Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây lưỡi rắn

Giới thiệu về cây lưỡi rắn

Cây lưỡi rắn (Ophioglossum Petiolatum Hook) còn có các tên gọi khác là: Đơn đòng, vương thái tô, nọc sởi, cóc mẩn, (bạch hoa) xà thiệt thảo... Đây là loài cây cỏ, nhỏ, thường mọc hoang ở bờ ruộng, sườn núi hoặc hai bên đường đi. Thân cây cao khoảng 10-25cm, màu nâu nhạt, tròn ở gốc và phân thành nhiều cành. Phần rễ cây ít và có củ.

Cây mọc nhiều ở các khu rừng hoặc đồng bằng từ Lào Cai (Sapa) đến Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng. Ngoài ra cây còn được tìm thấy ở phía Nam Trung Quốc, một số nước Châu Mỹ và Châu Phi.

Toàn cây đều có thể dùng làm thuốc. Cây có thể thu hái vào mùa hè, thu khi ra hoa, sau đó để tươi hoặc phơi khô dùng dần.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây lưỡi rắn

Công dụng của cây lưỡi rắn

Theo y học cổ truyền

Theo ông Đỗ Hữu Cận, một thầy thuốc đông y ở Hà Nội, người có nhiều kinh nghiệm dùng cây Lưỡi rắn cho rằng cây có tác dụng chữa sốt cao có biến chứng hóa điên, ngoài ra cây có thể chữa đau nhức xương cốt, thấp khớp, đau lưng.

Trong một số tài liệu cũ ở Ấn Độ, Philippin, người ta cũng dùng Lưỡi rắn để chữa sốt, sốt cách nhật, nóng trong bụng, mệt lả, chữa ho.

Theo y học hiện đại

Tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm

Tác dụng kháng khuẩn trên in vitro không mạnh. Tuy nhiên cây có tác dụng đáng kể trên thỏ bị viêm ruột thừa.

Ngoài ra Lưỡi rắn còn được ghi nhận khả năng tăng cường chức năng của vỏ thượng thận. Vì vậy tăng khả năng chống viêm.

Tác dụng giảm độc tố rắn độc

Nghiên cứu thực nghiệm ở chuột bị rắn độc cắn được uống dịch chiết Lưỡi rắn cho kết quả giảm tỷ lệ tử vong đáng kể so với nhóm chứng.

Tác dụng bảo vệ gan

Một nghiên cứu tại Ấn Độ cho thấy cây Lưỡi rắn có khả năng bảo vệ gan và lợi mật.

Công dụng của cây lưỡi rắn

Các bài thuốc chữa bệnh từ cây lưỡi rắn

Cây lưỡi rắn trắng có thể dùng dưới dạng uống trong và đắp ngoài. Liều lượng uống tùy trường hợp có thể lên đến 160g mỗi ngày, dùng ngoài không kể liều lượng.

Theo kinh nghiệm dân gian phương Đông, cây cỏ lưỡi rắn có thể kết hợp với một số vị thuốc khác để dùng trong những trường hợp như:

Chữa viêm gan, vàng da: 40g bạch hoa xà thiệt thảo + 40g hạ khô thảo + 16g cam thảo. Rửa sạch, sắc lấy nước đặc và uống trong ngày;

Chữa ung nhọt: 120g bạch hoa xà thiệt thảo + 60g bán chi liên. Rửa sạch, sắc lấy nước uống. Nếu dùng ngoài chỉ cần giã nát đắp lên chỗ đau;

Chữa viêm amidan cấp: 12g bạch hoa xà thiệt thảo + 12g xa tiền thảo, sắc thành thuốc dùng uống;

Chữa tiểu rắt, tiểu buốt, viêm đường tiết niệu: 40g bạch hoa xà thiệt thảo + 40g dã cúc hoa + 40g kim ngân hoa + 20g thạch vi. Rửa sạch, sắc thành nước uống thay trà;

Chữa chứng ho do viêm phổi: 40g bạch hoa xà thiệt thảo + 8g trần bì. Rửa sạch và sắc thành nước uống ngay trong ngày;

Chữa viêm nhiễm cổ tử cung: 30g bạch hoa xà thiệt thảo + 30g bạch anh + 30g nhất chi hoàng hoa + 15g quán chúng, sắc thành nước uống;

Chữa rắn cắn: 60g bạch hoa xà thiệt thảo sắc với 200ml rượu. Gạn thành nước uống chia 3 lần. Riêng bã để dành đắp vào vết rắn cắn.

Các bài thuốc chữa bệnh từ cây lưỡi rắn

Lưu ý khi sử dụng cây lưỡi rắn

Mặc dù công dụng của cây lưỡi rắn rất đa dạng và có ứng dụng hiệu quả với nhiều người, tuy nhiên phụ nữ mang thai nên tránh sử dụng loại cây này. Phụ nữ đang cho con bú cũng nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng.

Ngoài ra, cây cỏ lưỡi rắn còn ức chế quá trình sinh tinh ở chuột thí nghiệm, do vậy nam giới yếu sinh lý cũng nên lưu ý.

Nhìn chung, để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng cây cỏ lưỡi rắn, bệnh nhân cần trao đổi với thầy thuốc để được hướng dẫn liều dùng và cách dùng phù hợp.

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)