ăn chay đơn điệu và mất cân đối.

Để bữa ăn chay ngày Tết đảm bảo dinh dưỡng, cần lưu ý:

• Bổ sung đủ protein thực vật từ đậu phụ, đậu nành, đậu xanh, vừng, lạc.
• Kết hợp nhiều loại rau củ và ngũ cốc để đa dạng vitamin và khoáng chất.
• Dùng thêm nấm (nấm hương, nấm mộc nhĩ, nấm rơm) để tăng vị umami tự nhiên và vi chất.
• Hạn chế các món chay chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ hoặc gia vị.

Ăn chay xen kẽ giúp cơ thể “nghỉ ngơi” và tái cân bằng. (Ảnh: Internet)

Những ai cần thận trọng khi ăn chay ngày Tết?

Không phải ai cũng phù hợp với chế độ ăn chay kéo dài. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền nên ăn chay xen kẽ, không nên ăn chay trường nếu không có tư vấn chuyên môn.

Theo y học cổ truyền, người có tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu chảy cũng cần hạn chế các món chay quá mát, nên kết hợp với gia vị ấm như gừng, tiêu để giữ ấm tỳ vị.

Ăn chay ngày Tết không nhằm thay thế hoàn toàn mâm cỗ truyền thống, mà là cách điều chỉnh nhịp ăn uống cho hài hòa hơn. Chỉ cần một vài bữa chay xen kẽ, kết hợp vận động nhẹ và nghỉ ngơi hợp lý, cơ thể đã có thể phục hồi nhanh chóng sau những ngày vui xuân rộn ràng.

San San (t/h)