Chuyên gia khuyến nghị tăng cường đậu nành và các loại hạt để phòng bệnh chủ động

Đó là thông điệp được nhiều chuyên gia chia sẻ tại hội thảo khoa học "Vai trò dinh dưỡng từ đậu nành và các loại hạt đối với sức khỏe và phòng chống bệnh không lây nhiễm" do Viện Dinh dưỡng phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Đậu nành Vinasoy (VSAC) tổ chức.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành

Dinh dưỡng là "lá chắn" phòng bệnh ngay từ sớm

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đột quỵ, ung thư và đái tháo đường hiện chiếm khoảng 74% số ca tử vong trên toàn cầu. Tại Việt Nam, nhóm bệnh này gây ra khoảng 80% số ca tử vong và đang có xu hướng gia tăng do nhiều yếu tố liên quan đến lối sống và dinh dưỡng.

PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, cho biết việc Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, là dấu mốc quan trọng khi chuyển trọng tâm của ngành y tế từ điều trị sang phòng bệnh chủ động.

Theo ông, dinh dưỡng là yếu tố có thể tác động sớm, rộng và bền vững nhất đối với sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, thay đổi thói quen ăn uống khoa học cần bắt đầu từ mỗi gia đình.

Thực phẩm từ thực vật ngày càng được khẳng định giá trị

Các nghiên cứu được trình bày tại hội thảo cho thấy chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt có thể góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.

PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, cho rằng khoa học dinh dưỡng hiện đại không còn chỉ quan tâm đến việc ăn đủ chất mà còn hướng tới chất lượng thực phẩm và lợi ích sức khỏe lâu dài.

Theo bà, thực phẩm có nguồn gốc thực vật không chỉ hỗ trợ kiểm soát đường huyết, mỡ máu mà còn cải thiện hệ vi sinh đường ruột - yếu tố ngày càng được xem là nền tảng của sức khỏe.

PGS.TS Trần Thanh Dương – Viện trưởng Viện Dinh dưỡng - phát biểu tại hội thảo

Đậu nành - nguồn protein thực vật chất lượng cao

Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là giá trị dinh dưỡng của đậu nành và các loại hạt.

TS.BS Nguyễn Song Tú (Viện Dinh dưỡng) cho biết đậu nành là một trong số ít nguồn protein thực vật hoàn chỉnh, chứa đầy đủ 9 axit amin thiết yếu với chất lượng tương đương protein động vật. Ngoài protein, đậu nành còn giàu chất xơ, isoflavone, lecithin cùng nhiều chất béo chưa bão hòa có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Các nghiên cứu quốc tế cũng ghi nhận việc bổ sung các loại hạt như óc chó, hạnh nhân, hạt lanh hay yến mạch trong khẩu phần hằng ngày giúp cải thiện sức khỏe chuyển hóa, đồng thời làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường.

Đặc biệt, nghiên cứu PREDIMED tại Tây Ban Nha cho thấy việc bổ sung khoảng 30 g hạt mỗi ngày trong chế độ ăn Địa Trung Hải giúp giảm gần 30% nguy cơ biến cố tim mạch và giảm 46% nguy cơ đột quỵ.

Phát hiện mới về prebiotic tự nhiên trong đậu nành

Một điểm mới được các nhà khoa học chia sẻ là khả năng cung cấp prebiotic tự nhiên của đậu nành và yến mạch.

Theo PGS.TS Đặng Minh Nhật (Đại học Bách khoa Đà Nẵng), nghiên cứu trên mẫu sữa đậu nành Fami Green Soy không đường và dịch yến mạch nghiền nguyên hạt cho thấy các sản phẩm này có hoạt tính prebiotic tích cực, giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại.

Các chuyên gia nhận định giá trị của thực phẩm hiện nay không chỉ được đánh giá qua thành phần dinh dưỡng mà còn ở khả năng nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột - yếu tố có vai trò quan trọng đối với miễn dịch và sức khỏe lâu dài.

PGS.TS Đặng Minh Nhật chia sẻ tham luận về Prebiotic từ đậu nành và hạt.

Kết luận hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng đậu nành và các loại hạt là nhóm thực phẩm phù hợp với xu hướng dinh dưỡng hiện đại nhờ giàu dưỡng chất, có lợi cho sức khỏe và thân thiện với môi trường.

Các chuyên gia cũng đề xuất tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân nhằm phát triển vùng nguyên liệu bền vững, ứng dụng công nghệ chế biến tiên tiến và đẩy mạnh truyền thông dinh dưỡng dựa trên bằng chứng khoa học. Đây được xem là những giải pháp quan trọng để người Việt từng bước hình thành lối sống lành mạnh, chủ động phòng bệnh ngay từ bữa ăn hằng ngày.