Cứu ngải - phương pháp điều trị hiệu quả và độc đáo trong Y học cổ truyền
Cứu ngải là gì?
“Cứu” là dùng sức nóng tác động vào các huyệt vị, đường kinh. “Cứu ngải” được hiểu nôm na là việc đốt dược liệu (lá ngải cứu khô) để thực hiện xông, tức dùng sức nóng tác động lên huyệt để kích thích, tạo nên phản ứng của cơ thể giúp phòng và điều trị bệnh.
Theo nhiều nghiên cứu, cứu ngải có tác dụng: kháng viêm, giảm đau, tăng cường lưu thông khí huyết, tăng cường chức năng miễn dịch,…
Ngải cứu được hơ trên da tạo cảm giác nóng nhưng dịu, không bỏng rát. Sức nóng vào sâu đến huyệt tạo cảm giác thoải mái. Bên cạnh đó, mùi hương đặc trưng của ngải cứu còn có tác dụng an thần, định tâm. Theo Y học hiện đại, việc thay đổi nhiệt độ trên da tạo một cung phản xạ mới, giúp ức chế cung phản xạ “bệnh lý” trước đó. Đây là phương pháp giúp mang lại hiệu quả rất tốt trong việc cải thiện tuần hoàn khí huyết nói chung (tuần hoàn khí và huyết chính là yếu tố quyết định trạng thái sức khỏe của con người).
Phương pháp cứu ngải là phương pháp được sử dụng từ ngàn đời trong chăm sóc sức khỏe, lưu thông khí huyết, giảm đau lưng, đau vai gáy. Nhờ những ưu việt của liệu pháp này, Unesco đã công nhận cứu ngải và châm cứu là liệu pháp di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2010.
Phương pháp cứu ngải là các liệu pháp y học cổ truyền được sử dụng rộng rãi tại Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á, châu Âu và cả châu Mỹ. Nguyên lý nền tảng của cứu ngải hay châm cứu cho rằng cơ thể con người là một vũ trụ thu nhỏ được kết nối bởi các "hệ mạch". Khi các trị liệu viên kích hoạt và đả thông các "hệ mạch" này, cơ thể sẽ được tự kích hoạt cơ chế tự chữa lành và cải thiện sức khỏe theo cơ chế hoàn toàn tự nhiên. Kích hoạt này có thể bằng phương pháp đốt nén ngải cứu khô đặt gián tiếp lên cơ thể hoặc hơ ngải cứu nóng lên huyệt, hoặc châm kim vào bộ huyệt thuộc hệ mạch muốn tác động. Mục tiêu của các kích hoạt này là để giúp hồi phục cơ thể, thông kinh hoạt lạc, giãn cơ, giảm đau, cải thiện sức khỏe.
![]() |
| Sức nóng từ phép cứu tác động cụ thể đến một huyệt vị, một đường kinh nhất định. Ảnh internet/ https://suckhoeviet.org.vn/ |
Tác dụng của cứu ngải
Theo Tuệ Tĩnh lá ngải cứu vò nát rồi cất kỹ, dùng làm mồi để đốt cứu, tác dụng cắt cơn đau và chữa khỏi trăm thứ bệnh khác.
Theo Hải Thượng Lãn Ông, ngải cứu khô, đốt thành lửa để cứu thời khí rót vào trong “thông trong gân, vào trong xương”. Hái đem phơi nắng cho khô cất kỹ càng lâu càng tốt.
Cứu ngải có thể hỗ trợ điều trị những chứng bệnh nào?
Các chứng đau như: đau do căng cơ, đau do thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp, đau do rối loạn tiêu hóa,…
Các bệnh thuộc hư chứng như: người mệt mỏi, cơ thể suy nhược, thở hụt hơi, tiêu hóa kém, tiêu chảy kéo dài, đi tiêu phân sống, viêm đại tràng, hạ huyết áp, tiểu đêm, thận dương hư, dễ bị cảm, hay đổ mồ hôi tay-chân,…
Cách bệnh thuộc hàn chứng như: người lạnh, tay chân lạnh, người hay sợ lạnh, hay bị lạnh bụng, viêm phế quản, hen suyễn, ho do lạnh, đau bụng kinh thể hàn và thể huyết ứ,…
Mất ngủ, ngủ không ngon giấc, rối loạn kinh nguyệt, bệnh lý dạ dày tá tràng, tăng cường sức đề kháng để chống lại bệnh tật,…
Trên lâm sàng cứu có thể sử dụng đơn độc hoặc kết hợp một liệu trình gồm: châm kết hợp với cứu; hoặc cứu ấm kết hợp xoa bóp vùng; hoặc cứu kết hợp day ấn huyệt. Nhiều trường hợp không thể hoặc khó châm do tâm lý ngại hoặc sợ châm thì cứu tỏ ra hiệu quả trong điều trị. có thể kết hợp rất hiệu quả giữa xoa bóp - bấm huyệt và cứu ấm trong trường hợp phụ nữ có thai, trẻ em...
![]() |
| Phương pháp cứu ngải trực tiếp. Ảnh internet/ https://suckhoeviet.org.vn/ |
Lưu ý khi sử dụng phương pháp cứu ngải
Không cứu trực tiếp tại các bộ phận nhạy cảm như mặt, ngăn chặn sự hình thành của vết sẹo, ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
Da mỏng, ít cơ bắp; bụng của phụ nữ mang thai; phần bụng dưới, núm vú nam và nữ, bộ phận sinh dục... ngoài ra, không cứu trực tiếp tại các khớp.
Trình trạng mệt mỏi quá mức, đói, say rượu, đổ mồ hôi nhiều, tính khí thất thường hoặc phụ nữ có kinh nguyệt.
Một số bệnh truyền nhiễm, sốt cao, hôn mê, co giật hoặc kiệt sức nghiêm trọng như suy dinh dưỡng thể còi.
Những người không có khả năng tự kiểm soát như bệnh nhân tâm thần, bệnh nhân trong cơn động kinh.
![]() |
| Châm cứu nóng bằng ngải cứu giúp điều trị nhiều bệnh lý. Ảnh internet/ https://suckhoeviet.org.vn/ |
Điều trị bằng phương pháp cứu ngải tại đâu?
Bệnh viện Châm cứu Trung ương
Bệnh viện Châm cứu Trung ương là địa chỉ uy tín đầu ngành trong cả nước về châm cứu mà người bệnh nên lựa chọn đến thăm khám. Bệnh viện sử dụng các phương pháp y học cổ truyền nói chung trong khám chữa bệnh, nhưng đặc biệt chuyên sâu về châm cứu.
Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương là một địa chỉ về đông y đầu ngành trong cả nước. Trong các phương pháp đông y mà bệnh viện sử dụng để điều trị cho người bệnh viện có châm cứu. Ngoài ra, bệnh viện sử dụng kết hợp thuốc đông y (được bào chế bởi các bác sĩ tại bệnh viện),vật lý trị liệu, xoa bóp bấm huyệt,....
Các phương pháp châm cứu tại đây được ứng dụng rộng rãi, hầu hết các phép châm đều được bác sĩ thực hiện thành thục. Tất nhiên, tùy thuộc vào tình trạng người bệnh mà bác sĩ sẽ sử dụng phương pháp châm phù hợp nhất.
Bệnh viện Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội
Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Nội là bệnh viện tuyến thành phố, trực thuộc Sở Y tế Hà Nội. Cũng tương tự như Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, tại đây cũng sử dụng các phương pháp đông y điều trị bệnh, trong đó có châm cứu.
Các phòng thực hiện thủ thuật châm cứu được bố trí riêng, tạo sự riêng biệt, thoải mái cho người bệnh. Bên cạnh cơ sở vật chất rộng rãi, đầy đủ, bệnh viện cũng trang bị các thiết bị hiện đại hỗ trợ chẩn đoán cho người bệnh. Định hướng trong thời gian tới sẽ phát triển thêm các kỹ thuật cao như: Chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ,....
Đông phương Y Pháp
Đông phương Y Pháp là trung tâm châm cứu, bấm huyệt được đánh giá cao tại Hà Nội. Tại đây, các bác sĩ áp dụng các phương pháp điều trị YHCT như: Châm cứu, bấm huyệt, thủy châm, cấy chỉ để điều trị nhiều bệnh lý như: Thoái hóa cột sống, gai cột sống, thoát vị đĩa đệm, đau mỏi vai gáy, các bệnh về đường tiêu hóa, hô hấp, thần kinh, phục hồi chức năng sau tai biến, liệt dây thần kinh số 7, trị liệu làm đẹp (giảm cân, tăng cân),…
Trung tâm có đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên môn tốt, tay nghề cao, am hiểu về bệnh lý và huyệt đạo cũng như tâm lý bệnh nhân. Tất cả đều là những “cây kim bạc”, “bàn tay vàng” trong châm cứu, bấm huyệt chữa bệnh. Với nhiều năm kinh nghiệm cùng tấm lòng y đức, hết lòng vì bệnh nhân, các bác sĩ đã giúp chữa khỏi cho hàng ngàn bệnh nhân cấp và mãn tính trên cả nước.
Tin liên quan
Lan tỏa giá trị của y học cổ truyền
17:09 | 22/06/2026 Tin tức
Hướng dẫn thanh toán BHYT đối với thuốc y học cổ truyền
20:11 | 02/07/2025 Tin tức
Lưu ý khi sử dụng thuốc y học cổ truyền
07:52 | 19/02/2025 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân
07:07 | 12/07/2026 Thông tin đa chiều
Đại hội thành lập Hội Đông y phường Tân Sơn Nhì: Phát huy y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
16:09 | 10/07/2026 Y học cổ truyền
Gần 500 đại biểu bàn về xu hướng phát triển Y học cổ truyền trong kỷ nguyên mới
20:00 | 09/07/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt CLB Dưỡng sinh Kinh lạc Nam truyền Hoa Tuệ Tâm, lan tỏa lối sống khỏe và trách nhiệm cộng đồng
21:00 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt “Vườn Thuốc Nam phường Hạnh Thông”: Lan tỏa giá trị y học cổ truyền gắn với bảo vệ môi trường
20:52 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phục hưng y học cổ truyền để chăm sóc sức khỏe Nhân dân từ gốc rễ
07:07 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Các tin khác
Phàm Lệ: Bản Tuyên Ngôn Về Triết Lý Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
15:32 | 26/06/2026 Thông tin đa chiều
Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất
00:06 | 06/06/2026 Y học cổ truyền
Đổi mới tư duy xây dựng nguồn nhân lực y học cổ truyền & tư duy khoa học ứng dụng: Từ bài học quốc tế đến lời giải cho thực tiễn Việt Nam
21:08 | 01/06/2026 Thông tin đa chiều
Đại hội thành lập Hội Đông Y xã Hóc Môn lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031: Bước ngoặt mới của y học cổ truyền cơ sở
20:00 | 28/05/2026 Y học cổ truyền
"Phải đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước trong giai đoạn mới"
10:31 | 21/05/2026 Y học cổ truyền
Phác đồ Ngũ hành sinh hóa hỗ trợ điều trị ung thư – hóa trị đa đích từ hợp chất thiên nhiên
16:30 | 14/05/2026 Y học cổ truyền
Nấm độc khó phân biệt bằng mắt thường, chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối không ăn
14:13 | 12/05/2026 Tư vấn
Điều trị bệnh gout từ thảo dược
15:15 | 11/05/2026 Tư vấn
Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt
04:04 | 29/04/2026 Thông tin đa chiều
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng
07:07 | 26/04/2026 Tư vấn
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
3 ngày trước Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại
30-06-2026 11:37 Hoạt động hội
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
13-06-2026 23:36 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn
23-05-2026 11:06 Hoạt động hội






