Cảnh báo triệu chứng ung thư phổi di căn não: Điều cần biết

Tỷ lệ ung thư phổi di căn não và các yếu tố nguy cơ

Theo PGS.TS. Đồng Văn Hệ – Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật thần kinh, khoảng 16-20% bệnh nhân ung thư phổi có khả năng phát triển di căn não. Đặc biệt, trong nhóm ung thư phổi không phải tế bào nhỏ (NSCLC), tỷ lệ này chiếm khoảng 10%. Điều đáng chú ý là ung thư phổi là nguyên nhân chiếm tới 40-50% các trường hợp ung thư di căn não.

Ngoài ra, tỷ lệ mắc di căn não cao hơn ở những bệnh nhân NSCLC có đột biến thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì (EGFR) hoặc sắp xếp lại kinase u lympho anaplastic (ALK). Ngược lại, những bệnh nhân NSCLC dương tính với c-ROS oncogene 1 (ROS1) lại có nguy cơ thấp hơn.

Cảnh báo triệu chứng ung thư phổi di căn não: Điều cần biết

Những triệu chứng cảnh báo ung thư phổi di căn não

Những triệu chứng của ung thư phổi di căn não thường rất đa dạng và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh. Theo PGS.TS. Đồng Văn Hệ, các triệu chứng lâm sàng phổ biến bao gồm:

1. Nhức đầu: Là dấu hiệu thường gặp nhất, cơn đau có thể xuất hiện đột ngột, dữ dội và ngày càng nặng hơn. Nhức đầu do di căn não thường không giảm khi dùng thuốc giảm đau thông thường.

2. Buồn nôn và nôn: Xảy ra đột ngột và không liên quan đến việc ăn uống.

3. Thay đổi thị lực: Bao gồm mờ mắt, nhìn đôi hoặc mất thị lực một phần hay toàn bộ.

4. Yếu cơ hoặc liệt: Khối u chèn ép các vùng chức năng vận động dẫn đến yếu cơ hoặc tê liệt ở một hoặc nhiều bộ phận cơ thể.

5. Thay đổi nhận thức: Khó tập trung, suy giảm trí nhớ hoặc thay đổi tính cách.

6. Co giật: Đây là triệu chứng phổ biến, đặc biệt ở những bệnh nhân chưa từng có tiền sử co giật.

7. Rối loạn ngôn ngữ: Khó nói, khó hiểu hoặc mất khả năng giao tiếp.

8. Mất thăng bằng và phối hợp: Khó đi lại, dễ té ngã do khối u ảnh hưởng đến vùng não chịu trách nhiệm về sự cân bằng.

9. Thay đổi hành vi: Tâm trạng và tính cách có thể thay đổi do ảnh hưởng đến các vùng não kiểm soát cảm xúc.

Điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả bệnh nhân đều xuất hiện đầy đủ các triệu chứng trên. Một số người chỉ biểu hiện một vài triệu chứng, trong khi những người khác có thể gặp nhiều triệu chứng cùng lúc.

Phương pháp chẩn đoán chính xác

Việc chẩn đoán ung thư phổi di căn não đòi hỏi sự phối hợp của nhiều phương pháp hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên khoa. Các phương pháp chính bao gồm:

1. Chẩn đoán hình ảnh:

- Chụp X-quang ngực thẳng, nghiêng.

- Chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực, bụng chậu để đánh giá tình trạng khối u và di căn.

- Chụp cộng hưởng từ (MRI) não – phương pháp quan trọng nhất để phát hiện di căn não.

- Xạ hình xương để đánh giá di căn xương.

- Chụp PET toàn thân trước và sau điều trị để xác định giai đoạn bệnh và theo dõi hiệu quả điều trị.

2. Xét nghiệm chỉ điểm bướu:

- Các chất như SCC, CEA, Cyfra21-1, ProGRP, NSE… giúp xác định u nguyên phát tại phổi.

- Các chất như CA 125, CA 15-3, CA 19-9, PSA… giúp phân biệt di căn từ các vị trí khác.

3. Lấy bệnh phẩm để chẩn đoán giải phẫu bệnh:

- Nội soi phế quản kết hợp chải rửa tế bào hoặc sinh thiết u.

- Chọc hút kim nhỏ (FNAC) hoặc sinh thiết lõi kim (score biopsy).

- Phẫu thuật mở hoặc nội soi lồng ngực để lấy mẫu sinh thiết.

Tầm quan trọng của phát hiện sớm

Nhiều trường hợp ung thư phổi di căn não được phát hiện qua chụp MRI sọ não ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Do đó, việc tầm soát định kỳ và chú ý đến các dấu hiệu bất thường là vô cùng cần thiết đối với những người có nguy cơ cao.

Ung thư phổi di căn não là một thách thức lớn trong điều trị, nhưng với sự tiến bộ của y học hiện nay, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống và kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.

Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình và tham khảo ý kiến bác sĩ ngay khi có những dấu hiệu bất thường!

Tham khảo: Lý Luận Cơ Bản Y Học Cổ Truyền và Y học Cổ Truyền Cơ sở Và Bệnh Học Y Học Cổ Truyền