Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây vạn niên thanh

Giới thiệu về cây vạn niên thanh

Cây vạn niên thanh (tên khoa học: Rohdea japonica Rosh) thuộc họ ráy (araceae - một loại thực vật lá mầm). Vạn niên thanh thuộc cây thân thảo, sống nhiều năm, cao khoảng 35 - 40cm, thân dày khoảng 1 - 1,5cm. Rễ cây ngắn, to, chia thành nhiều đốt và mỗi đốt lại có nhiều rễ con. Lá vạn niên thanh kích thước khoảng 3,5 - 6cm, màu xanh lục.

Cây vạn niên thanh có hoa không? Câu trả lời là có. Theo quan niệm phong thủy, cây vạn niên thanh ra hoa là điềm báo cho thấy sự tốt lành và may mắn sắp gõ cửa. Hoa vạn niên thanh màu xanh, bông mọc đơn. Quả của cây hình cầu, mọng nước. Cây rất ưa bóng râm và thời tiết mát mẻ nên hoàn toàn có thể trồng trong nhà.

Vạn niên thanh sinh trưởng ở các nước nhiệt đới, nóng ẩm như Lào, Campuchia, Việt Nam, Thái Lan,... và phía nam Trung Quốc. Ở nước ta, vạn niên thanh mọc nhiều ở các tán rừng ẩm ướt, chân núi đá vôi và có nhiều mùn ở các tỉnh Lào Cai, Hòa Bình, Tây Ninh, Đồng Nai,...

Thành phần hóa học

Thành phần hóa học có trong cây Vạn niên thanh bao gồm:

• Rodexin A
• Rodexin B
• Rodexin C

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây vạn niên thanh

Công dụng của cây vạn niên thanh trong y học cổ truyền

Tính vị

Vạn niên thanh vị đắng, tính lạnh.

Qui kinh

Đi vào kinh phế, có độc.

Tác dụng dược lý:

• Đối hệ thống tuần hoàn: Có tác dụng tăng cường co bóp cơ tim, hưng phấn thần kinh phế vị, làm cho nhịp tim trở lại bình thường.
• Đối với hệ thống thần cơ xương: Làm tê liệt các cơ, xương, khớp.
• Đối với hệ thống hô hấp: Làm tăng hoạt động hô hấp sau đó điều hòa lại.
• Đối với trung khu nôn: Tăng sự kích thích, co bóp, gây nôn.
• Đối với cơ trơn: Làm hưng phấn cơ trơn của dạ dày, ruột, tử cung và kích thích co bóp.

Chủ trị:

• Sưng đau họng
• Bệnh trĩ
• Mụn nhọt
• Điều trị rắn cắn
• Bệnh liệt dương
• Trợ tim
• Suy nhược cơ thể
• Viêm tuyến mang tai

Cách dùng – Liều lượng

Cây Vạn niên thanh có thể sử dụng tươi hoặc khô đều có tác dụng tương tự. Trong Vạn niên thanh có chứa một lượng độc tố nhất định, do đó sử dụng theo khuyến cáo và chỉ định của thầy thuốc.

Công dụng của cây vạn niên thanh trong y học cổ truyền

Cách dùng cây vạn niên thanh trị bệnh

1. Trị bạch hầu

Dùng 40 g rễ Vạn niên thanh tươi, mang đi rửa sạch, cắt nhỏ, để ráo nước. Sau đó cho vào 100 ml dấm ngâm 2 ngày, lọc bã, thêm 100 ml nước đun sôi để nguội, hòa thành dung dịch.

Khi dùng có thể cho thêm đường để cải thiện hương vị. Liều dùng như sau:

• Trẻ dưới 1 tuổi: 1 ml / lần
• Trẻ 1 – 2 tuổi: 2 ml / lần
• Trẻ 3 – 4 tuổi 3 ml / lần
• Trẻ 5- 6 tuổi: 4 ml / lần
• Trẻ 7 – 9 tuổi: 5 ml / lần
• Trẻ 10 – 12 tuổi: 6 ml / lần
• Trẻ 13 – 15 tuổi: 7 ml / lần
• Trẻ trên 16 tuổi và người trưởng thành: 10 – 15 ml / lần.

Mỗi ngày dùng thuốc 6 lần, mỗi lần cách nhau 4 giờ.

2. Trị suy tim

Người trường thành bị suy tim có thể dùng 20 – 15 g Vạn niên thanh sắc cùng 150 ml nước đến khi cạn còn 50 ml la được. Cho thêm 120 ml nước vào phần bã thuốc, lại sắc đến khi còn 40 ml là được. Trộn thuốc hai lần sắc vào nhau chia thành 3 lần để uống trong ngày.

Thời gian điều trị từ 7 – 10 ngày. Nếu các triệu chứng không được cải thiện, có thể sử dụng thêm 1 liệu trình tương tự.

3. Trị tim đập thất thường

Dùng 20 g Vạn niên thanh sắc thành nước, chia uống thành 2 – 3 lần mỗi ngày. Thời gian điều trị liên tục trong 4 ngày.

4. Trị cảm nắng đau bụng

Dùng 10 – 30 g cây Vạn niên thanh sắc nước uống trong ngày.

5. Trị viêm tuyến mang tai

Sử dụng 20 – 30 g rễ cây Vạn niên thanh tươi, rửa sạch, để ráo, giã nhỏ. Sau đó đắp thuốc vào vùng da bị tổn thương. Mỗi ngày thực hiện 2 lần để thấy hiệu quả điều trị.

6. Lợi tiểu, thanh nhiệt

Uống nước rễ và thân Vạn niên thanh có thể hỗ trợ thanh nhiệt, lợi tiểu, cầm máu, chữa nóng trong người.

7. Trị ngã tổn thương

Người vừa mới bị ngã, bong gân, sưng đau, gân cốt không linh hoạt có thể dùng rễ Vạn niên thanh để nấu nước uống như trà.

8. Trị thoát giang

Dùng cả cây Vạn niên thanh sắc thành nước. Lấy nước này để rửa, vệ sinh vùng bệnh mỗi ngày. Kế đến dùng bột Ngũ bội tử để bôi vào chỗ bệnh.

9. Trị rắn cắn

Dùng rễ Vạn niên thanh tán thành bột mịn sau đó bôi vào vết rắn cắn.

10. Trị trĩ sưng đau

Sử dụng cây Vạn niên thanh sắc với xương đùi chó (bỏ hai đầu) để xông và rửa búi trĩ. Mỗi ngày thực hiện 2 – 3 lần.

Hoặc người bệnh cũng có thể chỉ dùng cây Vạn niên thanh để nấu nước xông rửa hậu môn.

11. Trị liệt dương

Dùng cây Vạn niên thanh cắt ngang cho vào ấm nước, đun sôi, để nguội. Dùng uống có thể bồi bổ cơ thể, điều trị liệt dương và hỗ trợ tim mạch.

Cách dùng cây vạn niên thanh trị bệnh

Lưu ý khi sử dụng cây vạn niên thanh

Mặc dù cây vạn niên thanh có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, nhưng bạn cần lưu ý một số điều sau:

Vạn niên thanh là vị thuốc Nam quý, được sử dụng khá rộng rãi trong y học cổ truyền. Tuy nhiên, bản thân Vạn niên thanh có chứa chất độc có thể gây ngứa da hoặc khó chịu ở mắt nếu dính vào. Nếu sử dụng một lượng lớn lá Vạn niên thanh có thể gây nôn mửa, sùi bọt mép. Do đó, chỉ sử dụng Vạn niên thanh theo hướng dẫn và chỉ định của thầy thuốc.

Khi trúng độc Vạn niên thanh, hệ thần kinh bị kích thích, hưng phấn trung khu thần kinh, ức chế tim. Để khắc phục tình trạng này, người dùng rửa dạ dày bằng cách uống nước Đẳng sâm, Mạch môn, Ngũ vị tử.

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi sử dụng vạn niên thanh để trị bệnh, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt là với những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị.

Không lạm dụng: Việc sử dụng quá nhiều có thể gây ra tác dụng phụ. Nên sử dụng liều lượng hợp lý để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Tránh sử dụng cho phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai nên hạn chế sử dụng vạn niên thanh, vì có thể gây ra các tác dụng không mong muốn.

Cây vạn niên thanh không chỉ là một loại cây cảnh đẹp mắt mà còn là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền. Với nhiều công dụng hữu ích, từ việc chữa viêm nhiễm, hỗ trợ tiêu hóa đến giảm đau nhức, cây vạn niên thanh xứng đáng được biết đến và áp dụng rộng rãi trong cuộc sống hàng ngày. Hãy thử ngay những cách sử dụng cây vạn niên thanh để chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình!

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)